Ρεκόρ 7% στην αγορά των 28,9 τρισ. δολαρίων

Στο τέλος του 2025 τα hedge funds κατείχαν περίπου 2 τρισ. δολάρια σε αμερικανικά κρατικά ομόλογα, σχεδόν τριπλάσια ποσότητα σε σχέση με πέντε χρόνια νωρίτερα, σύμφωνα με στοιχεία του Office of Financial Research του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών.

Το εμπορεύσιμο χρέος του αμερικανικού Δημοσίου, δηλαδή οι τίτλοι που διαπραγματεύονται στη δευτερογενή αγορά, ανερχόταν σε 28,9 τρισ. δολάρια.

Το μερίδιο των hedge funds έφτασε έτσι σε ιστορικό υψηλό, περίπου 7% της αγοράς.

Η τάση συνεχίστηκε και το 2026. Τα στοιχεία της Fed δείχνουν ότι τα εγχώρια hedge funds πραγματοποίησαν καθαρές αγορές κρατικών ομολόγων ύψους 26,4 δισ. δολαρίων το πρώτο τρίμηνο και 60,6 δισ. δολαρίων το δεύτερο τρίμηνο.

Συνολικά, οι καθαρές αγορές στο πρώτο εξάμηνο έφτασαν περίπου τα 87 δισ. δολάρια.

Την ώρα που οι αποδόσεις εκτοξεύονται

Η αυξανόμενη παρουσία των hedge funds έρχεται σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη συγκυρία για την αγορά Treasuries.

Η απόδοση του αμερικανικού 10ετούς ομολόγου έχει κινηθεί σε επίπεδα που δεν είχαν καταγραφεί από το 2007, ενώ η απόδοση του 30ετούς βρέθηκε σε υψηλό από το 2002.

Η άνοδος των αποδόσεων σημαίνει πτώση των τιμών των ομολόγων και αυξάνει το κόστος χρηματοδότησης για το αμερικανικό Δημόσιο. Σε αυτή την αγορά, η παρουσία των hedge funds λειτουργεί επομένως με δύο τρόπους.

Από τη μία, δημιουργεί έναν επιπλέον αγοραστή για το ολοένα μεγαλύτερο απόθεμα χρέους. Από την άλλη, πρόκειται για επενδυτές που μπορούν να μεταβάλουν γρήγορα τις θέσεις τους και συχνά χρησιμοποιούν σημαντική μόχλευση.

Γιατί τα hedge funds αντικαθιστούν τους παραδοσιακούς αγοραστές

Για δεκαετίες, σημαντικό μέρος της ζήτησης για μακροπρόθεσμα κρατικά ομόλογα προερχόταν από συνταξιοδοτικά ταμεία και ασφαλιστικές εταιρείες.

Το μοντέλο αυτό αλλάζει.

Ο ΟΟΣΑ επισημαίνει ότι η μετάβαση από τα προγράμματα καθορισμένων παροχών προς τα προγράμματα καθορισμένων εισφορών περιορίζει τη φυσική ζήτηση για πολύ μακροπρόθεσμα κρατικά ομόλογα.

Παράλληλα, αρκετοί θεσμικοί επενδυτές αυξάνουν την έκθεσή τους σε περιουσιακά στοιχεία υψηλότερης απόδοσης αλλά χαμηλότερης ρευστότητας, όπως τα ιδιωτικά πιστωτικά προϊόντα.

Το 2025 οι θεσμικοί επενδυτές τοποθέτησαν σχεδόν 300 δισ. δολάρια σε private credit, σύμφωνα με τη Mercer.

Έτσι, ένα μέρος της ζήτησης που παραδοσιακά κατευθυνόταν προς τα αμερικανικά κρατικά ομόλογα μετακινείται σταδιακά προς άλλες κατηγορίες επενδύσεων.

Η μόχλευση είναι το μεγάλο «κλειδί»

Η διαφορά των hedge funds σε σχέση με τους παραδοσιακούς επενδυτές δεν βρίσκεται μόνο στο μέγεθος των τοποθετήσεων, αλλά και στον τρόπο με τον οποίο πραγματοποιούνται.

Μεγάλο μέρος της δραστηριότητάς τους αφορά στρατηγικές σχετικής αξίας, με στόχο την αξιοποίηση μικρών διαφορών στις τιμές μεταξύ παρόμοιων τίτλων.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το λεγόμενο basis trade. Τα hedge funds αγοράζουν κρατικά ομόλογα στην αγορά μετρητοίς και ταυτόχρονα πωλούν αντίστοιχα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης.

Η διαφορά μεταξύ των δύο τιμών μπορεί να είναι πολύ μικρή. Για να καταστεί όμως οικονομικά ενδιαφέρουσα η συναλλαγή, τα funds χρησιμοποιούν σημαντική μόχλευση.

