Η εικόνα, ωστόσο, δεν ήταν ομοιόμορφη. Το κόστος δανεισμού αυξήθηκε σε αρκετές κατηγορίες συναλλαγών, ενώ περιορίστηκε η διαφορά στα επιτόκια που χρεώνονται σε πελάτες διαφορετικής πιστοληπτικής ποιότητας. Ειδικότερα, οι τράπεζες αύξησαν περισσότερο τα επιτόκια για τους πελάτες που προηγουμένως απολάμβαναν ευνοϊκότερους όρους.

Αύξηση της ζήτησης και της μόχλευσης στα hedge funds

Η ενίσχυση της ζήτησης για δανεισμό συνοδεύτηκε από μικρή αύξηση της μόχλευσης στα hedge funds, δηλαδή στα επενδυτικά κεφάλαια που χρησιμοποιούν δανειακά κεφάλαια για να ενισχύσουν τις επενδυτικές τους θέσεις.

Η πρακτική αυτή επιτρέπει στα funds να πραγματοποιούν μεγαλύτερες επενδύσεις σε σχέση με τα ίδια κεφάλαιά τους, αυξάνοντας όμως παράλληλα την έκθεσή τους στον κίνδυνο.

Σε αντίθεση με τη γενικότερη χαλάρωση των όρων χρηματοδότησης στην αγορά, οι όροι δανεισμού για τα hedge funds έγιναν αυστηρότεροι, με τις τράπεζες να αυξάνουν τις απαιτήσεις για εξασφαλίσεις.

Σε ποιες συναλλαγές αυξήθηκε το κόστος δανεισμού

Η έρευνα της ΕΚΤ καταγράφει αυξήσεις στα επιτόκια χρηματοδότησης για συγκεκριμένες κατηγορίες συναλλαγών. Ειδικότερα:

Για χρηματοδοτήσεις που συνδέονται με την αγορά εγχώριων κρατικών ομολόγων, το 14%-21% των τραπεζών ανέφερε αύξηση των επιτοκίων.

Για την αγορά μετατρέψιμων τίτλων, αύξηση κατέγραψε το 7%-14% των τραπεζών.

Για την αγορά άλλων κρατικών ομολόγων, το αντίστοιχο ποσοστό διαμορφώθηκε στο 5%-10%.

Οι εξελίξεις αυτές καταδεικνύουν ότι, παρά τη συνολική χαλάρωση των όρων χρηματοδότησης, το κόστος εξαρτάται όλο και περισσότερο από το είδος της συναλλαγής και το προφίλ του δανειολήπτη.

Μικρότερες απαιτήσεις εγγυήσεων στις αγορές παραγώγων

Στις αγορές παραγώγων, όπου πραγματοποιούνται συναλλαγές μέσω συμβολαίων που συνδέονται με επιτόκια, νομίσματα, μετοχές, εμπορεύματα και πιστωτικό κίνδυνο, οι τράπεζες περιόρισαν ελαφρώς τις αρχικές εγγυήσεις που απαιτούν για αρκετές κατηγορίες συναλλαγών.

Παράλληλα, μειώθηκαν οι απαιτήσεις για εξασφαλίσεις σε χρηματοδοτήσεις που αφορούν αγορές υψηλής ποιότητας εταιρικών ομολόγων, τόσο τραπεζών όσο και μη χρηματοπιστωτικών επιχειρήσεων, καθώς και καλυμμένων ομολόγων (covered bonds).

Η διαφοροποίηση μεταξύ των κατηγοριών χρηματοδότησης αποτυπώνει τη σύνθετη εικόνα που επικρατεί στις ευρωπαϊκές αγορές. Από τη μία πλευρά, η αυξημένη ζήτηση και η χαλάρωση ορισμένων όρων διευκολύνουν τη χρηματοδότηση των επενδυτικών δραστηριοτήτων. Από την άλλη, το υψηλότερο κόστος σε συγκεκριμένες συναλλαγές και οι αυστηρότερες απαιτήσεις προς τα hedge funds δείχνουν ότι οι τράπεζες εξακολουθούν να προσαρμόζουν τη στάση τους ανάλογα με τους κινδύνους που αναλαμβάνουν.