Υπάρχουν περιπτώσεις όπου οι αποδόσεις των ομολόγων μειώνονται ενώ η Fed αυξάνει τα επιτόκια, αλλά πρόκειται για εξαιρέσεις και συνδέονται με ειδικές συνθήκες, όπως αλλαγές στις προσδοκίες για την ανάπτυξη ή τον πληθωρισμό.

Το βασικό μήνυμα είναι ότι η αγορά ομολόγων δεν λειτουργεί με έναν απλό μηχανισμό όπου η Fed αυξάνει τα επιτόκια και οι μακροπρόθεσμες αποδόσεις αποκλιμακώνονται.

Στην πραγματικότητα, η αγορά εξετάζει κυρίως:

τις μελλοντικές πληθωριστικές πιέσεις,

την ανάπτυξη,

τη δημοσιονομική κατάσταση,

την προσφορά κρατικών ομολόγων,

και την αξιοπιστία της νομισματικής πολιτικής.

Η «αξιοπιστία» της Fed και το λάθος της αύξησης επιτοκίων

Ένα δεύτερο επιχείρημα που κυκλοφορεί στις αγορές είναι ότι η Fed πρέπει να αυξήσει τα επιτόκια για να αποκαταστήσει την αξιοπιστία της ως θεματοφύλακας της σταθερότητας των τιμών.

Ωστόσο, αυτή η προσέγγιση αγνοεί δύο σημαντικά στοιχεία.

Πρώτον, η Fed δεν είχε πραγματική εμπειρία αντιμετώπισης υψηλού πληθωρισμού για περίπου 35 χρόνια. Η περίοδος από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 μέχρι πρόσφατα χαρακτηρίστηκε από σχετικά σταθερές τιμές, γεγονός που περιόρισε την ανάγκη να αποδείξει την αποτελεσματικότητά της.

Δεύτερον, η αντιμετώπιση του πληθωριστικού κύματος μετά την πανδημία δημιούργησε σημαντικές αμφιβολίες για την ταχύτητα αντίδρασής της.

Η κριτική που ασκείται είναι ότι η Fed καθυστέρησε να αναγνωρίσει την ένταση των πληθωριστικών πιέσεων και στη συνέχεια χρειάστηκε μια επιθετική σύσφιξη για να περιορίσει ένα πρόβλημα που είχε ήδη παγιωθεί.

Η νομισματική πολιτική δεν είναι μόνο τα επιτόκια

Η βασική θέση ορισμένων αναλυτών είναι ότι η Fed δεν χρειάζεται απαραίτητα να αυξήσει τα επιτόκια για να περιορίσει τον πληθωρισμό.

Αντίθετα, θα μπορούσε να επικεντρωθεί στη μείωση του ισολογισμού της και στον περιορισμό της αύξησης της προσφοράς χρήματος.

Ο πρόεδρος της Fed, Kevin Warsh, έχει δώσει έμφαση στη σημασία της συρρίκνωσης του ισολογισμού και της επιβράδυνσης της νομισματικής επέκτασης.

Η λογική είναι ότι η υπερβάλλουσα ρευστότητα αποτελεί σημαντικό παράγοντα πίσω από τις πληθωριστικές πιέσεις και ότι η αντιμετώπισή της μπορεί να γίνει μέσω ποσοτικής σύσφιξης (QT), χωρίς απαραίτητα νέα αύξηση των βασικών επιτοκίων.

Οι αυξήσεις στις τιμές ενέργειας δεν αποτελούν αυτόματα λόγο για σύσφιξη

Ένα ακόμη σημείο συζήτησης αφορά την άνοδο των τιμών πετρελαίου και βενζίνης.

Η άνοδος της ενέργειας αυξάνει τον γενικό δείκτη πληθωρισμού, όμως η Fed παραδοσιακά δίνει μεγαλύτερη βαρύτητα στον δομικό πληθωρισμό.

Επιπλέον, οι υψηλότερες τιμές ενέργειας λειτουργούν συχνά ως επιβάρυνση για την οικονομία, μειώνοντας την αγοραστική δύναμη των καταναλωτών και αυξάνοντας το κόστος για τις επιχειρήσεις.

Ιστορικά, η Fed έχει αρκετές φορές αντιμετωπίσει το δίλημμα εάν πρέπει να αυξήσει τα επιτόκια απέναντι σε ένα ενεργειακό σοκ ή να στηρίξει την ανάπτυξη.

Το μεγάλο ερώτημα: Γιατί η οικονομία δεν επιβραδύνεται;

Το πιο ενδιαφέρον στοιχείο της τρέχουσας συγκυρίας είναι ότι η αμερικανική οικονομία δείχνει εξαιρετικά ανθεκτική παρά τις αυστηρότερες χρηματοοικονομικές συνθήκες.

Η απόδοση του 30ετούς ομολόγου βρίσκεται πάνω από 5%, το κόστος δανεισμού έχει αυξηθεί σημαντικά και οι τιμές ενέργειας έχουν ενισχυθεί.

Ωστόσο:

η κατανάλωση παραμένει ισχυρή,

η αγορά εργασίας διατηρεί δυναμική,

οι χρηματιστηριακές αγορές δεν έχουν υποστεί σημαντική διόρθωση.

Αυτό δημιουργεί ένα ερώτημα: μήπως υπάρχει ακόμη υπερβολική ρευστότητα στο σύστημα;

Η προσφορά χρήματος παραμένει αυξημένη

Ένας παράγοντας που προβληματίζει ορισμένους αναλυτές είναι η πορεία του M2.

Η προσφορά χρήματος αυξάνεται περίπου 5,5% σε ετήσια βάση, ενώ το τελευταίο εξάμηνο ο ετησιοποιημένος ρυθμός αύξησης φτάνει το 7,2%.

Παράλληλα, ο ισολογισμός της Fed δεν έχει μειωθεί με τον ρυθμό που θα περίμεναν αρκετοί επενδυτές.

Η εκτίμηση είναι ότι η οικονομία μπορεί να υποστηρίζεται όχι μόνο από την παραδοσιακή ρευστότητα, αλλά και από νέες μορφές χρηματοοικονομικής δημιουργίας, όπως η ανάπτυξη των stablecoins.

Η λύση δεν είναι απαραίτητα υψηλότερα επιτόκια

Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι η Fed ίσως δεν χρειάζεται να αυξήσει εκ νέου τα επιτόκια.

Μια νέα αύξηση θα μπορούσε να επιβαρύνει την ανάπτυξη χωρίς να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά έναν πληθωρισμό που προέρχεται περισσότερο από την προσφορά χρήματος και τη ρευστότητα.

Αντίθετα, η μεγαλύτερη πρόκληση είναι η διαχείριση του ισολογισμού της κεντρικής τράπεζας.

Η Fed καλείται να περιορίσει την υπερβάλλουσα ρευστότητα πριν αυτή μετατραπεί σε νέα πληθωριστική πίεση.

Το μήνυμα προς τις αγορές είναι ότι η μάχη κατά του πληθωρισμού δεν κρίνεται μόνο από το ύψος των επιτοκίων, αλλά και από το πόσο χρήμα παραμένει διαθέσιμο στο οικονομικό σύστημα.