Η πρόοδος της οικονομίας και οι διαχρονικές αδυναμίες

Η Moody’s αναγνωρίζει ότι η Ελλάδα έχει καταγράψει αξιοσημείωτη βελτίωση τα τελευταία χρόνια. Η ανεργία έχει υποχωρήσει στα χαμηλότερα επίπεδα από το 2008, η οικονομική ανάπτυξη υπερβαίνει σταθερά τον μέσο όρο της Ευρωζώνης από το 2021, ενώ το δημόσιο χρέος έχει μειωθεί σημαντικά, από το 206% του ΑΕΠ το 2020 στο 148% το 2025.

Παρά τα θετικά αυτά στοιχεία, ο οίκος υπογραμμίζει ότι η ελληνική οικονομία εξακολουθεί να φέρει τις επιπτώσεις της δεκαετούς κρίσης. Το δημόσιο χρέος παραμένει το υψηλότερο στην Ευρωζώνη, ενώ το κατά κεφαλήν ΑΕΠ εξακολουθεί να βρίσκεται χαμηλότερα από τα επίπεδα του 2008 κατά 7,3%. Παράλληλα, η Ελλάδα εξακολουθεί να υπολείπεται αρκετών χωρών της περιφέρειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως η Κύπρος, η Πορτογαλία, η Λιθουανία και η Κροατία.

Πολιτικές εντάσεις και οικονομικές επιπτώσεις

Η Moody’s σημειώνει ότι το πολιτικό περιβάλλον στην Ελλάδα παραμένει ευμετάβλητο. Από το δυστύχημα των Τεμπών έως τις αντιπαραθέσεις σχετικά με τη διαχείριση ευρωπαϊκών κονδυλίων, η κυβέρνηση έχει βρεθεί αρκετές φορές στο επίκεντρο πολιτικής πίεσης και διεθνούς προσοχής.

Όπως αναφέρει, η πολιτική αβεβαιότητα επηρεάζει άμεσα κρίσιμους τομείς της οικονομίας, όπως:

τις επενδύσεις,

την κατανάλωση,

τις προσλήψεις,

την πιστωτική επέκταση,

και τις κεφαλαιακές ροές.

Ο δείκτης Economic Policy Uncertainty Index ανήλθε τον Μάρτιο στις 153 μονάδες — το υψηλότερο επίπεδο από την περίοδο της πανδημίας — εξαιτίας των γεωπολιτικών εντάσεων στη Μέση Ανατολή και των επιπτώσεων στις ενεργειακές αγορές και στις θαλάσσιες μεταφορές μέσω των Στενών του Ορμούζ. Τον Απρίλιο παρέμεινε σε αυξημένα επίπεδα, στις 111 μονάδες, ενώ στο εσωτερικό της χώρας κυριάρχησαν οι εξελίξεις γύρω από την υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ.

Πίεση στην πραγματική οικονομία

Σε αντίθεση με προηγούμενες περιόδους πολιτικής αβεβαιότητας, η Moody’s εκτιμά ότι πλέον οι επιπτώσεις αρχίζουν να αποτυπώνονται και στην πραγματική οικονομία.

Η ανεργία, που ακολουθούσε πτωτική πορεία επί σειρά ετών, αυξήθηκε ξανά στις αρχές του 2026, ανεβαίνοντας από 7,9% τον Δεκέμβριο στο 9% τον Μάρτιο. Παράλληλα, ο πληθωρισμός ενισχύθηκε σημαντικά, από 1,6% τον Οκτώβριο στο 4,6% έως τον Απρίλιο, κυρίως λόγω της ανόδου των ενεργειακών και εισαγόμενων τιμών.

Τα τέσσερα πιθανά σενάρια

Η Moody’s παρουσιάζει τέσσερα βασικά σενάρια για την πορεία της χώρας έως τις εκλογές και τις πιθανές οικονομικές συνέπειες.

1. Ομαλή μετάβαση

Στο βασικό σενάριο, οι εκλογές πραγματοποιούνται κανονικά το δεύτερο τρίμηνο του 2027 και σχηματίζεται κυβέρνηση μέσα σε έναν ή δύο γύρους. Η προεκλογική περίοδος προκαλεί μόνο περιορισμένη δημοσιονομική χαλάρωση και η εμπιστοσύνη των αγορών διατηρείται.

2. Ήπια πολιτική αναταραχή

Σε αυτό το σενάριο, η κυβέρνηση προχωρά σε πρόωρες εκλογές το δεύτερο εξάμηνο του 2026. Η αβεβαιότητα αυξάνεται προσωρινά και επηρεάζει κατανάλωση και επενδύσεις, χωρίς όμως να δημιουργηθεί μακροχρόνια αποσταθεροποίηση.

3. Παρατεταμένη αστάθεια

Το τρίτο σενάριο προβλέπει επαναλαμβανόμενες εκλογικές διαδικασίες και δυσκολία σχηματισμού βιώσιμης κυβέρνησης. Οι αποδόσεις των ομολόγων αυξάνονται αισθητά, οι χρηματοδοτικές συνθήκες γίνονται πιο αυστηρές και η οικονομική δραστηριότητα επιβραδύνεται σημαντικά.

4. Σενάριο “Πρωτοφανούς Αβεβαιότητας”

Στη δυσμενέστερη εκδοχή, μια πρόωρη εκλογική αναμέτρηση οδηγεί σε παρατεταμένο πολιτικό αδιέξοδο χωρίς σαφή διέξοδο. Η Moody’s προειδοποιεί ότι ένα τέτοιο ενδεχόμενο θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρή κρίση εμπιστοσύνης, κατάρρευση επενδύσεων και παρατεταμένη οικονομική στασιμότητα.

Κίνδυνος επιστροφής σε περίοδο υψηλής πίεσης

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Moody’s, στα θετικά σενάρια η ελληνική οικονομία μπορεί να συνεχίσει να αναπτύσσεται με ρυθμούς 2,4%-2,7% έως το 2027, ενώ το δημόσιο χρέος θα συνεχίσει να μειώνεται.

Αντίθετα, σε περίπτωση σοβαρής πολιτικής κρίσης:

οι επενδύσεις θα μπορούσαν να μειωθούν κατά 8,2%,

η ανεργία να υπερβεί εκ νέου το 9%,

ενώ οι αποδόσεις των ελληνικών ομολόγων θα μπορούσαν να επιστρέψουν σε επίπεδα που είχαν παρατηρηθεί μόνο κατά την περίοδο της κρίσης χρέους και του 2015.

Στο ακραίο σενάριο «Πρωτοφανούς Αβεβαιότητας», η πραγματική ανάπτυξη της οικονομίας περιορίζεται μόλις στο 0,6% το 2027.

Η Moody’s καταλήγει ότι εξακολουθεί να θεωρεί πιθανότερη τη διατήρηση της πολιτικής σταθερότητας, έστω και μετά από δύο εκλογικούς γύρους. Ωστόσο, υπογραμμίζει ότι για μια χώρα με τόσο υψηλό δημόσιο χρέος, το περιθώριο πολιτικών ή δημοσιονομικών λαθών παραμένει ιδιαίτερα περιορισμένο.