Πώς κατανέμονται τα 95 εκατ. ευρώ

Σύμφωνα με τις μέχρι τώρα πληροφορίες, περίπου τα δύο τρίτα του συνολικού ποσού θα κατευθυνθούν σε βιομηχανίες που ήδη συμμετέχουν στον μηχανισμό αντιστάθμισης του κόστους των εκπομπών.

Το υπόλοιπο περίπου ένα τρίτο θα αφορά ενεργοβόρες επιχειρήσεις που δεν εντάσσονται στον συγκεκριμένο μηχανισμό.

Η διαφοροποίηση αυτή έχει σημασία, καθώς η περίοδος για την οποία θα υπολογιστεί η ενίσχυση δεν είναι ίδια για όλες τις επιχειρήσεις.

Για τις βιομηχανίες που βρίσκονται εκτός του μηχανισμού αντιστάθμισης, η στήριξη προβλέπεται να έχει αναδρομική ισχύ για ολόκληρο το 2026.

Για τις επιχειρήσεις που ήδη λαμβάνουν αντιστάθμιση εκπομπών, η πρόσθετη ενίσχυση θα αφορά την περίοδο από τον Αύγουστο έως και το τέλος του 2026.

Το όριο των 50 ευρώ ανά MWh

Κεντρικό στοιχείο του μηχανισμού είναι η τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος μετά την κρατική ενίσχυση.

Η τελική τιμή δεν προβλέπεται να υποχωρεί κάτω από το κατώφλι των 50 ευρώ ανά μεγαβατώρα.

Με τον τρόπο αυτό επιχειρείται να περιοριστεί το ενεργειακό κόστος των επιχειρήσεων χωρίς να δημιουργηθεί ένας οριζόντιος μηχανισμός επιδότησης ανεξάρτητα από το πραγματικό κόστος και την κατανάλωση.

Για την ενεργοβόρο βιομηχανία, το ζήτημα έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για την ανταγωνιστικότητα έναντι παραγωγών εκτός Ευρώπης.

Η νέα ενεργειακή κρίση

Η κυβερνητική παρέμβαση έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η ενεργειακή αγορά χαρακτηρίζεται από αυξημένη αβεβαιότητα.

Η κυβέρνηση επιχειρεί να δημιουργήσει ένα προσωρινό δίχτυ προστασίας για τη βιομηχανία, αναγνωρίζοντας ότι τα περιθώρια για μεγάλης κλίμακας εθνικές παρεμβάσεις είναι περιορισμένα.

Η δημοσιονομική θέση της χώρας αποτελεί, σύμφωνα με την κυβερνητική προσέγγιση, ένα σημαντικό πλεονέκτημα, όμως δεν μπορεί να λειτουργήσει ως λύση για ένα πρόβλημα που έχει ευρωπαϊκές διαστάσεις.

Το βασικό επιχείρημα είναι ότι η αντιμετώπιση μιας παρατεταμένης ενεργειακής κρίσης δεν μπορεί να στηρίζεται αποκλειστικά στους εθνικούς προϋπολογισμούς.

Για τον λόγο αυτό η Ελλάδα ζητά από την Ευρωπαϊκή Ένωση μεγαλύτερη, αλλά αυστηρά χρονικά προσδιορισμένη δημοσιονομική ευελιξία, ώστε να καταστεί δυνατή η εφαρμογή στοχευμένων μέτρων στήριξης.

ΣΕΒ: Το ενεργειακό κόστος δεν είναι το μοναδικό πρόβλημα

Η παρέμβαση για τα 95 εκατ. ευρώ αποτελεί σημαντική ανάσα για τη βιομηχανία, όμως για τον ΣΕΒ το πρόβλημα είναι πολύ ευρύτερο.

Ο πρόεδρος του Συνδέσμου Σπύρος Θεοδωρόπουλος υπογράμμισε ότι η ελληνική βιομηχανία λειτουργεί σε ένα περιβάλλον αυξημένης αβεβαιότητας, υψηλού κόστους και συνεχών διαταραχών στις εφοδιαστικές αλυσίδες.

Παράλληλα, αναγνώρισε ότι η Ελλάδα βρίσκεται σήμερα σε καλύτερη θέση σε σχέση με αρκετές άλλες ευρωπαϊκές οικονομίες.

Ωστόσο, έθεσε στο επίκεντρο το ζήτημα της παραγωγικότητας, το οποίο θεωρείται πλέον καθοριστικό για την επόμενη φάση ανάπτυξης.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, η παραγωγικότητα της ελληνικής οικονομίας βρίσκεται περίπου στο 54% του ευρωπαϊκού μέσου όρου, ενώ στη βιομηχανία διαμορφώνεται στο 68%.

Η βελτίωση της παραγωγικότητας είναι κρίσιμη όχι μόνο για την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων, αλλά και για την αύξηση των μισθών, καθώς δημιουργεί μεγαλύτερο περιθώριο για υψηλότερες αμοιβές χωρίς αντίστοιχη επιβάρυνση του κόστους παραγωγής.

