Η αγορά μπορεί να συνεχίσει να ανεβαίνει παρά τις προειδοποιήσεις

Η σημερινή εικόνα είναι από εκείνες που δημιουργούν έντονη νευρικότητα. Οι μετοχές βρίσκονται κοντά σε ιστορικά υψηλά, την ώρα που οι πιέσεις στα ομόλογα, το υψηλό κόστος ενέργειας και οι ανησυχίες για την τεχνολογία δημιουργούν ένα συνεχές υπόβαθρο κινδύνου.

Σύμφωνα με την τελευταία εβδομαδιαία έρευνα της American Association of Individual Investors, σχεδόν οι μισοί επενδυτές εκτιμούν ότι οι τιμές των μετοχών θα υποχωρήσουν μέσα στους επόμενους έξι μήνες.

Το έντονο απαισιόδοξο κλίμα μπορεί εύκολα να οδηγήσει έναν επενδυτή στην απόφαση να μειώσει την έκθεσή του στην αγορά όσο οι τιμές παραμένουν υψηλές.

Η ιστορία όμως δείχνει ότι οι αγορές μπορούν να κινηθούν αντίθετα από τις προβλέψεις για πολύ περισσότερο χρόνο από όσο περιμένουν οι επενδυτές.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα ήταν το 2023. Τότε, στρατηγικοί αναλυτές της Deutsche Bank προειδοποιούσαν ότι υπήρχε σχεδόν βεβαιότητα για ύφεση μέσα στον επόμενο χρόνο και χαρακτήριζαν ένα σενάριο «ήπιας προσγείωσης» ιστορικά πρωτοφανές.

Τρία χρόνια αργότερα, η ύφεση αυτή δεν έχει υλοποιηθεί, ενώ ο S&P 500 έχει ενισχυθεί σχεδόν 82%.

Η μεγάλη παγίδα: η προσπάθεια πρόβλεψης της κορυφής

Το παράδειγμα αυτό δεν σημαίνει ότι η αμερικανική αγορά θα συνεχίσει να καταγράφει αντίστοιχες αποδόσεις τα επόμενα χρόνια.

Δείχνει όμως κάτι σημαντικό: οι βραχυπρόθεσμες προβλέψεις είναι εξαιρετικά δύσκολες, ακόμη και όταν υπάρχουν σοβαρές ενδείξεις ότι οι κίνδυνοι αυξάνονται.

Η αγορά μπορεί να συνεχίσει να ανεβαίνει παρά τις αρνητικές ειδήσεις, ενώ μια απότομη διόρθωση μπορεί να ξεκινήσει όταν το επενδυτικό κλίμα εμφανίζεται ιδιαίτερα αισιόδοξο.

Αυτό καθιστά ιδιαίτερα δύσκολη την προσπάθεια να βγει κανείς από την αγορά «λίγο πριν πέσει» και να επιστρέψει «λίγο πριν ανέβει».

Η περίπτωση του 2007

Ένα από τα χαρακτηριστικότερα ιστορικά παραδείγματα είναι η αγορά του 2007.

Ένας επενδυτής που τοποθετήθηκε στον S&P 500 στα τέλη του 2007 βρέθηκε αντιμέτωπος με την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση. Μέσα στα επόμενα δύο χρόνια, ο δείκτης έχασε περισσότερο από το 50% της αξίας του.

Ωστόσο, σε ορίζοντα δεκαετίας, ο S&P 500 είχε υπερδιπλασιαστεί.

Το παράδειγμα δείχνει ότι ακόμη και μια αγορά που αγοράζεται λίγο πριν από μια ιστορικών διαστάσεων κατάρρευση μπορεί να αποδειχθεί κερδοφόρα σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα, εφόσον ο επενδυτής έχει τη δυνατότητα να παραμείνει τοποθετημένος.

Τα 20 χρόνια αλλάζουν την εικόνα

Ακόμη πιο εντυπωσιακά είναι τα στοιχεία για τους μακροπρόθεσμους επενδυτικούς ορίζοντες.

Σύμφωνα με ανάλυση της Crestmont Research, κάθε κυλιόμενη περίοδος 20 ετών για τον S&P 500 από το 1919 έως το 2025 ολοκληρώθηκε με θετική συνολική απόδοση.

Αυτό δεν σημαίνει ότι οι επενδυτές δεν αντιμετώπισαν ενδιάμεσα κραχ, υφέσεις ή παρατεταμένες περιόδους πτώσης. Σημαίνει ότι η επίδραση των βραχυπρόθεσμων κρίσεων μειώνεται σημαντικά όσο μεγαλώνει ο επενδυτικός ορίζοντας.

Φυσικά, η καλύτερη δυνατή απόδοση θα μπορούσε θεωρητικά να επιτευχθεί με αγορές ακριβώς στα χαμηλά της αγοράς. Το πρόβλημα είναι ότι τα χαμηλά αναγνωρίζονται συνήθως μόνο εκ των υστέρων.

Η αναμονή για την «τέλεια» στιγμή μπορεί επίσης να σημαίνει ότι ένας επενδυτής θα χάσει το πρώτο και συχνά ισχυρότερο μέρος της ανάκαμψης.

Το μήνυμα της ιστορίας

Η τρέχουσα εικόνα της Wall Street έχει αρκετά στοιχεία που δικαιολογούν την επιφυλακτικότητα: υψηλές αποτιμήσεις, ισχυρές αποδόσεις των μετοχών, αυξημένες αποδόσεις ομολόγων, γεωπολιτικές εντάσεις και αβεβαιότητα γύρω από τις τεράστιες επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη.

Το γεγονός όμως ότι μια διόρθωση είναι αναπόφευκτη κάποια στιγμή δεν σημαίνει ότι μπορεί να προβλεφθεί με ακρίβεια ο χρόνος που θα ξεκινήσει.

Η βασική διαφορά βρίσκεται στον επενδυτικό ορίζοντα. Για έναν επενδυτή με μακροπρόθεσμο ορίζοντα, μια προσωρινή πτώση μπορεί να αποτελεί μέρος της διαδρομής και όχι απαραίτητα λόγο εγκατάλειψης της αγοράς.

Η ιστορική εμπειρία του S&P 500 δείχνει ότι η προσπάθεια να προβλεφθεί κάθε μεγάλη διόρθωση μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια σημαντικών περιόδων ανόδου. Και αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο δίδαγμα της σημερινής αγοράς: η αβεβαιότητα για το πότε θα έρθει η επόμενη πτώση δεν είναι το ίδιο πράγμα με την αδυναμία της αγοράς να συνεχίσει να ανεβαίνει.