Η χρηματοδότηση μέσω repo επιτρέπει στα hedge funds να δανείζονται χρησιμοποιώντας τα κρατικά ομόλογα ως εξασφάλιση και να δημιουργούν θέσεις πολλαπλάσιες του αρχικού τους κεφαλαίου.

Αυτό αυξάνει τις πιθανές αποδόσεις, αλλά ταυτόχρονα μεγεθύνει και τις πιθανές ζημιές.

Τα hedge funds έχουν ήδη περιορίσει μέρος των θέσεων

Ενδεικτικό της μεταβολής του κλίματος είναι ότι, σύμφωνα με εκτιμήσεις της Morgan Stanley, οι μοχλευμένες θέσεις που συνδέονται με στρατηγικές σχετικής αξίας στα αμερικανικά κρατικά ομόλογα έχουν μειωθεί περίπου 20% από τις αρχές του έτους, στα περίπου 1,2 τρισ. δολάρια.

Η εξέλιξη δεν σημαίνει ότι τα hedge funds εγκαταλείπουν την αγορά. Τα στοιχεία της Fed δείχνουν ότι παρέμειναν καθαροί αγοραστές κατά το δεύτερο τρίμηνο.

Δείχνει όμως πόσο γρήγορα μπορούν να αλλάξουν οι θέσεις όταν αυξάνεται η μεταβλητότητα ή μεταβάλλονται οι συνθήκες χρηματοδότησης.

Ο κίνδυνος του «ντόμινο»

Εδώ βρίσκεται και η βασική ανησυχία των ρυθμιστικών αρχών.

Σε μια περίοδο έντονης πίεσης, ένα μοχλευμένο hedge fund μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπο με υψηλότερες απαιτήσεις για εξασφαλίσεις ή με περιορισμένη πρόσβαση σε χρηματοδότηση. Τότε μπορεί να αναγκαστεί να μειώσει γρήγορα τις θέσεις του.

Οι πωλήσεις αυτές πιέζουν περαιτέρω τις τιμές των ομολόγων, αυξάνουν τις ζημιές και μπορούν να οδηγήσουν και άλλα funds σε αντίστοιχες κινήσεις.

Ο Ricky Siao της Union Bancaire Privée έχει επισημάνει ότι η υψηλή μόχλευση των hedge funds μπορεί να ενισχύσει τον συστημικό κίνδυνο, ιδιαίτερα όταν προκύπτει αναγκαστική απομόχλευση σε συνθήκες κρίσης.

Ανάλογη προειδοποίηση έχει διατυπώσει και η Fed, σημειώνοντας ότι η μόχλευση των hedge funds παραμένει κοντά σε ιστορικά υψηλά επίπεδα και ότι η απώλεια πρόσβασης στη χρηματοδότηση μπορεί να δημιουργήσει δευτερογενείς επιπτώσεις.

Η BIS έχει επίσης επισημάνει ότι η αυξανόμενη συμμετοχή των hedge funds ως βασικών διαμεσολαβητών στην αγορά κρατικών ομολόγων μπορεί να καταστήσει τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα περισσότερο ευάλωτη σε απότομη απομόχλευση.

Δεν είναι μόνο κίνδυνος – είναι και ρευστότητα

Παρά τις ανησυχίες, τα hedge funds δεν αποτελούν κατ' ανάγκη αρνητικό παράγοντα για την αγορά Treasuries.

Οι στρατηγικές σχετικής αξίας συμβάλλουν στη σύγκλιση των τιμών μεταξύ διαφορετικών αγορών και μπορούν να ενισχύσουν τη ρευστότητα, ιδιαίτερα σε μια αγορά όπου το μέγεθος των συναλλαγών είναι τεράστιο.

Το πρόβλημα δεν είναι επομένως η παρουσία των hedge funds, αλλά το πόσο μεγάλη γίνεται η εξάρτηση της αγοράς από επενδυτές που χρησιμοποιούν υψηλή μόχλευση και βραχυπρόθεσμη χρηματοδότηση.

Η εικόνα των αμερικανικών ομολόγων αλλάζει σταδιακά: λιγότερη φυσική ζήτηση από παραδοσιακούς μακροπρόθεσμους επενδυτές και μεγαλύτερη συμμετοχή κεφαλαίων που μπορούν να κινηθούν πολύ ταχύτερα.

Σε μια ομαλή αγορά αυτό μπορεί να σημαίνει περισσότερη ρευστότητα και αποτελεσματικότερη τιμολόγηση. Σε μια αγορά υπό πίεση, όμως, η ίδια δύναμη μπορεί να λειτουργήσει αντίστροφα, επιταχύνοντας τις πωλήσεις και τη μεταβλητότητα.