Περισσότερες από 225.000 νέες δηλωμένες μισθώσεις σε έναν χρόνο

Οι δηλωμένες μισθώσεις κύριας κατοικίας αυξήθηκαν σημαντικά μέσα σε μόλις ένα έτος.

Συγκεκριμένα:

Η αύξηση αυτή αποτελεί τη μεγαλύτερη διεύρυνση της επίσημα καταγεγραμμένης αγοράς ενοικίων των τελευταίων ετών.

Παράλληλα, η συνολική δαπάνη ενοικίων που δηλώθηκε στην εφορία αυξήθηκε εντυπωσιακά:

Η εξέλιξη αυτή δείχνει ότι ένα σημαντικό μέρος της αγοράς που μέχρι πρόσφατα βρισκόταν εκτός επίσημων καταγραφών εισήλθε πλέον στο φορολογικό σύστημα.

Τα κίνητρα έφεραν περισσότερα ακίνητα στην αγορά

Η αύξηση των δηλωμένων μισθώσεων συνδέεται σε μεγάλο βαθμό με τις παρεμβάσεις που εφαρμόστηκαν τα τελευταία χρόνια για την ενίσχυση της μακροχρόνιας μίσθωσης.

Μεταξύ των μέτρων περιλαμβάνονται:

η φορολογική απαλλαγή για ιδιοκτήτες που διαθέτουν κλειστά ακίνητα στη μακροχρόνια μίσθωση,

η μεταφορά κατοικιών από τη βραχυχρόνια στη μακροχρόνια αγορά,

προγράμματα επιδότησης ανακαινίσεων,

η ενίσχυση των ηλεκτρονικών ελέγχων από την ΑΑΔΕ.

Παράγοντες της αγοράς εκτιμούν ότι αρκετά ακίνητα που παρέμεναν κλειστά ή λειτουργούσαν εκτός επίσημου συστήματος επέστρεψαν πλέον στην αγορά, ενώ μέρος των κατοικιών που είχαν στραφεί στις πλατφόρμες βραχυχρόνιας μίσθωσης μετακινήθηκε ξανά προς τις παραδοσιακές ενοικιάσεις.

Η μεγάλη απόσταση ανάμεσα στις δηλώσεις και την πραγματικότητα

Παρά την αύξηση των δηλωμένων ποσών, η εικόνα που εμφανίζεται στις φορολογικές δηλώσεις εξακολουθεί να απέχει σημαντικά από τα πραγματικά ενοίκια.

Η μέση δηλωθείσα μηνιαία δαπάνη για κύρια κατοικία διαμορφώθηκε το 2024 στα 241 ευρώ, ενώ για τη φοιτητική κατοικία στα 244 ευρώ.

Τα ποσά αυτά εμφανίζονται ιδιαίτερα χαμηλά σε σχέση με τις πραγματικές τιμές της αγοράς.

Στην Αττική, αλλά και σε πολλές μεγάλες πόλεις της χώρας, ένα διαμέρισμα που να προσφέρεται με ενοίκιο κοντά στα 250 ευρώ αποτελεί πλέον σπάνια περίπτωση.

Η πραγματικότητα της αγοράς είναι διαφορετική:

παλαιότερα διαμερίσματα μεσαίου μεγέθους συχνά ξεπερνούν τα 600 ευρώ,

ανακαινισμένα ακίνητα κινούνται συχνά μεταξύ 800 και 1.000 ευρώ,

μικρές φοιτητικές κατοικίες σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη ξεπερνούν πολλές φορές τα 450-500 ευρώ.

Η εξέλιξη των δηλωμένων ενοικίων

Παρά τη μεγάλη απόσταση από την πραγματικότητα, τα δηλωμένα ποσά παρουσιάζουν σταθερή άνοδο.

Η αύξηση από το 2020 έως το 2024 φτάνει περίπου το 28%, ωστόσο παραμένει πολύ μικρότερη από την άνοδο που έχει καταγράψει η αγορά κατοικίας, ειδικά μετά το 2021.

Η φοιτητική κατοικία αποκαλύπτει την πίεση της αγοράς

Ακόμη μεγαλύτερη μεταβολή καταγράφεται στη φοιτητική κατοικία.

Η αύξηση μέσα σε έναν χρόνο ξεπέρασε το 41%.

Παρόλα αυτά, τα στοιχεία παραμένουν πολύ χαμηλότερα από τα πραγματικά ενοίκια που καλούνται να πληρώσουν χιλιάδες οικογένειες σε μεγάλες φοιτητουπόλεις.

Οι δηλωμένες φοιτητικές κατοικίες αυξήθηκαν επίσης:

Η συνολική δηλωθείσα δαπάνη αυξήθηκε από 173,6 εκατ. ευρώ σε σχεδόν 271 εκατ. ευρώ.

Οι ηλεκτρονικές διασταυρώσεις περιορίζουν την αδήλωτη αγορά

Καθοριστικό ρόλο στη μεγαλύτερη διαφάνεια της αγοράς έχουν οι ψηφιακοί έλεγχοι της ΑΑΔΕ.

Τα ηλεκτρονικά μισθωτήρια, οι τραπεζικές συναλλαγές, οι διασταυρώσεις δεδομένων και η ψηφιοποίηση των φορολογικών διαδικασιών περιορίζουν πλέον σημαντικά τη δυνατότητα πλήρους απόκρυψης μιας μίσθωσης.

Ωστόσο, η αγορά εξακολουθεί να παρουσιάζει ένα σημαντικό πρόβλημα: σε αρκετές περιπτώσεις το ποσό που δηλώνεται στην εφορία δεν ταυτίζεται με το πραγματικό μίσθωμα που καταβάλλεται.

Έτσι, η ελληνική αγορά κατοικίας εμφανίζει σήμερα μια διπλή εικόνα. Από τη μία, περισσότερα ακίνητα επιστρέφουν στην επίσημη οικονομία και οι φορολογικές αρχές έχουν καλύτερη εικόνα της αγοράς. Από την άλλη, η μεγάλη απόσταση μεταξύ δηλωμένων και πραγματικών ενοικίων δείχνει ότι η στεγαστική κρίση παραμένει ένα από τα σημαντικότερα οικονομικά προβλήματα για τα ελληνικά νοικοκυριά.