Για την κυβέρνηση, οι δύο αυτές περιπτώσεις μπορούν να λειτουργήσουν ως καταλύτης για ένα πολύ μεγαλύτερο εγχείρημα: τη δημιουργία στην Ελλάδα ενός οικοσυστήματος γύρω από τη διεθνή διαχείριση κεφαλαίων.

Το ζητούμενο είναι να έρθουν οι εταιρείες και οι δραστηριότητες

Το οικονομικό επιτελείο δεν περιορίζεται στην προσέλκυση μεμονωμένων επενδυτών ή υψηλόμισθων διαχειριστών κεφαλαίων.

Στόχος είναι να εγκατασταθούν στην Ελλάδα ολόκληρες επενδυτικές ομάδες, εταιρείες και υποστηρικτικές δραστηριότητες, δημιουργώντας ένα δίκτυο υπηρεσιών γύρω από τη διεθνή χρηματοοικονομική δραστηριότητα.

Όπως έχει επισημάνει ο σύμβουλος του υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Βασίλης Καρατζάς, το ζητούμενο είναι να δημιουργηθούν νέες δραστηριότητες και εταιρείες που θα παράγουν οικονομικό έργο και θα αποδίδουν σημαντικά φορολογικά έσοδα στην Ελλάδα.

Η λογική είναι σαφής: η χώρα δεν επιδιώκει να εξελιχθεί σε «φορολογικό παράδεισο», αλλά σε έναν ανταγωνιστικό ευρωπαϊκό προορισμό για τη διεθνή χρηματοοικονομική δραστηριότητα.

Η εγκατάσταση ενός μεγάλου hedge fund στην Αθήνα δεν σημαίνει μόνο κάποιες δεκάδες ή εκατοντάδες νέες θέσεις εργασίας. Δημιουργεί ζήτηση για δικηγορικές υπηρεσίες, ελεγκτικές εταιρείες, φοροτεχνικούς, συμβούλους, εταιρείες τεχνολογίας, εξειδικευμένο προσωπικό, τραπεζικές υπηρεσίες και μια σειρά άλλων επαγγελματικών δραστηριοτήτων.

Αν το μοντέλο των Rokos και Millennium αποδειχθεί επιτυχημένο, η Αθήνα θα μπορούσε να γίνει σταδιακά πιο ελκυστική και για ανταγωνιστικά διεθνή funds.

Η περίπτωση Rokos και το μήνυμα προς την αγορά

Η επιλογή του Κρις Ρόκος να μεταφέρει τη φορολογική του κατοικία στην Ελλάδα έχει ιδιαίτερη συμβολική βαρύτητα.

Ο ιδρυτής της Rokos Capital Management συγκαταλέγεται στους πλέον επιτυχημένους διαχειριστές κεφαλαίων διεθνώς και η εγκατάστασή του στην Ελλάδα αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της αυξανόμενης κινητικότητας που παρατηρείται μεταξύ κορυφαίων στελεχών της παγκόσμιας αγοράς hedge funds.

Ωστόσο, για την ελληνική οικονομία το πραγματικό στοίχημα δεν είναι απλώς να κατοικεί και να φορολογείται στην Ελλάδα ένας δισεκατομμυριούχος.

Το ζητούμενο είναι να ακολουθήσει και η επιχειρηματική δραστηριότητα.

Αυτό είναι που δίνει στην περίπτωση Rokos μεγαλύτερη οικονομική σημασία και διαφοροποιεί την εξέλιξη από μια απλή μεταφορά φορολογικής κατοικίας.

Ακόμη μεγαλύτερη σημασία η Millennium

Ακόμη πιο σημαντική θεωρείται η περίπτωση της Millennium Management.

Η εταιρεία του Ιζι Ενγκλαντερ αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους παγκόσμιους διαχειριστές κεφαλαίων, με περισσότερα από 97 δισ. δολάρια υπό διαχείριση.

