|
Οι γεννήσεις παραμένουν
διαρκώς κάτω από το
επίπεδο αναπλήρωσης, με
τον δείκτη γονιμότητας
να διαμορφώνεται στο
1,34 παιδί ανά γυναίκα
το 2024, έναντι 1,46 το
2004. Από το 2012 και
έπειτα, οι θάνατοι
υπερβαίνουν συστηματικά
τις γεννήσεις, με
αποτέλεσμα η φυσική
πληθυσμιακή μεταβολή να
είναι αρνητική και η
μετανάστευση να αποτελεί
τον βασικό ανασχετικό
παράγοντα της
συρρίκνωσης.
Η Ελλάδα μεταξύ των πιο
ευάλωτων χωρών
Η
Morningstar
DBRS
δίνει ιδιαίτερη έμφαση
στις χώρες της Νότιας
Ευρώπης, υπογραμμίζοντας
ότι οι δημογραφικές
πιέσεις είναι
εντονότερες σε κράτη
όπως η Ιταλία, η
Πορτογαλία, η Βουλγαρία
και η Ελλάδα. Για την
ελληνική οικονομία, ο
οίκος σημειώνει ότι οι
τάσεις αυτές λειτουργούν
ως διαρθρωτικός
περιορισμός στις
αναπτυξιακές προοπτικές
και, κατ’ επέκταση, στο
πιστωτικό προφίλ της
χώρας.
Η εξέλιξη αυτή έχει
άμεσες προεκτάσεις για
το τραπεζικό σύστημα,
καθώς η πορεία του
συνδέεται στενά με την
οικονομική ανάπτυξη, την
αγορά ακινήτων και τη
ζήτηση για δανεισμό. Η
αναμενόμενη συρρίκνωση
των νεότερων ηλικιακών
ομάδων εκτιμάται ότι θα
περιορίσει τη ζήτηση για
στεγαστικά και
καταναλωτικά δάνεια,
καθώς θα δημιουργούνται
λιγότερα νέα νοικοκυριά
και θα μειώνεται η
ένταση της στεγαστικής
ζήτησης.
Αντίθετα, αναμένεται
αύξηση της ζήτησης για
αποταμιευτικά προϊόντα,
συνταξιοδοτικά σχήματα
και υπηρεσίες
διαχείρισης περιουσίας,
γεγονός που σταδιακά θα
μεταβάλλει τη δομή των
τραπεζικών εσόδων.
Επιπτώσεις στην
κερδοφορία και το
επιχειρηματικό μοντέλο
Η
DBRS
εκτιμά ότι η δημογραφική
μεταβολή θα επηρεάσει
την αύξηση των καθαρών
εσόδων από τόκους, καθώς
η χαμηλότερη πιστωτική
επέκταση θα περιορίσει
τη συνολική δυναμική του
κλάδου. Παράλληλα, οι
τράπεζες θα κληθούν να
ενισχύσουν περαιτέρω τις
επενδύσεις τους στον
ψηφιακό μετασχηματισμό
και την τεχνητή
νοημοσύνη, προκειμένου
να αντισταθμίσουν τις
ελλείψεις ανθρώπινου
δυναμικού που προκαλεί η
γήρανση του πληθυσμού.
Ο οίκος προειδοποιεί
επίσης ότι οι
δημογραφικές εξελίξεις
ενδέχεται να επηρεάσουν
και την ποιότητα των
χαρτοφυλακίων, καθώς σε
περιοχές με πληθυσμιακή
αποψίλωση οι αξίες των
ακινήτων μπορεί να
δεχθούν πιέσεις. Αυτό
έχει ιδιαίτερη σημασία
για τα στεγαστικά και
επιχειρηματικά δάνεια
που είναι εξασφαλισμένα
με ακίνητα, ενώ
μικρομεσαίες
επιχειρήσεις ενδέχεται
να αντιμετωπίσουν
περιορισμένη τοπική
ζήτηση και ελλείψεις
εργατικού δυναμικού.
Δεν υπάρχουν άμεσες
επιπτώσεις στις
αξιολογήσεις
Παρά τις
προειδοποιήσεις, η
Morningstar
DBRS
διευκρινίζει ότι δεν
αναμένονται άμεσες
επιπτώσεις στις
πιστοληπτικές
αξιολογήσεις των
ευρωπαϊκών τραπεζών.
Όπως επισημαίνει, ο
κλάδος διατηρεί ισχυρή
κεφαλαιακή επάρκεια,
ικανοποιητική ρευστότητα
και βελτιωμένα θεμελιώδη
μεγέθη.
Ωστόσο, οι δημογραφικές
πιέσεις αναμένεται να
ενσωματώνονται ολοένα
και περισσότερο στα
στρατηγικά σχέδια, στα
stress
tests
και στις αξιολογήσεις
πιστωτικού κινδύνου των
επόμενων δεκαετιών. Οι
μικρότερες και πιο
τοπικές τράπεζες
εκτιμάται ότι θα
επηρεαστούν περισσότερο,
ενώ οι μεγάλοι και
διεθνώς διαφοροποιημένοι
όμιλοι θα είναι καλύτερα
θωρακισμένοι.
Το βασικό συμπέρασμα
Το δημογραφικό, σύμφωνα
με τον οίκο,
μετατρέπεται σταδιακά
από κοινωνικό και
οικονομικό ζήτημα σε
συστημικό
χρηματοοικονομικό
παράγοντα κινδύνου.
Χωρίς ουσιαστικές
παρεμβάσεις στην αγορά
εργασίας, πολιτικές
ενίσχυσης των γεννήσεων
ή πιο ενεργό ρόλο της
μετανάστευσης, η
πληθυσμιακή συρρίκνωση
αναμένεται να αποτελέσει
έναν από τους πιο
καθοριστικούς αρνητικούς
παράγοντες για τις
ευρωπαϊκές οικονομίες
και, τελικά, για το
τραπεζικό σύστημα.
|
