Επιλογές εξωτερικής πολιτικής με κόστος για τα αμερικανικά νοικοκυριά

Συνολικά, η ευθύνη για την οικονομική επισφάλεια της αμερικανικής κοινωνίας, ως αποτέλεσμα τόσο της εμπλοκής (άμεσης ή έμμεσης) σε πολεμικά μέτωπα, όπως του Ιράν και της Ουκρανίας, όσο και της δασμολογικής πολιτικής του Αμερικανού προέδρου, που επέφερε αντίποινα από τις πληττόμενες χώρες, αποδίδεται ευθέως στον ένοικο του Λευκού Οίκου. Σύμφωνα με δημοσκόπηση του Council for Foreign Relations, το 41% των Αμερικανών εκτιμά ότι η κύρια επίπτωση των δασμών είναι οι υψηλότερες τιμές, ενώ το 40% εκτιμά ότι τις αυξήσεις αυτές πληρώνουν οι άλλες χώρες, αποτυπώνοντας και μια εικόνα διχασμού στο εσωτερικό της Αμερικής και σε αυτήν την πτυχή. Το 75% των Αμερικανών ανησυχεί για το αν θα μπορεί να αντεπεξέλθει οικονομικά στις δαπάνες για τρόφιμα και είδη καθημερινής χρήσης, ενώ το 83% εξ αυτών δηλώνει ότι οι δασμοί αυξάνουν την τιμή αυτών των προϊόντων.

Πρόσφατη έρευνα κοινής γνώμης του Associated Press-NORC Center for Public Affairs Research κατέδειξε ότι μόλις το 17% των ενηλίκων στις ΗΠΑ εγκρίνει τους χειρισμούς Τραμπ σε σχέση με το ζήτημα του κόστους διαβίωσης, ενώ την ίδια ώρα το 26% εγκρίνει τον τρόπο με τον οποίο διαχειρίζεται την οικονομία συνολικά, σημειώνοντας νέο χαμηλό. Η πλειοψηφία των ερωτηθέντων, το 65% των ενηλίκων στις ΗΠΑ, αποδίδει πλέον την ευθύνη για τα επίμονα υψηλά κόστη στις πολιτικές του Τραμπ περισσότερο από ό,τι σε παράγοντες εκτός του ελέγχου του, γεγονός που υποδηλώνει αυξανόμενη κόπωση από την επιθετική χρήση δασμών εκ μέρους του και συνεχιζόμενη δυσαρέσκεια για τον πόλεμο με το Ιράν.

Η συμφωνία της 9ης Οκτωβρίου μεταξύ του Ντόναλντ Τραμπ και του Ρώσου ομολόγου του Βλαντίμιρ Πούτιν για άμεση προμήθεια 2,24 εκατ. βαρελιών ρωσικού ντίζελ στις ΗΠΑ και τις διεθνείς αγορές, ώστε να μειωθούν οι τιμές των καυσίμων, αποτέλεσε μία εξέλιξη που δείχνει ξεκάθαρα το άγχος του Λευκού Οίκου ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών.

Μετά τις ενδιάμεσες εκλογές;

Η επόμενη ημέρα των ενδιάμεσων εκλογών στις ΗΠΑ δεν μπορεί παρά να έχει σημαντικές επιπτώσεις και στο παγκόσμιο γεωπολιτικό σκηνικό. Οι φετινές εκλογές, αναμφίβολα, θα αποτελέσουν είδος δημοψηφίσματος για τον Ντόναλντ Τραμπ και το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα. Οι ενδιάμεσες εκλογές κατά τη δεύτερη θητεία των Αμερικανών προέδρων επιφέρουν συνήθως και απώλεια εδρών στο Κογκρέσο, με το εκλογικό σώμα να διαμορφώνει ένα είδος «επανισορρόπησης» των πολιτικών συσχετισμών, αποδυναμώνοντας τον Λευκό Οίκο, σε περίπτωση που θέλει να τιμωρήσει τις πολιτικές της προηγούμενης εξαετίας.

Οι τελευταίες δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι το Κόμμα των Δημοκρατικών ενδέχεται να καταλάβει τουλάχιστον ένα από τα δύο σώματα του Κογκρέσου, ενώ αυξάνονται οι πιθανότητες να κερδίσουν και τα δύο. Αυτό θα δυσχεράνει την ψήφιση της εσωτερικής ατζέντας του Προέδρου Τραμπ, αν και εξακολουθεί να είναι απίθανο να σημειωθούν σημαντικές αλλαγές στην κατεύθυνση της πολιτικής. Ενδεικτικά, υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ Σκοτ Μπέσεντ διαμήνυσε ότι ένα Κογκρέσο υπό τον έλεγχο των Δημοκρατικών δεν μπορεί να περιορίσει την ατζέντα Τραμπ, κάνοντας λόγο για «πολύ ανθεκτικές δασμολογικές εξουσίες». Ωστόσο, πιθανή απώλεια ελέγχου του διθάλαμου νομοθετικού οργάνου των ΗΠΑ σημαίνει ουσιαστικά πολιτική αποδυνάμωση της θέσης του προέδρου Τραμπ τα άλλα δύο εναπομείναντα χρόνια της θητείας του στον Λευκό Οίκο.

Το πολύ μεγάλο ερώτημα είναι τι θα κάνει ο Ρεπουμπλικανός πρόεδρος σε μια ενδεχόμενη ήττα στις ενδιάμεσες εκλογές και αν θα επηρεάσει τη στάση του στα ακανθώδη ζητήματα εξωτερικής πολιτικής. Θα λάβει το μήνυμα των Αμερικανών/ ψηφοφόρων και θα επιδιώξει άμεση απεμπλοκή των ΗΠΑ και τερματισμό των πολέμων σε Ιράν και Ουκρανία; Θα ακολουθήσει μία πιο διαλλακτική πολιτική αντί του προστατευτισμού και των εμπορικών αντιπαραθέσεων; Τόσο η απρόβλεπτη φύση του Ντόναλντ Τραμπ όσο και η μέχρι τώρα προσέγγισή του δείχνουν ότι, χωρίς καμία αμφιβολία, πολιτικά και επικοινωνιακά δεν θα θελήσει να εμφανιστεί ηττημένος, ιδιαίτερα στις περιπτώσεις του Ιράν και των δασμών, ακόμη κι αν χρειαστεί περαιτέρω σκλήρυνση της στάσης του. Εξάλλου, δεν έχει δικαίωμα για νέα προεδρική θητεία, η παρακαταθήκη που θέλει να αφήσει αφορούν περισσότερο στο πρόσωπό του και όχι στο Ρεπουμπλικανικό κόμμα, με ό,τι αυτά συνεπάγονται.

Βαγγέλης Βιτζηλαίος (Το Βήμα)