Ο δείκτης forward P/E του S&P 500 έχει μειωθεί από περίπου 22 φορές στην αρχή του 2026 σε περίπου 19 φορές σήμερα, ενώ ο δείκτης βρίσκεται μόλις περίπου 2% κάτω από τα ιστορικά υψηλά του.

Αυτό σημαίνει ότι η άνοδος της αγοράς δεν στηρίζεται αποκλειστικά στην επέκταση των πολλαπλασιαστών αποτίμησης. Η αύξηση των κερδών έχει αναλάβει μεγαλύτερο μέρος της στήριξης.

Και αυτή ακριβώς είναι η βασική άμυνα της Wall Street απέναντι στη Fed: εάν τα κέρδη συνεχίσουν να αυξάνονται, οι μετοχές μπορούν να αντέξουν υψηλότερο κόστος χρήματος.

Τι δείχνει η ιστορία όταν ξεκινά ένας κύκλος αυξήσεων

Η ιστορική εμπειρία είναι επίσης λιγότερο αρνητική απ' όσο θα περίμενε κανείς.

Στους επτά προηγούμενους κύκλους αύξησης επιτοκίων που εξετάζει η Goldman Sachs, ο S&P 500 υποχώρησε κατά μέσο όρο περίπου 2% στους τρεις μήνες μετά την πρώτη αύξηση.

Όμως σε ορίζοντα 12 μηνών η εικόνα αντιστρέφεται: ο δείκτης κατέγραψε μέση άνοδο περίπου 9%.

Η διαφορά είναι σημαντική. Η πρώτη αντίδραση των αγορών σε μια αύξηση επιτοκίων μπορεί να είναι αρνητική, καθώς οι επενδυτές επανατιμολογούν το κόστος χρήματος. Όμως εάν η αύξηση πραγματοποιείται σε μια οικονομία που συνεχίζει να αναπτύσσεται και οι επιχειρήσεις εμφανίζουν ισχυρά κέρδη, η Wall Street μπορεί να συνεχίσει υψηλότερα.

Η αγορά έχει ήδη προεξοφλήσει περισσότερες αυξήσεις

Ένας ακόμη παράγοντας που λειτουργεί υπέρ των μετοχών είναι ότι ένα μεγάλο μέρος της νομισματικής σύσφιξης έχει ήδη προεξοφληθεί.

Οι αγορές τιμολογούν πλέον περισσότερες από τρεις αυξήσεις επιτοκίων μέσα στους επόμενους 12 μήνες, ενώ οι επενδυτές έχουν ήδη προσαρμόσει τις αποτιμήσεις τους στην προοπτική υψηλότερων επιτοκίων για μεγαλύτερο διάστημα.

Η Goldman εκτιμά ότι το κρίσιμο στοιχείο δεν είναι τόσο η πρώτη αύξηση, αλλά το εάν αυτή θα εξελιχθεί σε έναν παρατεταμένο κύκλο επιθετικής σύσφιξης.

Αυτό αποτελεί και το βασικό σημείο στο οποίο συμφωνούν αρκετοί μεγάλοι οίκοι της Wall Street.

JPMorgan: Το πρόβλημα δεν είναι μία αύξηση, αλλά ένας νέος κύκλος

Η JPMorgan θεωρεί ότι ένας ρηχός και περιορισμένος κύκλος αυξήσεων μπορεί να απορροφηθεί από την αγορά.

Ο Dubravko Lakos-Bujas εκτιμά ότι μια σταδιακή σύσφιξη, ουσιαστικά μια αντιστροφή των μειώσεων επιτοκίων που είχαν προηγηθεί ως «ασφάλεια» απέναντι στους κινδύνους της οικονομίας, δεν αποτελεί από μόνη της λόγο για μεγάλη πτώση των μετοχών.

Το σενάριο που θα άλλαζε δραματικά την εικόνα είναι διαφορετικό: μια νέα επιτάχυνση του πληθωρισμού που θα ανάγκαζε τη Fed να προχωρήσει σε έναν πολύ ευρύτερο και επιθετικότερο κύκλο αυξήσεων.

Σε αυτή την περίπτωση, η JPMorgan προειδοποιεί για σημαντικό καθοδικό περιθώριο στις μετοχές. Δεν θεωρεί, όμως, αυτό το σενάριο ως βασική της πρόβλεψη. Η ίδια η JPMorgan εξακολουθεί να διατηρεί εποικοδομητική άποψη για τις μετοχές, στηριζόμενη κυρίως στην ισχυρή αύξηση των κερδών.

