Ο Οκτώβριος στο τραπέζι, ο Δεκέμβριος πιθανότερος

Παρά τις αυξημένες προσδοκίες των αγορών, οι αξιωματούχοι της ΕΚΤ εμφανίζονται πιο συγκρατημένοι απέναντι στο ενδεχόμενο μιας επιθετικής σειράς αυξήσεων.

Οι αγορές έχουν προεξοφλήσει συνολικά περίπου 75 μονάδες βάσης αυξήσεων έως τα μέσα του 2027, όμως πηγές που γνωρίζουν τις συζητήσεις θεωρούν ότι οι προσδοκίες για τρεις ακόμη αυξήσεις ενδέχεται να είναι υπερβολικές.

Με τα σημερινά δεδομένα, ο Οκτώβριος αποτελεί πιθανή ημερομηνία για μια νέα κίνηση, αλλά ο Δεκέμβριος θεωρείται από αρκετούς αξιωματούχους πιο φυσιολογικό σημείο για την επόμενη αύξηση, καθώς τότε θα υπάρχουν και νέες μακροοικονομικές προβλέψεις της ΕΚΤ με ορίζοντα έως το 2029.

Η εικόνα αυτή συμβαδίζει και με τις εκτιμήσεις αρκετών αναλυτών. Η Deutsche Bank, για παράδειγμα, θεωρεί πλέον πιθανότερο ένα επιτόκιο 2,75% ως τελικό επίπεδο, με νέα αύξηση κατά 25 μονάδες βάσης τον Δεκέμβριο, ενώ επιτόκια άνω του 3% δεν θεωρούνται δικαιολογημένα χωρίς σαφείς ενδείξεις ότι οι πληθωριστικές πιέσεις έχουν διευρυνθεί.

Η ενέργεια ο μεγάλος πονοκέφαλος

Το βασικό πρόβλημα για την ΕΚΤ είναι ότι η άνοδος του πληθωρισμού δεν προέρχεται πλέον αποκλειστικά από προσωρινούς παράγοντες.

Οι τιμές του πετρελαίου έχουν επιστρέψει πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι, ενώ το φυσικό αέριο στην Ευρώπη έχει επίσης αυξηθεί σημαντικά. Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί τον κίνδυνο η αρχική ενεργειακή διαταραχή να μετατραπεί σε ευρύτερο πληθωριστικό κύμα, μέσω των μεταφορών, των τροφίμων και τελικά των υπηρεσιών.

Η Κριστίν Λαγκάρντ έχει προειδοποιήσει ότι οι υψηλότερες ενεργειακές τιμές θα μπορούσαν να μεταφερθούν σταδιακά στις τιμές άλλων αγαθών και υπηρεσιών, διατηρώντας τον πληθωρισμό πάνω από τον στόχο του 2% για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Η ίδια υπογράμμισε ότι οι αποφάσεις της ΕΚΤ θα συνεχίσουν να λαμβάνονται από συνεδρίαση σε συνεδρίαση και με βάση τα διαθέσιμα οικονομικά στοιχεία.

Πληθωρισμός 3% το 2026

Οι νέες προβλέψεις της ΕΚΤ αποτυπώνουν τη δυσκολία της κατάστασης. Η κεντρική τράπεζα εξακολουθεί να βλέπει τον πληθωρισμό στο 3% κατά μέσο όρο το 2026 και πλέον προβλέπει 2,5% για το 2027, έναντι 2,3% προηγουμένως. Ο δομικός πληθωρισμός για το 2027 αναθεωρήθηκε επίσης ανοδικά στο 2,6%.

Την ίδια στιγμή, η οικονομία της Ευρωζώνης εμφανίζεται πιο ανθεκτική από ό,τι αναμενόταν. Η ΕΚΤ αναβάθμισε την πρόβλεψη για την ανάπτυξη του 2026 στο 0,9% από 0,8% και για το 2027 στο 1,4% από 1,2%.

Αυτό δημιουργεί ένα ιδιαίτερα δύσκολο περιβάλλον για τη νομισματική πολιτική: η οικονομία δεν εμφανίζει τόσο έντονα σημάδια επιβράδυνσης ώστε να επιβάλλεται χαλάρωση, ενώ την ίδια στιγμή ο πληθωρισμός παραμένει αρκετά υψηλός ώστε να δικαιολογεί αυστηρότερη πολιτική.

«Πιο ψηλά για περισσότερο»

Το βασικό μήνυμα για τις αγορές είναι ότι η εποχή των γρήγορων μειώσεων επιτοκίων στην Ευρωζώνη απομακρύνεται και στη θέση της επιστρέφει το σενάριο των υψηλότερων επιτοκίων για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.

Η ΕΚΤ δεν έχει προαναγγείλει συγκεκριμένη πορεία, όμως η επιμονή του πληθωρισμού και κυρίως η αβεβαιότητα γύρω από τις τιμές ενέργειας αυξάνουν την πιθανότητα να κινηθεί ξανά προς πιο περιοριστική νομισματική πολιτική.

Για τις αγορές ομολόγων, αυτό σημαίνει αυξημένο κίνδυνο περαιτέρω ανόδου των αποδόσεων. Ήδη οι αποδόσεις των ευρωπαϊκών κρατικών τίτλων έχουν εκτοξευθεί σε πολυετή υψηλά, καθώς οι επενδυτές επανατιμολογούν την πορεία των επιτοκίων.

Το κρίσιμο ερώτημα πλέον δεν είναι εάν η ΕΚΤ θα μπορούσε να αυξήσει ξανά τα επιτόκια, αλλά πόσο μακριά θα χρειαστεί να φτάσει και για πόσο διάστημα θα πρέπει να διατηρήσει περιοριστική πολιτική.

Και όσο οι τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου παραμένουν σε υψηλά επίπεδα, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος η σημερινή ενεργειακή κρίση να μετατραπεί σε έναν νέο κύκλο επίμονου πληθωρισμού, αναγκάζοντας την ΕΚΤ να κρατήσει τα επιτόκια υψηλότερα για περισσότερο.