Το πολιτικό περιβάλλον παραμένει εύθραυστο μετά τις πρόωρες βουλευτικές εκλογές του Ιουνίου και του Ιουλίου του 2024. Η Εθνοσυνέλευση εξακολουθεί να είναι κατακερματισμένη σε τρία βασικά πολιτικά μπλοκ, γεγονός που δυσκολεύει τη συγκρότηση σταθερών κοινοβουλευτικών πλειοψηφιών και αυξάνει τον κίνδυνο νέων κυβερνητικών εμπλοκών.

Μέσα σε αυτές τις συνθήκες, η κυβέρνηση καλείται να εξασφαλίσει την έγκριση του προϋπολογισμού του 2027, θέτοντας ως στόχο τη μείωση του δημοσιονομικού ελλείμματος στο 5% του ΑΕΠ.

Σύμφωνα με τη Morningstar DBRS, η επίτευξη αυτού του στόχου θα απαιτούσε ήδη σημαντικούς πολιτικούς συμβιβασμούς για την εξασφάλιση της απαραίτητης κοινοβουλευτικής στήριξης. Εάν, όμως, οι κοινωνικές αντιδράσεις παραταθούν, η κυβέρνηση ενδέχεται να αναγκαστεί να προχωρήσει σε ακόμη μεγαλύτερες παραχωρήσεις, περιορίζοντας την αποτελεσματικότητα των μέτρων δημοσιονομικής προσαρμογής.

Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να καθυστερήσει περαιτέρω τη δημοσιονομική εξυγίανση, η οποία ήδη συναντά σημαντικά πολιτικά και οικονομικά εμπόδια.

Πιέσεις στα γαλλικά κρατικά ομόλογα

Ιδιαίτερη σημασία έχει και ο αντίκτυπος που μπορεί να έχει η πολιτική αβεβαιότητα στην αγορά κρατικών ομολόγων. Η Morningstar DBRS εκτιμά ότι η παρατεταμένη κοινωνική ένταση και οι περιορισμοί που δημιουργεί στη χάραξη οικονομικής πολιτικής ενδέχεται να διατηρήσουν σε υψηλά επίπεδα τη διαφορά αποδόσεων μεταξύ των γαλλικών και των γερμανικών κρατικών τίτλων.

Το συγκεκριμένο spread αποτελεί βασικό δείκτη του πρόσθετου κόστους με το οποίο δανείζεται η Γαλλία σε σύγκριση με τη Γερμανία, η οποία λειτουργεί ως σημείο αναφοράς για την αγορά κρατικού χρέους της Ευρωζώνης.

Η διατήρηση υψηλών αποδόσεων επιβαρύνει τη δημοσιονομική θέση της Γαλλίας, καθώς αυξάνει το κόστος εξυπηρέτησης του δημόσιου χρέους και περιορίζει τα περιθώρια άσκησης οικονομικής πολιτικής. Παράλληλα, οι δυσκολίες στην εφαρμογή μέτρων δημοσιονομικής προσαρμογής μπορεί να ενισχύσουν τις ανησυχίες των επενδυτών, δημιουργώντας έναν κύκλο αλληλοτροφοδοτούμενων πιέσεων.

Ο οίκος δεν προβλέπει συγκεκριμένη νέα άνοδο των αποδόσεων των γαλλικών ομολόγων. Επισημαίνει, ωστόσο, ότι η παραμονή του κόστους δανεισμού σε αυξημένα επίπεδα θα μπορούσε να αποτελέσει πρόσθετο εμπόδιο στην προσπάθεια μείωσης του ελλείμματος.

Η αρνητική προοπτική της πιστοληπτικής αξιολόγησης

Οι προειδοποιήσεις αποκτούν μεγαλύτερη βαρύτητα μετά την απόφαση της Morningstar DBRS στις 18 Σεπτεμβρίου να αλλάξει την προοπτική της πιστοληπτικής αξιολόγησης της Γαλλίας από σταθερή σε αρνητική, διατηρώντας την αξιολόγηση στη βαθμίδα AA.

Η απόφαση αντανακλά την αυξημένη πιθανότητα να μην καταφέρει η γαλλική κυβέρνηση να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά τις δημοσιονομικές ανισορροπίες. Παρότι η ίδια η αξιολόγηση παρέμεινε αμετάβλητη, η αρνητική προοπτική υπογραμμίζει τους κινδύνους που περιβάλλουν τη μελλοντική πορεία των δημόσιων οικονομικών της χώρας.

Εάν οι κοινωνικές εντάσεις συνεχιστούν και η κυβέρνηση δυσκολευτεί να εξασφαλίσει την έγκριση ενός προϋπολογισμού συμβατού με τους στόχους για το έλλειμμα, οι πιέσεις αυτές θα μπορούσαν να ενταθούν. Το ενδεχόμενο αυτό θα επιβάρυνε τόσο την προσπάθεια δημοσιονομικής προσαρμογής όσο και την αξιοπιστία της οικονομικής πολιτικής της Γαλλίας.

Το πολιτικό αδιέξοδο ως βασική απειλή

Ο Mehdi Fadli, Senior Vice President και επικεφαλής του τομέα κρατικών αξιολογήσεων της Morningstar DBRS, εκτιμά ότι το άμεσο δημοσιονομικό κόστος των πρόσφατων κινητοποιήσεων αναμένεται να παραμείνει διαχειρίσιμο.

Ο μεγαλύτερος κίνδυνος, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι η διάρκεια της κοινωνικής αναταραχής και η επίδρασή της στη λειτουργία του πολιτικού συστήματος. Εφόσον οι εντάσεις περιορίσουν περαιτέρω την ικανότητα λήψης αποφάσεων, η έγκριση του προϋπολογισμού του 2027 θα γίνει δυσκολότερη και η αντιμετώπιση των δημοσιονομικών ανισορροπιών θα μπορούσε να καθυστερήσει.

Οι επιπτώσεις δεν θα περιορίζονταν στο εσωτερικό πολιτικό πεδίο. Η αδυναμία εφαρμογής μιας αξιόπιστης δημοσιονομικής στρατηγικής θα μπορούσε να διατηρήσει το κόστος κρατικού δανεισμού σε υψηλά επίπεδα, επιβαρύνοντας ακόμη περισσότερο τα δημόσια οικονομικά σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη περίοδο ενόψει των προεδρικών εκλογών.

Το βασικό διακύβευμα για τη Γαλλία, επομένως, δεν είναι μόνο η αποκλιμάκωση των κινητοποιήσεων, αλλά και η αποφυγή μιας παρατεταμένης πολιτικής παράλυσης που θα υπονόμευε τη δημοσιονομική προσαρμογή. Για τη Morningstar DBRS, αυτός είναι ο κρίσιμος παράγοντας που μπορεί να μετατρέψει την κοινωνική κρίση σε μια μακροχρόνια πρόκληση για τη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών και την εμπιστοσύνη των αγορών.