Το «κόκκινο» όριο των αποδόσεων

Εδώ βρίσκεται ίσως το σημαντικότερο μήνυμα για τους επενδυτές.

Η Goldman και άλλοι οίκοι εκτιμούν ότι η σχέση μεταξύ αποδόσεων ομολόγων και μετοχών μπορεί να παραμείνει θετική όσο η άνοδος των αποδόσεων αντανακλά ισχυρότερη οικονομική δραστηριότητα και υψηλότερα εταιρικά κέρδη.

Υπάρχει όμως ένα σημείο στο οποίο η κατάσταση μπορεί να αλλάξει.

Οι αναλυτές της Goldman εκτιμούν ότι μια απόδοση του 10ετούς αμερικανικού ομολόγου στην περιοχή του 5%-5,5% θα αύξανε σημαντικά τον κίνδυνο να αντιστραφεί η μέχρι σήμερα θετική σχέση μεταξύ μετοχών και αποδόσεων.

Με απλά λόγια, όσο τα επιτόκια ανεβαίνουν επειδή η οικονομία είναι ισχυρή, οι μετοχές μπορούν να το απορροφήσουν. Εάν όμως οι αποδόσεις αρχίσουν να ανεβαίνουν επειδή η αγορά φοβάται ότι ο πληθωρισμός ξεφεύγει και η Fed θα αναγκαστεί να γίνει πολύ πιο επιθετική, τότε το σκηνικό αλλάζει.

Γιατί μέχρι τώρα οι μετοχές αντέχουν

Οι μετοχές έχουν απορροφήσει την πρόσφατη άνοδο των αποδόσεων των ομολόγων ακριβώς επειδή η κίνηση δεν έχει αποδοθεί κυρίως σε μια νέα έκρηξη των μακροπρόθεσμων πληθωριστικών προσδοκιών.

Αντίθετα, σημαντικό μέρος της ανόδου των αποδόσεων συνδέεται με την ισχυρή οικονομική δραστηριότητα και τις αναβαθμίσεις στις εκτιμήσεις για τα εταιρικά κέρδη.

Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό για την τρέχουσα χρηματιστηριακή συγκυρία.

Εάν η οικονομία συνεχίζει να αναπτύσσεται και οι επιχειρήσεις αυξάνουν τα κέρδη τους, η Fed μπορεί να αυξάνει σταδιακά τα επιτόκια χωρίς να δημιουργεί απαραίτητα ύφεση.

Η Goldman Sachs εξακολουθεί να βλέπει περιθώριο ανόδου του S&P 500 και διατηρεί στόχο περίπου 8.000 μονάδων για το τέλος του 2026, παρά την προοπτική υψηλότερων επιτοκίων.

Morgan Stanley: Οι ποιοτικές μετοχές έχουν το πλεονέκτημα

Η Morgan Stanley κινείται στην ίδια κατεύθυνση, θεωρώντας ότι οι μετοχές υψηλής ποιότητας είναι πιθανό να υπεραποδώσουν εφόσον η Fed αυξήσει τα επιτόκια όπως αναμένεται.

Ιστορικά, οι μετοχές με ισχυρούς ισολογισμούς, υψηλή κερδοφορία και μεγαλύτερη προβλεψιμότητα κερδών έχουν καλύτερη συμπεριφορά κατά την έναρξη ενός κύκλου σύσφιξης.

Παράλληλα, η Morgan Stanley επισημαίνει ότι οι κυκλικές μετοχές και οι μετοχές με ισχυρή δυναμική μπορούν επίσης να εμφανίσουν καλή συμπεριφορά μετά την πρώτη αύξηση, εφόσον η οικονομία παραμένει ισχυρή.

Το βασικό μήνυμα επομένως δεν είναι «η Fed αυξάνει επιτόκια, άρα πουλήστε μετοχές», αλλά «η Fed αυξάνει επιτόκια, άρα η ποιότητα και η δυναμική των κερδών αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη σημασία».

Το πετρέλαιο είναι ο μεγάλος άγνωστος

Υπάρχει όμως ένας παράγοντας που μπορεί να ανατρέψει ολόκληρη αυτή την ισορροπία: το πετρέλαιο.

Η μεγάλη άνοδος των τιμών ενέργειας λόγω της κρίσης στη Μέση Ανατολή αποτελεί τον βασικό κίνδυνο για τους αναλυτές.