Πρόκειται για ένα πολυστρατηγικό επενδυτικό μοντέλο, που στηρίζεται σε εκατοντάδες ανεξάρτητες επενδυτικές ομάδες και δραστηριοποιείται σε μεγάλο αριθμό αγορών και επενδυτικών στρατηγικών.

Η Millennium βρίσκεται ήδη στη διαδικασία δημιουργίας γραφείου στην Αθήνα, ενώ οι συζητήσεις με το οικονομικό επιτελείο έχουν ολοκληρωθεί.

Η συγκεκριμένη κίνηση μπορεί να αποδειχθεί πολύ σημαντικότερη από την απλή εγκατάσταση μιας ακόμη εταιρείας στην ελληνική αγορά. Ένα διεθνές hedge fund αυτού του μεγέθους μπορεί να λειτουργήσει ως σημείο αναφοράς για την προσέλκυση και άλλων διεθνών επενδυτικών ομίλων.

Το φορολογικό πλαίσιο ως εργαλείο προσέλκυσης στελεχών

Σημαντικό ρόλο στην προσπάθεια προσέλκυσης διεθνών επενδυτών και στελεχών διαδραματίζει το ελληνικό φορολογικό πλαίσιο.

Τα στελέχη που μεταφέρουν τη φορολογική τους κατοικία στην Ελλάδα φορολογούνται με βάση την ελληνική νομοθεσία, ενώ τα ειδικά φορολογικά κίνητρα για συγκεκριμένες κατηγορίες εισοδήματος μπορούν να καταστήσουν τη χώρα ανταγωνιστική έναντι άλλων ευρωπαϊκών προορισμών.

Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία στην περίπτωση των στελεχών των hedge funds, όπου οι συνολικές αποδοχές μπορούν να διαφέρουν δραματικά ανάλογα με την απόδοση του fund.

Ένας ανώτερος διαχειριστής χαρτοφυλακίου μπορεί να λαμβάνει σταθερές ετήσιες αποδοχές της τάξης των 150.000 έως 300.000 ευρώ, όμως το μεγαλύτερο μέρος του εισοδήματός του μπορεί να προέρχεται από τα μπόνους.

Σε ιδιαίτερα επιτυχημένες χρονιές, τα μπόνους κορυφαίων στελεχών μπορεί να φτάσουν αρκετά εκατομμύρια ευρώ και σε ορισμένες περιπτώσεις να ξεπεράσουν ακόμη και τα 10 εκατ. ευρώ.

Σε τέτοια επίπεδα εισοδήματος, η φορολογική επιβάρυνση αποτελεί σημαντικό παράγοντα στην επιλογή φορολογικής κατοικίας.

Το όφελος επεκτείνεται στις ελληνικές εταιρείες

Η οικονομική επίδραση, όμως, δεν περιορίζεται στη φορολόγηση των φυσικών προσώπων.

Εφόσον τα διεθνή funds δημιουργήσουν ελληνικές εταιρείες ή θυγατρικές που παρέχουν υπηρεσίες προς τις μητρικές τους, εφαρμόζονται οι κανόνες για τις ενδοομιλικές συναλλαγές και η αρχή των ίσων αποστάσεων, σύμφωνα με το πλαίσιο του ΟΟΣΑ.

Έτσι, μια ελληνική εταιρεία που αναλαμβάνει υπηρεσίες για έναν διεθνή επενδυτικό όμιλο δεν μπορεί να καθορίζει αυθαίρετα την αμοιβή της.

Η τιμολόγηση πρέπει να αντανακλά τις λειτουργίες που εκτελεί, τους κινδύνους που αναλαμβάνει και το κατάλληλο περιθώριο κέρδους. Το φορολογητέο κέρδος που προκύπτει στην Ελλάδα υπόκειται στη συνέχεια στον ισχύοντα εταιρικό φορολογικό συντελεστή 22%.

