Η εξέλιξη αφορά κυρίως τα στεγαστικά κυμαινόμενου επιτοκίου, αλλά και σημαντικό αριθμό επιχειρηματικών δανείων. Για ένα μέσο στεγαστικό δάνειο με ετήσια αναπροσαρμογή, εάν ο Αύγουστος ολοκληρωθεί με μέσο Euribor 12μήνου στο 2,94%, η ετήσια επιβάρυνση εκτιμάται ότι θα ξεπεράσει τα 840 ευρώ.

Στα δάνεια με εξαμηνιαία αναθεώρηση, η αύξηση του κόστους εκτιμάται περίπου στα 375 ευρώ για το συγκεκριμένο εξάμηνο, καθώς οι νέες τιμές αρχίζουν πλέον να ενσωματώνουν πληρέστερα τις επιπτώσεις της ενεργειακής και γεωπολιτικής κρίσης.

Η ενέργεια ανεβάζει το κόστος χρήματος

Η άνοδος του Euribor συνδέεται σε σημαντικό βαθμό με την αναζωπύρωση των πληθωριστικών πιέσεων που προκαλεί η ενεργειακή κρίση.

Το Euribor 12μήνου είχε διαμορφωθεί στο 2,245% τον Ιανουάριο, πριν ενισχυθεί στο 2,565% τον Μάρτιο και στο 2,804% τον Μάιο. Έκτοτε η ανοδική τάση συνεχίστηκε, καθώς οι τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου παραμένουν σε υψηλά επίπεδα.

Το Brent εξακολουθεί να κινείται πάνω από τα 90 δολάρια το βαρέλι, ενώ οι γεωπολιτικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή εξακολουθούν να δημιουργούν αβεβαιότητα για την ομαλή λειτουργία των ενεργειακών αγορών.

Η αύξηση του ενεργειακού κόστους δεν περιορίζεται στην τιμή των καυσίμων. Μεταφέρεται σταδιακά στο κόστος μεταφορών και παραγωγής και δημιουργεί τον κίνδυνο νέων ανατιμήσεων σε αγαθά και υπηρεσίες. Για τις κεντρικές τράπεζες αυτό αποτελεί σημαντική πηγή ανησυχίας, καθώς μια παρατεταμένη ενεργειακή κρίση μπορεί να οδηγήσει σε πιο επίμονο πληθωρισμό.

Ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη διαμορφώθηκε στο 2,9% τον Ιούλιο, αρκετά πάνω από τον στόχο του 2% της ΕΚΤ. Εφόσον οι πιέσεις συνεχιστούν, αυξάνονται οι πιθανότητες για νέα παρέμβαση της Φρανκφούρτης.

Οι αγορές προεξοφλούν νέα αύξηση της ΕΚΤ

Η άνοδος του Euribor αντανακλά σε μεγάλο βαθμό τις προσδοκίες των αγορών για την πορεία των επιτοκίων τους επόμενους μήνες.

Οι αγορές προεξοφλούν με ιδιαίτερα υψηλή πιθανότητα αύξηση των επιτοκίων κατά 25 μονάδες βάσης στη συνεδρίαση της ΕΚΤ τον Σεπτέμβριο, με το επιτόκιο καταθέσεων να επιστρέφει στο 2,50%.

Παράλληλα, ένα σημαντικό μέρος της αγοράς εκτιμά ότι δεν θα πρόκειται για τη μοναδική αύξηση. Οι προσδοκίες κάνουν λόγο για πιθανότητα μιας ακόμη αύξησης, η οποία θα μπορούσε να οδηγήσει το επιτόκιο στο 2,75% μέσα στο πρώτο εξάμηνο του 2027.

Με άλλα λόγια, η αγορά χρήματος προεξοφλεί έναν κύκλο αντιστροφής της πρόσφατης αποκλιμάκωσης των επιτοκίων, καθώς η ΕΚΤ καλείται να αντιμετωπίσει έναν πληθωρισμό που παραμένει υψηλότερος του επιθυμητού.

