|
Παρότι η Ουάσιγκτον δεν
είχε καταλήξει εάν η
σύγκρουση αμερικανικού
Apache
με ιρανικό drone
ήταν σκόπιμη ή τυχαία,
στον Λευκό Οίκο
επικράτησε η άποψη ότι η
απουσία αντίδρασης θα
εξέπεμπε μήνυμα
αδυναμίας και θα
αποδυνάμωνε τη
διαπραγματευτική θέση
των ΗΠΑ.
Λίγες ώρες πριν από την
επιχείρηση, η
αμερικανική πλευρά
επιχείρησε για ακόμη μία
φορά να αποσπάσει
επίσημη απάντηση από το
Ιράν σχετικά με την
πρόταση Trump,
χωρίς αποτέλεσμα.
Σύμφωνα με το
δημοσίευμα, μεταφέρθηκε
μήνυμα προς την Τεχεράνη
ότι «ο χρόνος
τελειώνει», ενώ
παράλληλα διευκρινίστηκε
πως οι αμερικανικοί
στόχοι θα περιορίζονταν
σε στρατιωτικές
εγκαταστάσεις.
Παρά τη στρατιωτική
κλιμάκωση, οι
διπλωματικές επαφές
συνεχίστηκαν στο
παρασκήνιο. Αμερικανοί
και Ιρανοί αξιωματούχοι
διατήρησαν επαφές μέσω
μεσολαβητών από το
Qatar
στη Ντόχα, ενώ
καταβλήθηκε προσπάθεια
για τριμερή συνάντηση,
την οποία η ιρανική
πλευρά φέρεται να
απέρριψε. Οι Καταριανοί
διαμεσολαβητές μετέβησαν
αργότερα στην
Tehran
σε μια προσπάθεια
επανεκκίνησης των
συνομιλιών.
Η δυσαρέσκεια του
Trump
εντάθηκε καθώς η
απάντηση του Ιράν
καθυστερούσε. Ο
Αμερικανός πρόεδρος
κατηγόρησε δημόσια την
Τεχεράνη ότι κωλυσιεργεί
σκόπιμα και «παίζει
παιχνίδια» με τις
Ηνωμένες Πολιτείες, ενώ
από την άλλη πλευρά ο
Ιρανός πρόεδρος
υποστήριξε ότι οι
αμερικανικές απειλές
αποτελούν ένδειξη
«απελπισίας» και όχι
ισχύος.
Σύμφωνα με το
Axios,
στα τέλη Μαΐου οι δύο
πλευρές είχαν πλησιάσει
σε μια προκαταρκτική
συμφωνία. Ο Trump
ζήτησε δύο πρόσθετες
δεσμεύσεις από το Ιράν:
αφενός τη μείωση του
εμπλουτισμού ουρανίου
εντός 60 ημερών και
αφετέρου τη δέσμευση ότι
δεν θα επιβληθούν τέλη
διέλευσης στα πλοία που
χρησιμοποιούν τα
Strait
of
Hormuz.
Σε αντάλλαγμα,
εμφανιζόταν πρόθυμος να
αποδεχθεί τη συνέχιση
της διαδικασίας μείωσης
του εμπλουτισμού εντός
ιρανικού εδάφους, υπό
την εποπτεία του
International
Atomic
Energy
Agency.
Η Τεχεράνη ζήτησε χρόνο
για να απαντήσει, όμως η
καθυστέρηση παρατάθηκε
για σχεδόν δύο
εβδομάδες. Στο μεταξύ, η
αναζωπύρωση της έντασης
μεταξύ Israel
και Iran
περιέπλεξε περαιτέρω την
κατάσταση, καθώς οι
αμοιβαίες επιθέσεις
αύξησαν το πολιτικό
κόστος οποιασδήποτε
υποχώρησης ή
συμβιβασμού.
Παρά τις στρατιωτικές
επιχειρήσεις και τη
σκληρή ρητορική, η
προοπτική συμφωνίας δεν
έχει εγκαταλειφθεί. Η
Ουάσιγκτον φαίνεται να
θεωρεί ότι η αυξημένη
στρατιωτική πίεση μπορεί
να οδηγήσει το Ιράν σε
επίσημη απάντηση, ενώ η
Τεχεράνη επιδιώκει να
αποφύγει την εικόνα ότι
διαπραγματεύεται υπό
καθεστώς αμερικανικών
και ισραηλινών πιέσεων.
Το αποτέλεσμα είναι μια
ιδιαίτερα εύθραυστη
ισορροπία, όπου η
στρατιωτική ισχύς και η
διπλωματία εξελίσσονται
παράλληλα. Στο επίκεντρο
παραμένουν το πυρηνικό
πρόγραμμα του Ιράν, η
ασφάλεια των Στενών του
Ορμούζ και η ευρύτερη
σταθερότητα στη Μέση
Ανατολή, με τις επόμενες
εβδομάδες να θεωρούνται
κρίσιμες για το αν η
κρίση θα αποκλιμακωθεί ή
θα οδηγηθεί σε νέα φάση
έντασης.
|