Κατά τη Citi, ίσως είναι καιρός να επανεξεταστούν τα παραδοσιακά μοντέλα που εξηγούν τις υφέσεις, καθώς και το μέγεθος ή ο τύπος των σοκ που απαιτούνται πλέον για να οδηγήσουν σε τέτοια έκβαση. Ωστόσο, η τράπεζα διευκρινίζει ότι δεν αποκλείεται ένα σοβαρό ή συνδυαστικό σοκ να επιφέρει σημαντική επιβράδυνση ή ακόμη και ύφεση.

Οι βασικοί κίνδυνοι για το 2026

Η Citi ξεχωρίζει ορισμένους παράγοντες που θα μπορούσαν να επηρεάσουν καθοριστικά το οικονομικό περιβάλλον:

1. Ενδεχόμενη αποσυμπίεση στον κύκλο της Τεχνητής Νοημοσύνης

Η άνθηση της Τεχνητής Νοημοσύνης αποτέλεσε ισχυρό μοχλό ανάπτυξης, ιδιαίτερα στις ΗΠΑ και σε ασιατικές οικονομίες. Ωστόσο, οι αποτιμήσεις πολλών εταιρειών του κλάδου κρίνονται απαιτητικές, ενώ οι επενδυτικές δαπάνες παραμένουν υψηλές. Εάν σημειωθεί ουσιαστική επιβράδυνση ή περικοπή επενδύσεων, οι επιπτώσεις στις αγορές και στην παγκόσμια οικονομική δραστηριότητα θα μπορούσαν να είναι σημαντικές.

2. Γεωπολιτικές εντάσεις

Παρά την ανθεκτικότητα που έχουν επιδείξει οι αγορές τα τελευταία χρόνια, οι γεωπολιτικοί κίνδυνοι παραμένουν ενεργοί. Εστίες έντασης εντοπίζονται στη σύγκρουση Ρωσίας–Ουκρανίας, στη Μέση Ανατολή, στο Ιράν, στη Βενεζουέλα, στην Κούβα και ακόμη και στη Γροιλανδία. Η αγορά πετρελαίου συχνά λειτουργεί ως βασικός μηχανισμός μετάδοσης τέτοιων σοκ στην πραγματική οικονομία.

3. Εύθραυστη ισορροπία στην αγορά εργασίας των ΗΠΑ

Η Federal Reserve μείωσε τα επιτόκια κατά 75 μονάδες βάσης στα τέλη του προηγούμενου έτους, με στόχο τη στήριξη της απασχόλησης. Αν και τα τελευταία στοιχεία δείχνουν σημάδια σταθεροποίησης, η ζήτηση εργασίας παραμένει υποτονική και είναι πρόωρο να θεωρηθεί ότι οι κίνδυνοι έχουν εκλείψει.

4. Πολιτικές παρεμβάσεις ενόψει ενδιάμεσων εκλογών στις ΗΠΑ

Καθώς πλησιάζουν οι εκλογές του Νοεμβρίου, η κυβέρνηση του Donald Trump ενδέχεται να δώσει έμφαση σε ζητήματα «οικονομικής προσιτότητας». Μεταξύ των προτάσεων που έχουν τεθεί στο τραπέζι συγκαταλέγονται τα 50ετή στεγαστικά δάνεια, ανώτατα όρια στα επιτόκια πιστωτικών καρτών, περιορισμοί σε επενδυτικά σχήματα που αγοράζουν κατοικίες και πιέσεις για αυξημένες επενδύσεις στον ενεργειακό τομέα. Κατά τη Citi, τέτοιες παρεμβάσεις απαιτούν προσεκτική αξιολόγηση, καθώς ενδέχεται να επιφέρουν ανεπιθύμητες παρενέργειες.

5. Υψηλό δημόσιο χρέος

Σε πολλές μεγάλες οικονομίες – όπως η Ιαπωνία, η Ιταλία, οι ΗΠΑ, η Γαλλία, ο Καναδάς, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ισπανία – το δημόσιο χρέος υπερβαίνει το 100% του ΑΕΠ, ενώ κοντά σε αυτά τα επίπεδα βρίσκονται και η Κίνα με τη Βραζιλία. Η μαζική έκδοση κρατικών ομολόγων που θα απαιτηθεί τα επόμενα χρόνια συνιστά, σύμφωνα με τη Citi, μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις της επόμενης δεκαετίας. Ωστόσο, αντισταθμιστικά λειτουργεί το γεγονός ότι σε αρκετές από αυτές τις χώρες οι ισολογισμοί του ιδιωτικού τομέα παραμένουν σχετικά υγιείς.

Οι ανοδικές εκπλήξεις

Η Citi επισημαίνει ότι οι κίνδυνοι δεν είναι μονομερώς αρνητικοί. Η Τεχνητή Νοημοσύνη αποτελεί τεχνολογία με ισχυρό μετασχηματιστικό δυναμικό. Αν και η πλήρης επίδρασή της στην παραγωγικότητα αναμένεται σε βάθος χρόνου, ήδη στηρίζει τις επενδύσεις και την κατανάλωση, μέσω της ενίσχυσης του πλούτου. Δεν αποκλείεται, μάλιστα, τα οφέλη στην παραγωγικότητα να εμφανιστούν ταχύτερα από ό,τι προβλέπεται.

Πέραν της Τεχνητής Νοημοσύνης, τεχνολογικές εξελίξεις στους τομείς των επικοινωνιών, της επεξεργασίας δεδομένων, της ιατρικής και της βιολογίας διαμορφώνουν ένα περιβάλλον που μπορεί να ενισχύσει την ανάπτυξη τόσο βραχυπρόθεσμα όσο και διαρθρωτικά.

Συνολικά, η εικόνα που σκιαγραφεί η Citi είναι αυτή μιας παγκόσμιας οικονομίας που, παρά τις προκλήσεις, διαθέτει ισχυρά αντανακλαστικά και δομικές δυνάμεις που μπορούν να στηρίξουν τη συνέχιση της ανάπτυξης τα επόμενα χρόνια.