Αυτό αποτελεί και τον βασικό λόγο για τον οποίο το Euribor έχει κινηθεί τόσο έντονα ανοδικά. Ο δείκτης δεν αποτυπώνει απλώς το σημερινό κόστος χρήματος, αλλά ενσωματώνει και τις προσδοκίες για την πορεία των επιτοκίων στο μέλλον.

Νέα επιβάρυνση για τα νοικοκυριά

Η άνοδος του Euribor δημιουργεί ένα ακόμη βάρος για τα νοικοκυριά που έχουν επιλέξει κυμαινόμενο επιτόκιο.

Η εξέλιξη είναι ιδιαίτερα σημαντική για όσους έχουν υψηλό υπόλοιπο στεγαστικού και βρίσκονται αντιμέτωποι με αναπροσαρμογή του επιτοκίου τους. Όσο υψηλότερα παραμένουν τα επιτόκια αναφοράς, τόσο μεγαλύτερο μέρος του διαθέσιμου εισοδήματος κατευθύνεται στην εξυπηρέτηση του χρέους.

Παράλληλα, η επίδραση δεν περιορίζεται στα στεγαστικά. Επιχειρήσεις που έχουν δανεισμό συνδεδεμένο με Euribor αντιμετωπίζουν επίσης υψηλότερο χρηματοοικονομικό κόστος, γεγονός που μπορεί να περιορίσει τις επενδύσεις και να πιέσει τα περιθώρια κερδοφορίας.

Έτσι, η άνοδος του Euribor λειτουργεί ως ένας μηχανισμός μετάδοσης της ενεργειακής κρίσης στην πραγματική οικονομία: υψηλότερες τιμές ενέργειας ενισχύουν τον πληθωρισμό, ο πληθωρισμός περιορίζει τα περιθώρια χαλάρωσης της νομισματικής πολιτικής και οι υψηλότερες προσδοκίες επιτοκίων μεταφέρονται τελικά στο κόστος δανεισμού.

Στο επίκεντρο και οι διεθνείς αγορές ομολόγων

Την ίδια στιγμή, η ευρωπαϊκή αγορά επιτοκίων επηρεάζεται και από τη διεθνή εικόνα των ομολόγων.

Οι αποδόσεις των μακροπρόθεσμων αμερικανικών τίτλων έχουν αυξηθεί σημαντικά, καθώς οι αγορές προβληματίζονται για τη δυναμική του αμερικανικού δημοσίου χρέους και τις μελλοντικές ανάγκες χρηματοδότησης.

Η άνοδος των αποδόσεων των αμερικανικών ομολόγων επηρεάζει ευρύτερα τις παγκόσμιες αγορές, καθώς λειτουργεί ως σημείο αναφοράς για το κόστος κεφαλαίου διεθνώς.

Παράλληλα, το ευρώ κινείται κοντά στην περιοχή των 1,17 δολαρίων, έχοντας ενισχυθεί αισθητά το τελευταίο διάστημα.

Το κρίσιμο στοίχημα για την ΕΚΤ

Για την ΕΚΤ, το μεγάλο στοίχημα είναι πλέον να αποτρέψει την παγίωση των πληθωριστικών πιέσεων χωρίς να προκαλέσει υπερβολική επιβράδυνση της οικονομίας.

Η άνοδος του Euribor αποτελεί σαφή ένδειξη ότι οι αγορές έχουν ήδη αρχίσει να τιμολογούν μια πιο αυστηρή πορεία επιτοκίων. Εάν ο πληθωρισμός παραμείνει κοντά στο 3% και οι ενεργειακές τιμές εξακολουθήσουν να βρίσκονται σε υψηλά επίπεδα, η Φρανκφούρτη θα δυσκολευτεί να επιστρέψει σύντομα σε πολιτική χαμηλότερων επιτοκίων.

Για τα νοικοκυριά με κυμαινόμενα στεγαστικά, αυτό σημαίνει ότι η περίοδος της αποκλιμάκωσης του κόστους δανεισμού ενδέχεται να έχει προσωρινά ανακοπεί. Και όσο το Euribor παραμένει πάνω από τα επίπεδα στα οποία ξεκίνησε η χρονιά, η πίεση στις δόσεις των στεγαστικών και στο κόστος επιχειρηματικής χρηματοδότησης θα συνεχίζεται.