European Chips Act

Η νέα νομοθεσία, η οποία έχει εγκριθεί από Κοινοβούλιο και Συμβούλιο, στοχεύει στη δημιουργία ενός ευνοϊκού και ταχύτερου πλαισίου για επενδύσεις στον κρίσιμο τομέα των ημιαγωγών.

Επιτάχυνση αδειοδοτήσεων και «καθεστώς υψίστης σημασίας»

Ο πυρήνας της πρωτοβουλίας είναι η επιτάχυνση των διαδικασιών αδειοδότησης. Τα μεγάλα επενδυτικά σχέδια στον κλάδο θα μπορούν να εντάσσονται σε καθεστώς «υψίστης εθνικής σημασίας», επιτρέποντας ταχύτερη έγκριση και προτεραιότητα σε επίπεδο κρατών-μελών.

Με αυτόν τον τρόπο η Ένωση επιδιώκει:

Να αυξήσει την παραγωγική ικανότητα εντός Ευρώπης

Να μειώσει την εξάρτηση από τρίτες χώρες

Να θωρακίσει την ασφάλεια εφοδιασμού

Το συνολικό ύψος επενδύσεων που προβλέπεται να κινητοποιηθεί –δημόσιων και ιδιωτικών– ξεπερνά τα €43 δισ. 

Μηχανισμός διαχείρισης κρίσεων

Η πανδημία κατέδειξε πόσο ευάλωτες είναι οι παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού. Οι ελλείψεις μικροτσίπ οδήγησαν σε διακοπές παραγωγής, κυρίως στη βιομηχανία αυτοκινήτου, αύξηση κόστους και επιβράδυνση της οικονομικής ανάκαμψης.

Η νέα νομοθεσία προβλέπει:

Σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης για πιθανές ελλείψεις

Πανευρωπαϊκό μηχανισμό ενεργοποίησης κρίσης

Δυνατότητα ιεράρχησης της προσφοράς σε κρίσιμους τομείς

Κοινές αγορές από τα κράτη-μέλη σε περιόδους έντασης

Παράλληλα, εισάγεται εργαλείο χαρτογράφησης της εφοδιαστικής αλυσίδας, ώστε να εντοπίζονται έγκαιρα πιθανά «σημεία συμφόρησης».

Τα μέτρα αυτά προβλέπονται ως έσχατη λύση σε περίπτωση σοβαρής διαταραχής.

€3,3 δισ. για έρευνα και καινοτομία

Η Ε.Ε. επενδύει τουλάχιστον €3,3 δισ. στην έρευνα και ανάπτυξη τεχνολογιών μικροτσίπ, επιδιώκοντας:

Να ενισχύσει την ευρωπαϊκή τεχνογνωσία

Να προσελκύσει ταλέντο

Να καλύψει το έλλειμμα δεξιοτήτων

Στο πλαίσιο αυτό θα δημιουργηθεί δίκτυο «κέντρων ικανοτήτων» για εκπαίδευση, σχεδιασμό και παραγωγή ημιαγωγών, με ιδιαίτερη έμφαση στη στήριξη μικρομεσαίων επιχειρήσεων, ειδικά στον τομέα του σχεδιασμού

Διεθνής συνεργασία και πνευματική ιδιοκτησία

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υποστήριξε την ενίσχυση της διεθνούς συνεργασίας με στρατηγικούς εταίρους, καθώς και την ενίσχυση της προστασίας δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας, προκειμένου η Ευρώπη να αποκτήσει ανταγωνιστικό πλεονέκτημα σε έναν τομέα υψηλής τεχνολογικής έντασης.

Ο φιλόδοξος στόχος: Από το 10% στο 20%

Σύμφωνα με μελέτες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, το μερίδιο της Ευρώπης στην παγκόσμια παραγωγική ικανότητα ημιαγωγών παραμένει κάτω από 10%.

Ο στρατηγικός στόχος της νομοθεσίας είναι να φτάσει στο 20% έως το τέλος της δεκαετίας.

Πρόκειται για διπλασιασμό του μεριδίου σε μια περίοδο έντονου γεωοικονομικού ανταγωνισμού, όπου οι ημιαγωγοί θεωρούνται κρίσιμη υποδομή – όχι μόνο για την οικονομία αλλά και για την άμυνα, την τεχνητή νοημοσύνη και την ενεργειακή μετάβαση.

Ρεαλισμός ή καθυστέρηση;

Αναλυτές επισημαίνουν ότι, αν και το ευρωπαϊκό σχέδιο είναι φιλόδοξο, η ταχύτητα υλοποίησης ίσως αποδειχθεί πιο αργή από τον διεθνή ρυθμό επενδύσεων. Οι μεγάλες επενδύσεις σε εργοστάσια παραγωγής απαιτούν χρόνο, εξειδικευμένο προσωπικό και σταθερό κανονιστικό πλαίσιο.

Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν η Ευρώπη μπορεί να κινηθεί αρκετά γρήγορα ώστε να μην παγιωθεί η εξάρτησή της από ασιατικές και αμερικανικές αλυσίδες παραγωγής.

Συμπέρασμα

Η «fast track» στρατηγική της Ευρώπης για τα μικροτσίπ αποτελεί ένα από τα πιο σημαντικά βιομηχανικά εγχειρήματα της τελευταίας δεκαετίας. Με €43 δισ. επενδύσεων, μηχανισμό διαχείρισης κρίσεων και ενίσχυση της έρευνας, η Ε.Ε. επιδιώκει να ενισχύσει τη στρατηγική της αυτονομία.

Η επιτυχία του σχεδίου δεν θα κριθεί μόνο από τη χρηματοδότηση, αλλά κυρίως από την ταχύτητα υλοποίησης και τη δυνατότητα της Ευρώπης να ανταγωνιστεί σε έναν τομέα που καθορίζει το μέλλον της παγκόσμιας οικονομίας.