Μια απότομη νέα εκτίναξη των τιμών του πετρελαίου, ειδικά εάν συνδεθεί με παρατεταμένο κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, θα μπορούσε να δημιουργήσει ένα διαφορετικό είδος πληθωριστικού σοκ.

Σε ένα τέτοιο σενάριο, η Fed δεν θα αντιμετωπίζει πλέον απλώς μια οικονομία που αναπτύσσεται γρήγορα. Θα αντιμετωπίζει ταυτόχρονα υψηλότερο πληθωρισμό και αυξημένες πληθωριστικές προσδοκίες.

Αυτό θα μπορούσε να μετατρέψει μια προληπτική και περιορισμένη αύξηση επιτοκίων σε έναν πολύ μεγαλύτερο κύκλο σύσφιξης.

Η Goldman έχει ήδη αναθεωρήσει υψηλότερα τις εκτιμήσεις της για το πετρέλαιο, προειδοποιώντας ότι σε περίπτωση παρατεταμένης διαταραχής της προσφοράς στον Κόλπο το Brent θα μπορούσε να ξεπεράσει ακόμη και τα 120 δολάρια το βαρέλι το 2027.

Ο Οκτώβριος μπορεί να είναι το πραγματικό τεστ

Για τη Wall Street, επομένως, η αυριανή αύξηση των επιτοκίων δεν είναι απαραίτητα το γεγονός που θα κρίνει την πορεία των μετοχών.

Το πραγματικό τεστ θα έρθει τους επόμενους μήνες.

Εάν η Fed προχωρήσει σε μία ή λίγες αυξήσεις και στη συνέχεια σταματήσει, ενώ τα εταιρικά κέρδη παραμένουν ισχυρά, οι μετοχές μπορούν να συνεχίσουν την ανοδική τους πορεία.

Εάν όμως οι τιμές ενέργειας παραμείνουν υψηλές, ο πληθωρισμός επιταχυνθεί και οι αγορές αρχίσουν να προεξοφλούν έναν παρατεταμένο κύκλο αυξήσεων, τότε το σημερινό ανοδικό αφήγημα θα βρεθεί υπό σοβαρή πίεση.

Το τέταρτο τρίμηνο και ιδιαίτερα τα εταιρικά αποτελέσματα από τον Οκτώβριο αναμένεται να αποτελέσουν σημαντικό καταλύτη. Η Goldman εκτιμά ότι τα αποτελέσματα του τρίτου τριμήνου μπορούν να προσφέρουν νέα στήριξη στην αγορά, εφόσον επιβεβαιώσουν την ανθεκτικότητα της κερδοφορίας.

Το συμπέρασμα για τους επενδυτές

Η Wall Street δεν φοβάται τόσο την πρώτη αύξηση επιτοκίων όσο φοβάται το ενδεχόμενο αυτή να είναι η αρχή μιας πολύ μεγαλύτερης αλλαγής καθεστώτος.

Για όσο διάστημα η άνοδος των αποδόσεων συνοδεύεται από ισχυρή οικονομία, αυξημένα εταιρικά κέρδη και ελεγχόμενο πληθωρισμό, οι μετοχές μπορούν να συνεχίσουν υψηλότερα.

Το κρίσιμο όριο βρίσκεται στις αποδόσεις των μακροπρόθεσμων ομολόγων και κυρίως στο κατά πόσο το 10ετές αμερικανικό θα πλησιάσει ή θα ξεπεράσει σταθερά την περιοχή του 5%-5,5%.

Εκεί το αφήγημα αλλάζει: από «ισχυρή οικονομία και υψηλότερα επιτόκια» μπορεί να περάσει στο «υψηλότερος πληθωρισμός, περισσότερες αυξήσεις και αυξημένος κίνδυνος ύφεσης».

Και αυτό είναι το σενάριο που πραγματικά θα μπορούσε να βάλει τέλος στην ανοδική αγορά.

Για την ώρα, όμως, Goldman Sachs, JPMorgan και Morgan Stanley συμφωνούν σε ένα βασικό σημείο: μια περιορισμένη αύξηση επιτοκίων δεν αρκεί από μόνη της για να σταματήσει το bull market. Το πραγματικό πρόβλημα θα ξεκινήσει μόνο εάν τα επιτόκια αρχίσουν να ανεβαίνουν ταχύτερα από τα εταιρικά κέρδη.