|
Πάνω από το 80% των
επενδύσεων στις 20
μεγαλύτερες οικονομίες
Σύμφωνα με την έκθεση
World
Investment
Report
2026
της UNCTAD,
οι παγκόσμιες άμεσες
ξένες επενδύσεις ανήλθαν
στα 1,6 τρισ.
δολάρια το
2025.
Ωστόσο, περισσότερο από
το 80%
αυτών των κεφαλαίων
κατευθύνθηκε στις
20 μεγαλύτερες
οικονομίες, με
τις Ηνωμένες
Πολιτείες να
παραμένουν ο μεγαλύτερος
αποδέκτης επενδύσεων,
προσελκύοντας περίπου
277 δισ. δολάρια.
Η εικόνα αυτή αποτυπώνει
μια έντονη τάση
συγκέντρωσης, καθώς το
μεγαλύτερο μέρος των
νέων επενδυτικών σχεδίων
αφορά λίγους,
στρατηγικούς κλάδους
υψηλής τεχνολογίας και
έντασης κεφαλαίου.
Η έκρηξη των στρατηγικών
επενδύσεων
Τα στοιχεία δείχνουν ότι
οι νέες επενδύσεις (greenfield
investments)
σε στρατηγικούς τομείς
αυξήθηκαν θεαματικά:
από 109 δισ.
δολάρια το 2020
σε 576 δισ.
δολάρια το 2025.
Ως αποτέλεσμα, το
μερίδιό τους στις
συνολικές νέες
επενδύσεις αυξήθηκε από
16% σε
44%
μέσα σε μόλις πέντε
χρόνια.
Τα περισσότερα κεφάλαια
διοχετεύθηκαν σε:
κέντρα δεδομένων (data
centers),
τεχνητή νοημοσύνη,
ημιαγωγούς,
πετρέλαιο και φυσικό
αέριο,
κρίσιμα ορυκτά.
Αντίθετα, αρκετοί
παραδοσιακοί κλάδοι,
όπως η μεταποίηση, οι
υποδομές και οι
ανανεώσιμες πηγές
ενέργειας, κατέγραψαν
σαφώς χαμηλότερη
επενδυτική
δραστηριότητα.
Οι αναπτυσσόμενες
οικονομίες μένουν πίσω
Το WEF
επισημαίνει ότι οι
οικονομίες χαμηλού και
μεσαίου εισοδήματος
προσελκύουν μόλις
το 10%
των νέων επενδύσεων
στους στρατηγικούς
αυτούς τομείς, όταν
στους υπόλοιπους κλάδους
το αντίστοιχο ποσοστό
προσεγγίζει το
20%.
Η ανισορροπία αυτή
αποδίδεται στο γεγονός
ότι οι μεγάλες
οικονομίες διαθέτουν
πολύ μεγαλύτερο
δημοσιονομικό χώρο και
μπορούν να
χρηματοδοτήσουν γενναία
προγράμματα επιδοτήσεων
και κινήτρων για την
προσέλκυση επενδύσεων σε
τεχνολογίες αιχμής.
Αντίθετα, πολλές
αναπτυσσόμενες χώρες
δυσκολεύονται να
ανταγωνιστούν τις
βιομηχανικές πολιτικές
που εφαρμόζουν οι ΗΠΑ, η
Κίνα και η Ευρωπαϊκή
Ένωση.
Αλλάζουν οι κανόνες
συμμετοχής στις αλυσίδες
αξίας
Παραδοσιακά, πολλές
αναπτυσσόμενες
οικονομίες κατάφερναν να
ενταχθούν στις διεθνείς
αλυσίδες παραγωγής μέσω
του χαμηλού κόστους
εργασίας.
Σήμερα όμως, η εικόνα
έχει αλλάξει.
Οι επενδυτικές αποφάσεις
επηρεάζονται πλέον
κυρίως από:
τον βαθμό
αυτοματοποίησης,
τις ψηφιακές
δυνατότητες,
την ασφάλεια των
εφοδιαστικών αλυσίδων,
την εγγύτητα στις
μεγάλες αγορές,
την ποιότητα των
υποδομών.
Ως αποτέλεσμα, η
παραδοσιακή
ανταγωνιστικότητα μέσω
του φθηνού εργατικού
δυναμικού χάνει σταδιακά
τη σημασία της.
Το νέο επενδυτικό
οικοσύστημα
Παρά τις δυσκολίες, το
WEF
εκτιμά ότι υπάρχουν
σημαντικές ευκαιρίες για
τις αναπτυσσόμενες
οικονομίες, εφόσον
εστιάσουν σε
εξειδικευμένα τμήματα
των νέων αλυσίδων αξίας.
Μεταξύ αυτών
περιλαμβάνονται:
η επεξεργασία κρίσιμων
μεταλλευμάτων,
η παραγωγή εξαρτημάτων,
οι επιχειρηματικές
υπηρεσίες,
τα logistics,
η συντήρηση ψηφιακών
υποδομών,
η ανακύκλωση,
ο εξοπλισμός ανανεώσιμων
πηγών ενέργειας,
οι υποδομές ανθεκτικές
στην κλιματική αλλαγή.
Καθοριστικό ρόλο θα
διαδραματίσει η
δημιουργία ενός
ολοκληρωμένου
επενδυτικού
οικοσυστήματος, το οποίο
θα προσφέρει αξιόπιστες
ενεργειακές υποδομές,
σταθερό κανονιστικό
πλαίσιο, ταχύτερες
διοικητικές διαδικασίες,
εξειδικευμένο ανθρώπινο
δυναμικό και ισχυρά
δίκτυα τοπικών
προμηθευτών.
Προειδοποίηση για τη
διεθνή οικονομία
Το World
Economic
Forum
προειδοποιεί ότι εάν οι
στρατηγικές επενδύσεις
συνεχίσουν να
συγκεντρώνονται σε
περιορισμένο αριθμό
οικονομιών, η παγκόσμια
οικονομία θα γίνει
περισσότερο
συγκεντρωτική, λιγότερο
διαφοροποιημένη και
τελικά πιο ευάλωτη σε
μελλοντικές κρίσεις.
Η πρόκληση για τις
αναπτυσσόμενες χώρες δεν
είναι πλέον μόνο η
προσέλκυση κεφαλαίων,
αλλά η δημιουργία των
κατάλληλων προϋποθέσεων
ώστε να αποκτήσουν θέση
στις νέες αλυσίδες αξίας
που διαμορφώνει η εποχή
της τεχνητής νοημοσύνης
και της ψηφιακής
οικονομίας.
|
