Ένα πρωτοφανές όριο πληθυσμού

Η πρωτοβουλία προέρχεται από το δεξιό λαϊκιστικό κόμμα SVP και προβλέπει ότι ο πληθυσμός της Ελβετίας δεν θα μπορεί να υπερβεί τα 10 εκατομμύρια άτομα. Όπως επισημαίνει ο Economist, δεν υπάρχει διεθνές προηγούμενο χώρας που να έχει θεσπίσει αντίστοιχο πληθυσμιακό πλαφόν.

Κατά το περιοδικό, η ουσία της συζήτησης δεν αφορά τον συνολικό πληθυσμό, αλλά τη μετανάστευση. Με τον δείκτη γονιμότητας να βρίσκεται μόλις στο 1,3 παιδί ανά γυναίκα, η Ελβετία βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στους μετανάστες για να διατηρήσει τη δημογραφική και οικονομική της δυναμική.

Πιέσεις στην οικονομία

Ο Economist εκτιμά ότι ένα τόσο αυστηρό όριο θα περιόριζε κυρίως την είσοδο εξειδικευμένων εργαζομένων, οι οποίοι αποτελούν βασικό στήριγμα για κρίσιμους τομείς της οικονομίας, όπως η υγεία, η φαρμακοβιομηχανία, οι χρηματοοικονομικές υπηρεσίες και οι ασφαλιστικές δραστηριότητες.

Η Ελβετία έχει διαχρονικά τη δυνατότητα να προσελκύει εργαζομένους υψηλής κατάρτισης από όλο τον κόσμο, στοιχείο που ενισχύει την παραγωγικότητα και την καινοτομία. Η απώλεια αυτού του ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος, σύμφωνα με το περιοδικό, θα είχε σημαντικό κόστος για τη μελλοντική ανάπτυξη της χώρας.

Ο κίνδυνος ενός «ελβετικού Brexit»

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στις σχέσεις με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η ελεύθερη κυκλοφορία προσώπων αποτελεί βασικό πυλώνα των διμερών συμφωνιών μεταξύ Ελβετίας και Ε.Ε., γεγονός που σημαίνει ότι μονομερείς περιορισμοί στη μετανάστευση θα μπορούσαν να προκαλέσουν ευρύτερες αναταράξεις στο υφιστάμενο πλαίσιο συνεργασίας.

Μια τέτοια εξέλιξη δεν θα επηρέαζε μόνο τους πολίτες της Ε.Ε. που επιθυμούν να εργαστούν στην Ελβετία, αλλά και τους ίδιους τους Ελβετούς, οι οποίοι σήμερα απολαμβάνουν το δικαίωμα ελεύθερης διαβίωσης και εργασίας στις χώρες της Ένωσης.

Για τον λόγο αυτό, ο Economist παρομοιάζει το ενδεχόμενο με μια ελβετική εκδοχή του Brexit.

Το πιθανό κόστος των 500 δισ. φράγκων

Οι εκτιμήσεις που επικαλείται το περιοδικό αναφέρουν ότι ο πληθυσμός της Ελβετίας αναμένεται να φθάσει τα 10 εκατομμύρια περίπου το 2041.

Η προσπάθεια αποτροπής αυτής της εξέλιξης, μέσω σημαντικού περιορισμού της μετανάστευσης, σε συνδυασμό με τις πιθανές επιπτώσεις στις σχέσεις με την Ευρωπαϊκή Ένωση, θα μπορούσε να επιβαρύνει την οικονομία με έως και 500 δισ. ελβετικά φράγκα μέσα στις επόμενες δύο δεκαετίες. Πρόκειται για ιδιαίτερα μεγάλο ποσό σε σχέση με το μέγεθος της ελβετικής οικονομίας, η οποία αποτιμάται κοντά στα 1,15 τρισ. δολάρια.

Υπάρχουν εναλλακτικές λύσεις

Το περιοδικό αναγνωρίζει ότι οι ανησυχίες των πολιτών σχετικά με την πίεση στις τιμές κατοικίας, στις υποδομές και στο περιβάλλον είναι πραγματικές. Παρ’ όλα αυτά, υποστηρίζει ότι η αντιμετώπιση αυτών των προβλημάτων δεν απαιτεί την επιβολή ενός αυθαίρετου πληθυσμιακού ορίου.

Αντίθετα, προτείνει πιο στοχευμένες παρεμβάσεις στη μεταναστευτική πολιτική, καθώς και μεταρρυθμίσεις που θα διευκολύνουν την κατασκευή νέων κατοικιών και θα αυξήσουν την προσφορά στην αγορά ακινήτων.

Το μήνυμα προς τους ψηφοφόρους

Στο τελικό του συμπέρασμα, ο Economist τονίζει ότι η οικονομική επιτυχία της Ελβετίας συνδέεται άμεσα με τον διεθνή της χαρακτήρα και την ικανότητά της να προσελκύει ταλέντο, επενδύσεις και επιχειρηματική δραστηριότητα από όλο τον κόσμο.

Όπως υπογραμμίζει, μια χώρα που επιδιώκει να παραμείνει παγκόσμιος επιχειρηματικός κόμβος δύσκολα μπορεί να διατηρήσει αυτόν τον ρόλο αν υψώσει εμπόδια στην είσοδο εργαζομένων και επαγγελματιών υψηλής εξειδίκευσης. Για τον λόγο αυτό, το περιοδικό θεωρεί ότι η ορθή επιλογή στο δημοψήφισμα είναι η απόρριψη της πρότασης για το ανώτατο όριο πληθυσμού.