Με αυτόν τον τρόπο, η προσέλκυση ενός διεθνούς fund μπορεί να δημιουργήσει φορολογικά έσοδα όχι μόνο από τα υψηλά εισοδήματα των στελεχών αλλά και από την ίδια την εταιρική δραστηριότητα.

Οι προϋποθέσεις για πραγματική εγκατάσταση

Η παρουσία των funds στην Ελλάδα δεν συνδέεται μόνο με φορολογικά κίνητρα. Προϋποθέτει πραγματική οικονομική δραστηριότητα και συγκεκριμένες δαπάνες.

Το ελάχιστο επίπεδο ετήσιων δαπανών για τις σχετικές εταιρικές δομές μπορεί να φτάσει περίπου τα 3 εκατ. ευρώ, ποσό που θεωρείται σχετικά περιορισμένο για έναν μεγάλο διεθνή διαχειριστή κεφαλαίων.

Για το οικονομικό επιτελείο, η Ελλάδα διαθέτει πλέον έναν συνδυασμό παραγόντων που μπορεί να την καταστήσει ανταγωνιστική.

Το φορολογικό πλαίσιο: Σχετική σταθερότητα και συγκεκριμένα κίνητρα για στελέχη με πολύ υψηλές αποδοχές.

Το ανθρώπινο δυναμικό: Υψηλό επίπεδο εκπαίδευσης και δυνατότητα προσέλκυσης Ελλήνων επαγγελματιών που εργάζονται σήμερα στο εξωτερικό.

Η ποιότητα ζωής: Η δυνατότητα ενός κορυφαίου στελέχους να εργάζεται για έναν παγκόσμιο χρηματοοικονομικό όμιλο και ταυτόχρονα να ζει στην Αθήνα, με εύκολη πρόσβαση στην Ευρώπη και τη Μεσόγειο, αποτελεί σημαντικό πλεονέκτημα.

Από τη φορολογική κατοικία στο χρηματοοικονομικό οικοσύστημα

Η Ελλάδα έχει ήδη αποκτήσει εμπειρία στην προσέλκυση εύπορων αλλοδαπών.

Από το 2020, όταν θεσπίστηκαν τα συγκεκριμένα φορολογικά κίνητρα για τη μεταφορά φορολογικής κατοικίας, περισσότεροι από 240 εύποροι αλλοδαποί έχουν επιλέξει να μεταφέρουν τη φορολογική τους βάση στην Ελλάδα. Προέρχονται κυρίως από το Λονδίνο, αλλά και από χώρες όπως οι ΗΠΑ, η Αυστραλία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.

Στο πλαίσιο του σχετικού καθεστώτος προβλέπεται επένδυση τουλάχιστον 500.000 ευρώ μέσα σε τρία χρόνια, με διατήρηση της επένδυσης για 15 χρόνια.

Το επόμενο βήμα, όμως, είναι σαφώς πιο φιλόδοξο.

Η Ελλάδα επιχειρεί να περάσει από την προσέλκυση προσώπων στην προσέλκυση επιχειρηματικής δραστηριότητας. Και η εγκατάσταση της Millennium στην Αθήνα, μαζί με την παρουσία του Κρις Ρόκος και της Rokos Capital Management, μπορεί να αποτελέσει το πρώτο σημαντικό τεστ αυτής της στρατηγικής.

Εάν ακολουθήσουν και άλλοι μεγάλοι διεθνείς διαχειριστές κεφαλαίων, τότε η Αθήνα δεν θα αποτελεί απλώς έναν ελκυστικό τόπο φορολογικής κατοικίας για πλούσιους επενδυτές. Θα αρχίσει να αποκτά τα χαρακτηριστικά ενός πραγματικού ευρωπαϊκού χρηματοοικονομικού κέντρου, με κεφάλαια, εταιρείες, εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό και ένα ολόκληρο οικοσύστημα υπηρεσιών γύρω από τις επενδύσεις.