Έξι λύσεις για να περιοριστεί η εξάρτηση από τον Ορμούζ

Η McKinsey εντοπίζει έξι μεγάλες κατηγορίες παρεμβάσεων που θα μπορούσαν μέχρι το 2030 να αντισταθμίσουν περίπου 35% έως 70% των πετρελαϊκών ροών που περνούσαν πριν από την κρίση από τον Ορμούζ.

Οι βασικές λύσεις είναι:

Οι νέοι αγωγοί παράκαμψης μπορούν να προσφέρουν τη μεγαλύτερη συμβολή στην αντιμετώπιση του προβλήματος, ενώ η αύξηση της παραγωγής εκτός του Περσικού Κόλπου αναμένεται να είναι περισσότερο σταδιακή.

Ωστόσο, ακόμη και στο πιο αισιόδοξο σενάριο της McKinsey, οι παραπάνω λύσεις δεν επαρκούν για να αντικαταστήσουν πλήρως τις ροές που περνούσαν από τον Ορμούζ.

Η ενεργειακή εξάρτηση αφορά σχεδόν όλο τον πλανήτη

Το πρόβλημα έχει παγκόσμιες διαστάσεις.

Περίπου 95% του παγκόσμιου πληθυσμού ζει σε περιοχές που εξαρτώνται από εισαγωγές ενέργειας. Παράλληλα, περίπου τα δύο τρίτα του παγκόσμιου ενεργειακού εμπορίου διέρχονται τουλάχιστον από ένα θαλάσσιο σημείο συμφόρησης, ενώ περίπου το ένα τρίτο περνά από γεωπολιτικά σύνορα ή γραμμές αντιπαράθεσης.

Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και χώρες που θεωρούνται σημαντικοί παραγωγοί ενέργειας δεν είναι απαραίτητα προστατευμένες.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Αυστραλία. Η χώρα είναι ένας από τους μεγαλύτερους εξαγωγείς LNG παγκοσμίως, αλλά ταυτόχρονα εισάγει σημαντικές ποσότητες ντίζελ.

Το πρόβλημα, επομένως, δεν αφορά μόνο την ποσότητα ενέργειας που παράγει μια χώρα, αλλά και το είδος της ενέργειας που παράγει σε σχέση με αυτή που καταναλώνει, καθώς και τις διαδρομές μέσω των οποίων πραγματοποιείται το εμπόριο.

Η ενεργειακή μετάβαση μπορεί να επιταχυνθεί

Ένα από τα σημαντικότερα συμπεράσματα της McKinsey αφορά την πραγματική δυνατότητα της καθαρής τεχνολογίας να περιορίσει την εξάρτηση από το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο.

Με βάση τις διαθέσιμες τεχνολογίες, σχεδόν 30% της σημερινής κατανάλωσης πετρελαίου και φυσικού αερίου θα μπορούσε τεχνικά να υποκατασταθεί.

Το ποσοστό αυτό είναι περίπου 10 φορές μεγαλύτερο από την πρόοδο που υποδηλώνει η σημερινή παγκόσμια πορεία έως το 2030.

Η διαφορά ανάμεσα στο τεχνικά εφικτό και σε αυτό που πραγματοποιείται στην πράξη είναι συνεπώς τεράστια.

Οι χώρες που εξαρτώνται από εισαγωγές ενέργειας επιταχύνουν τις επενδύσεις σε ηλεκτρικά οχήματα, καθαρή ηλεκτροπαραγωγή, ενεργειακή αποδοτικότητα και στρατηγικά αποθέματα.

Από την άλλη πλευρά, οι μεγάλες χώρες εξαγωγής ενέργειας επενδύουν περισσότερο στην αύξηση της παραγωγής και στη δημιουργία εναλλακτικών διαδρομών μεταφοράς.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, μάλιστα, η ενεργειακή ασφάλεια οδηγεί χώρες στην παράταση της χρήσης άνθρακα και στην κατασκευή νέων υποδομών ορυκτών καυσίμων.

Νέα επενδυτική τάση: η ενεργειακή ασφάλεια

Για τις αγορές, η σημαντικότερη εξέλιξη είναι ότι η ενεργειακή ασφάλεια μετατρέπεται σε μόνιμο επενδυτικό κριτήριο.

Η Jefferies εκτιμά ότι η νέα πραγματικότητα μπορεί να δημιουργήσει σημαντικές ευκαιρίες σε μια σειρά από υποδομές και κλάδους.

Στο επίκεντρο βρίσκονται:

αγωγοί παράκαμψης και εναλλακτικές ενεργειακές διαδρομές,

υποδομές LNG και σταθμοί επαναεριοποίησης,

αναδιαμόρφωση και αναβάθμιση διυλιστηρίων,

αποθήκευση ενέργειας και στρατηγικά αποθέματα,

δίκτυα ηλεκτρισμού,

ενεργειακή αποδοτικότητα,

ηλεκτροκίνηση,

εναλλακτικές πηγές πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Η κρίση του Ορμούζ, επομένως, μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης για μια πολύ ευρύτερη αναδιάρθρωση του παγκόσμιου ενεργειακού συστήματος.

Ο νέος ενεργειακός χάρτης

Το βασικό συμπέρασμα της McKinsey είναι ότι η ενεργειακή ασφάλεια δεν μπορεί πλέον να αντιμετωπίζεται αποκλειστικά ως ζήτημα επάρκειας παραγωγής.

Η γεωγραφία των αγωγών, των λιμανιών, των θαλάσσιων διαδρομών, των αποθεμάτων και των δικτύων αποκτά αντίστοιχη σημασία.

Ο Ορμούζ έδειξε ότι μια κρίση σε ένα μόνο σημείο μπορεί να απειλήσει πάνω από το ένα πέμπτο της παγκόσμιας αγοράς πετρελαίου και LNG. Η απάντηση δεν θα είναι μία και μοναδική.

Θα είναι ένας συνδυασμός νέων αγωγών, περισσότερων αποθεμάτων, εναλλακτικών προμηθευτών, διαφορετικών εμπορικών διαδρομών, ηλεκτροκίνησης, καθαρής ενέργειας και περιορισμού της ζήτησης.

Και ακριβώς αυτή η αλλαγή δημιουργεί έναν νέο, πολυετή επενδυτικό κύκλο, με την ενεργειακή ασφάλεια να περνά από το περιθώριο στο κέντρο των αποφάσεων κυβερνήσεων, επιχειρήσεων και επενδυτών.

Πηγή: McKinsey / Jefferies