Ο στόχος των 65 δισ. ευρώ επενδύσεων

Η συζήτηση για την ανταγωνιστικότητα συνδέεται άμεσα και με τον στόχο για σημαντική αύξηση των επενδύσεων τα επόμενα χρόνια.

Ο ΣΕΒ συνδέει την επίτευξη του στόχου για 65 δισ. ευρώ επενδύσεων έως το 2030 και την αύξηση της συμμετοχής της μεταποίησης στο 12% του ΑΕΠ με την ανάγκη να δημιουργηθεί ένα πιο φιλικό επενδυτικό περιβάλλον.

Το ενεργειακό κόστος βρίσκεται στην κορυφή της λίστας των προβλημάτων.

Όπως επισημάνθηκε, η διαφορά του κόστους ενέργειας μεταξύ της ευρωπαϊκής βιομηχανίας και ανταγωνιστικών οικονομιών, κυρίως της Κίνας και των ΗΠΑ, αποτελεί σημαντικό μειονέκτημα για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις.

Η ενεργειακή μετάβαση, επομένως, πρέπει να συνδυαστεί με τη διατήρηση της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής παραγωγής.

Τα τέσσερα μέτωπα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας

Ο ΣΕΒ έθεσε ουσιαστικά τέσσερις βασικές προτεραιότητες σε ευρωπαϊκό επίπεδο:

Μείωση της ενεργειακής διαφοράς κόστους μεταξύ Ευρώπης, ΗΠΑ και Κίνας.

Ισορροπία μεταξύ πράσινης μετάβασης και βιομηχανικής ανταγωνιστικότητας.

Ταχύτερη υλοποίηση των προτάσεων της Έκθεσης Ντράγκι για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής οικονομίας.

Αποτελεσματικότερη ευρωπαϊκή αντίδραση σε μεγάλες κρίσεις, ώστε οι επιχειρήσεις να μην επωμίζονται μόνες τους το κόστος των εξωτερικών διαταραχών.

Το μήνυμα είναι ότι η ενεργειακή κρίση δεν αντιμετωπίζεται μόνο με επιδοτήσεις. Απαιτείται αλλαγή του συνολικού πλαισίου μέσα στο οποίο λειτουργεί η ευρωπαϊκή βιομηχανία.

Οι ελληνικές εκκρεμότητες

Παράλληλα με τις ευρωπαϊκές παρεμβάσεις, ο ΣΕΒ έθεσε και μια σειρά ζητημάτων που αφορούν άμεσα το ελληνικό επιχειρηματικό περιβάλλον.

Μεταξύ αυτών είναι οι περιορισμοί που δημιουργεί το νέο χωροταξικό πλαίσιο για τη δημιουργία νέων βιομηχανικών μονάδων.

Ο Σύνδεσμος ζήτησε επίσης τη δημιουργία ειδικού φορέα που θα αντιμετωπίσει τα προβλήματα τα οποία έχουν προκύψει μετά την ιδιωτικοποίηση των Βιομηχανικών Περιοχών της ΕΤΒΑ, καθώς και ένα ισχυρότερο πλαίσιο κινήτρων για εμβληματικές και στρατηγικές επενδύσεις.

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις που έχουν βρεθεί στον «Τειρεσία», αλλά έχουν προχωρήσει σε ρυθμίσεις και εξυπηρετούν με συνέπεια τις οφειλές τους.

Ο ΣΕΒ ζητά ένα πιο ευέλικτο πλαίσιο για τις επιχειρήσεις αυτές, ώστε το παρελθόν τους να μην αποτελεί μόνιμο εμπόδιο στην πρόσβαση σε χρηματοδότηση.

Από την προσωρινή στήριξη στη μόνιμη ανταγωνιστικότητα

Τα 95 εκατ. ευρώ αποτελούν μια άμεση παρέμβαση για να περιοριστεί το ενεργειακό κόστος της βιομηχανίας στο δύσκολο περιβάλλον του 2026.

Το πραγματικό στοίχημα, όμως, είναι μεγαλύτερο.

Η ελληνική βιομηχανία χρειάζεται ανταγωνιστικό κόστος ενέργειας, περισσότερες επενδύσεις, ταχύτερες αδειοδοτήσεις, διαθέσιμη γη για νέες μονάδες και υψηλότερη παραγωγικότητα.

Η κρατική ενίσχυση μπορεί να λειτουργήσει ως γέφυρα για την αντιμετώπιση μιας έκτακτης ενεργειακής κρίσης. Δεν μπορεί, όμως, να αποτελέσει μόνιμη λύση στο διαρθρωτικό πρόβλημα ανταγωνιστικότητας.

Και αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο μήνυμα από τη Γενική Συνέλευση του ΣΕΒ: η ελληνική βιομηχανία δεν ζητά μόνο προστασία από το σημερινό ενεργειακό σοκ, αλλά ένα περιβάλλον στο οποίο θα μπορεί να επενδύει, να αυξάνει την παραγωγικότητα και να ανταγωνίζεται ισότιμα τις επιχειρήσεις της Ευρώπης, των ΗΠΑ και της Ασίας.