Το σχέδιο έχει βρεθεί αντιμέτωπο με καθυστερήσεις τα προηγούμενα χρόνια, καθώς οι προτεραιότητες της ευρωπαϊκής ενεργειακής πολιτικής και οι συνθήκες στην αγορά μεταβάλλονταν. Πλέον, όμως, η ανάγκη υποκατάστασης των ρωσικών προμηθειών επαναφέρει στο προσκήνιο τη σημασία νέων εγκαταστάσεων εισαγωγής LNG.

Με βάση τον σχεδιασμό που παρουσίασε ο κ. Σάτρας, ο νέος σταθμός θα μπορούσε να είναι έτοιμος στις αρχές του 2029. Αντίθετα, η ολοκλήρωσή του έως τον Οκτώβριο του 2027 δεν θεωρείται ρεαλιστική. Το χρονικό αυτό κενό δημιουργεί μια απαιτητική μεταβατική περίοδο για την ελληνική αγορά, η οποία θα κληθεί να καλύψει τις ανάγκες της χωρίς τις ρωσικές ποσότητες και με τις υποδομές που είναι σήμερα διαθέσιμες.

Το νέο εταιρικό σχήμα με την AKTOR

Η συνεργασία των δύο ομίλων αποτελεί μία από τις σημαντικότερες εξελίξεις για την προώθηση του Διώρυγα Gas. Η συμφωνία, η οποία ανακοινώθηκε στις 9 Ιουλίου, προβλέπει την απόκτηση από την AKTOR ποσοστού 50% στην Dioriga Gas, μέσω πλαισίου βασικών όρων που έχουν ήδη υπογράψει οι δύο πλευρές.

Εφόσον ολοκληρωθούν οι οριστικές συμβάσεις και εξασφαλιστούν οι απαραίτητες εγκρίσεις, η εταιρεία θα περάσει σε ένα ισότιμο μετοχικό σχήμα, με τη Motor Oil και την AKTOR να κατέχουν από 50%.

Η σύμπραξη αποσκοπεί στην ενδυνάμωση του έργου σε χρηματοδοτικό, τεχνικό και εμπορικό επίπεδο, συνδυάζοντας τις δυνατότητες των δύο ομίλων. Για την AKTOR, η συμμετοχή στη Διώρυγα Gas σηματοδοτεί παράλληλα διεύρυνση της δραστηριότητάς της στον τομέα των ενεργειακών υποδομών και του φυσικού αερίου.

Η απόσυρση του ρωσικού αερίου δημιουργεί πρόσθετες ανάγκες

Το ζήτημα της επάρκειας εφοδιασμού μετά το τέλος των ρωσικών εισαγωγών βρέθηκε στο επίκεντρο της παρέμβασης του στελέχους της Motor Oil. Όπως ανέφερε, το ρωσικό φυσικό αέριο εξακολουθεί να καλύπτει περίπου το 40%-60% των ροών προς την Ελλάδα, ανάλογα με τη χρονική περίοδο.

Κατά την εκτίμησή του, οι διαθέσιμες υποδομές δεν προσφέρουν επαρκές περιθώριο ασφαλείας για την πλήρη αντικατάσταση αυτών των ποσοτήτων. Η Ρεβυθούσα, το FSRU Αλεξανδρούπολης και οι εισαγωγές αζέρικου αερίου αποτελούν βασικές πύλες τροφοδοσίας, ωστόσο δεν εξασφαλίζουν την απαιτούμενη ευελιξία σε περιόδους αυξημένης ζήτησης, προγραμματισμένων συντηρήσεων ή απρόβλεπτων τεχνικών προβλημάτων.

Ο κ. Σάτρας εκτίμησε ότι για να καλυφθούν με ασφάλεια οι ανάγκες της εγχώριας αγοράς απαιτείται επιπλέον δυναμικότητα που αντιστοιχεί σε μισό έως ένα πλωτό τερματικό LNG. Οι ανάγκες, όπως σημείωσε, αυξάνονται ακόμη περισσότερο εάν συνυπολογιστεί η φιλοδοξία της Ελλάδας να αναδειχθεί σε βασικό κόμβο τροφοδοσίας μέσω του Κάθετου Διαδρόμου.

LNG και μακροχρόνιες συμβάσεις για τον Κάθετο Διάδρομο

Η ανάπτυξη νέων τερματικών σταθμών συνδέεται άμεσα και με τη δυνατότητα εμπορικής αξιοποίησης του Κάθετου Διαδρόμου. Η ύπαρξη επαρκούς δυναμικότητας εισαγωγής και πρόσβασης σε εγκαταστάσεις LNG μπορεί να λειτουργήσει ως βάση για τη σύναψη μακροχρόνιων συμβολαίων προμήθειας, αντί η τροφοδοσία των αγορών να εξαρτάται κυρίως από περιστασιακές αγορές στη spot αγορά.

Όπως εξήγησε ο επικεφαλής φυσικού αερίου της Motor Oil, ένας προμηθευτής που έχει εξασφαλίσει τη χρήση ενός τερματικού σταθμού αποκτά τη δυνατότητα να σχεδιάσει συμβάσεις διάρκειας τριών, πέντε ή ακόμη και δέκα ετών. Με αυτόν τον τρόπο μπορούν να δημιουργηθούν σταθερότερες εμπορικές ροές προς τα Βαλκάνια, την Ουκρανία και τις αγορές της Κεντρικής Ευρώπης.

Ωστόσο, η ενίσχυση των υποδομών από μόνη της δεν αρκεί. Ο κ. Σάτρας υπογράμμισε ότι απαιτείται παράλληλα ανταγωνιστικό κόστος μεταφοράς, καθώς και αναθεώρηση των χρεώσεων και των κανόνων λειτουργίας στα διασυνδεδεμένα συστήματα φυσικού αερίου. Στόχος είναι το LNG που φτάνει στην Ελλάδα να μπορεί να διοχετεύεται στις γειτονικές αγορές με οικονομικούς όρους που θα επιτρέπουν την ανταγωνιστική διάθεσή του.

Το βασικό ζητούμενο, επομένως, είναι η ανάπτυξη υποδομών που θα έχουν σαφή εμπορική χρησιμότητα και όχι απλώς η αύξηση της δυναμικότητας εισαγωγής. Σε αυτό το πλαίσιο, το Διώρυγα Gas διεκδικεί ρόλο τόσο στην ασφάλεια ενεργειακού εφοδιασμού της Ελλάδας όσο και στη διαμόρφωση μιας ισχυρότερης περιφερειακής αγοράς LNG.