Η παρακμή στα αμοιβαία κεφάλαια

Το ενεργητικό των αμοιβαίων κεφαλαίων από τα 25 δισ. ευρώ το 2007, υποχώρησε σε σύντομο χρονικό διάστημα στη ζώνη των 6 δισ. ευρώ, όπου και παρέμεινε κολλημένο για περισσότερο από μία δεκαετία.

Η βελόνα άρχισε να ξεκολλά το 2019. Οπως λένε αναλυτές, «αναμφίβολα η πολιτική αλλαγή συνέβαλε καθοριστικά στη βελτίωση του κλίματος, ενώ άμεσα ήρθησαν και οι περιορισμοί στην κίνηση κεφαλαίων». Πράγματι όπως δείχνουν τα στοιχεία, καταγράφηκαν εκείνη τη χρονιά καθαρές εισροές στα αμοιβαία κεφάλαια μετά από αρκετές σερί χρήσεις εκροών. Ακολούθησε η πανδημία, η οποία ανέτρεψε τις ανοδικές τάσεις. Η ανάκαμψη ωστόσο των αγορών ήλθε γρήγορα, επαναφέροντας το ενδιαφέρον των αποταμιευτών. Δεν είχε έλθει όμως ακόμη η στιγμή για το μεγάλο άλμα. Η αγορά των αμοιβαίων κεφαλαίων παρέμενε σε επίπεδα υποπολλαπλάσια των αντίστοιχων ευρωπαϊκών, ως ποσοστό του ΑΕΠ.

Το άλμα στα αμοιβαία κεφάλαια

Τελικά, μία νέα κρίση έδωσε το έναυσμα για την ενίσχυσή της.

Μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) προχώρησε σε ταχεία αυστηροποίηση της νομισματικής της πολιτικής για την αντιμετώπιση των πληθωριστικών πιέσεων. Η άνοδος των επιτοκίων λοιπόν ενίσχυσε το ενδιαφέρον των Ελλήνων για προϊόντα σταθερού εισοδήματος.

Οι τράπεζες ωστόσο δεν προχώρησαν σε ανάλογες αναπροσαρμογές στο πιο δημοφιλές πρόγραμμα της κατηγορίας, τις προθεσμιακές καταθέσεις, λόγω πλεονάζουσας ρευστότητας. Αντιθέτως έστρεψαν όσους αναζητούσαν μία καλύτερη απόδοση σε ομολογιακά αμοιβαία κεφάλαια προκαθορισμένης διάρκειας, που υπόσχονταν μεγαλύτερο όφελος χωρίς ουσιαστικό ρίσκο.

Η ανταπόκριση του κοινού ήταν εντυπωσιακή. Τη διετία 2023-2024, κατά τη φάση του ακριβού χρήματος, οι καθαρές εισροές στο σύνολο των αμοιβαίων κεφαλαίων ξεπέρασαν τα 7,5 δισ. ευρώ. Από αυτές, ποσοστό άνω του 90% αφορούσε προϊόντα που επενδύουν το μεγαλύτερο μέρος του ενεργητικού τους σε ομόλογα. Οπως λένε τραπεζικές πηγές, «αυτή η επιτυχία στηρίχθηκε περισσότερο στην ανάγκη για εξασφάλιση ενός καλύτερου παθητικού εισοδήματος». Παρ’ όλα αυτά, σημειώνουν οι ίδιοι κύκλοι, «μας δόθηκε η δυνατότητα να έλθουμε εκ νέου σε επαφή με τους πελάτες μας και να τους δείξουμε πώς μπορούν να αξιοποιούν με βέλτιστο τρόπο την κινητή τους περιουσία».

Η πρόοδος σήμερα

Τα στοιχεία δείχνουν πως υπάρχει σημαντική πρόοδος προς αυτή την κατεύθυνση.

Πέρυσι, το μερίδιο των ομολογιακών αμοιβαίων κεφαλαίων στις καθαρές εισροές έπεσε στο 65%, ενώ μέχρι στιγμής το 2026 κινείται σε ακόμη πιο χαμηλά επίπεδα. Συγκεκριμένα, από την αρχή του έτους έως και το πρώτο δεκαήμερο του Φεβρουαρίου, έχει πέσει στο 42% έναντι 72% την αντίστοιχη περίοδο του 2025.

Στον αντίποδα, μεγάλη αύξηση καταγράφεται στις περισσότερες από τις λοιπές κατηγορίες. Το υπό εξέταση χρονικό διάστημα οι καθαρές εισροές στα μετοχικά αμοιβαία κεφάλαια αντιπροσωπεύουν το 32% των συνολικών μεγεθών από μόλις 4% πέρυσι, ενώ τα μεικτά αμοιβαία κεφάλαια ανέβηκαν στο 18% από 3%. Σημαντική είναι η αύξηση και στα ειδικού τύπου αμοιβαία κεφάλαια, από το 6% στο 20%.

Σύμφωνα με πηγή από τραπεζική ΑΕΔΑΚ, «η ενίσχυση της ζήτησης για επιλογές με μεγαλύτερο ρίσκο, που μπορούν ωστόσο να φέρουν υψηλότερες υπεραξίες, είναι σίγουρα αποτέλεσμα τόσο της υποχώρησης των επιτοκίων στην ευρωζώνη όσο και της εξαιρετικής πορείας των μετοχικών αγορών». Συμπληρώνει ωστόσο πως «δεν είναι μόνο αυτό. Δείχνει και τη στροφή του μέσου αποταμιευτή σε υπηρεσίες επαγγελματικής διαχείρισης. Βλέπουμε δηλαδή για πρώτη φορά μετά από χρόνια να εμπιστεύεται τους ειδικούς, αναλαμβάνοντας με ελεγχόμενο τρόπο κινδύνους, που μέχρι πρότινος μπορεί να φάνταζαν αδιανόητοι».

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣ ΤΑΧΥΔΡΟΜΟΣ (ΟΤ) – ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