Ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος Γιάννης Στουρνάρας, μιλώντας στο συνέδριο του Economist, υπογράμμισε ότι η ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης δεν σημαίνει διακοπή της επενδυτικής στήριξης. Όπως ανέφερε, οι εκταμιεύσεις των δανείων προς τους τελικούς δικαιούχους θα συνεχιστούν έως το 2029, διατηρώντας σημαντική ροή κεφαλαίων προς την πραγματική οικονομία.

Σύμφωνα με την ανάλυση της Axia-Alpha Finance, οι τραπεζικές χορηγήσεις αναμένεται να αυξάνονται με μέσο ετήσιο ρυθμό περίπου 8% την περίοδο 2026-2028, επίδοση που θα κατατάξει την Ελλάδα μεταξύ των τριών ταχύτερα αναπτυσσόμενων αγορών δανείων στην Ευρωζώνη.

Το επενδυτικό κενό καλύπτεται σταδιακά

Η δυναμική αυτή δεν αποτελεί συγκυριακό φαινόμενο, αλλά μέρος της διαδικασίας επανεκκίνησης του τραπεζικού δανεισμού μετά από περισσότερο από μία δεκαετία απομόχλευσης.

Κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης, οι ελληνικές επιχειρήσεις περιόρισαν σημαντικά τον δανεισμό τους, ενώ οι τράπεζες επικεντρώθηκαν στη διαχείριση των προβληματικών δανείων. Σήμερα, η εικόνα έχει αλλάξει, καθώς οι επιχειρήσεις αυξάνουν ξανά τις επενδύσεις τους και αναζητούν χρηματοδότηση για νέα έργα.

Οι κλάδοι του τουρισμού, της ενέργειας και της ναυτιλίας εμφανίζουν τη μεγαλύτερη ζήτηση για χρηματοδότηση, ενώ σημαντικό μέρος των επενδυτικών σχεδίων που δεν πρόλαβαν να ενταχθούν στο Ταμείο Ανάκαμψης αναμένεται να προχωρήσει μέσω τραπεζικών δανείων ή άλλων χρηματοδοτικών εργαλείων.

Συγκεκριμένα, περίπου 390 επενδυτικά σχέδια συνολικού προϋπολογισμού 9 δισ. ευρώ που έμειναν εκτός του Ταμείου Ανάκαμψης αναμένεται να αποτελέσουν σημαντική πηγή νέας τραπεζικής χρηματοδότησης για το 2026 και το 2027.

Παράλληλα, η μεταφορά πόρων ύψους 2 δισ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης προς την Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα εκτιμάται ότι θα λειτουργήσει ως καταλύτης για τη χρηματοδότηση μικρομεσαίων επιχειρήσεων που διαθέτουν ώριμα επενδυτικά σχέδια.

Τα δάνεια αυξάνονται ταχύτερα από την Ευρωζώνη

Τα στοιχεία του πρώτου τριμήνου του 2026 επιβεβαιώνουν τη δυναμική αυτή. Τα συνολικά δάνεια αυξήθηκαν περίπου 10% σε ετήσια βάση, φτάνοντας τα 184,4 δισ. ευρώ, ενώ οι ελληνικές τράπεζες διατηρούν τους στόχους τους για περαιτέρω ανάπτυξη των χορηγήσεων.

Σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, ο ρυθμός αύξησης των επιχειρηματικών δανείων στην Ευρωζώνη διαμορφώνεται περίπου στο 4%, ενώ στην Ελλάδα ξεπερνά το 11%, δηλαδή σχεδόν τριπλάσια ταχύτητα.

Παρά τη σημαντική αυτή άνοδο, η Ελλάδα εξακολουθεί να διαθέτει μεγάλο περιθώριο ανάπτυξης του τραπεζικού δανεισμού, καθώς ξεκινά από χαμηλότερη βάση σε σχέση με τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές οικονομίες.

Το συνολικό χρέος του ιδιωτικού τομέα ως ποσοστό του ΑΕΠ παραμένει περίπου 40 ποσοστιαίες μονάδες χαμηλότερα από τα επίπεδα πριν από την κρίση και αισθητά κάτω από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης.

Αυτό σημαίνει ότι υπάρχει χώρος για περαιτέρω αύξηση του δανεισμού χωρίς να δημιουργούνται οι υπερβολές του παρελθόντος.

Οι τράπεζες έχουν πλέον τη δυνατότητα να στηρίξουν την ανάπτυξη

Ένας ακόμη παράγοντας που ενισχύει την αισιοδοξία είναι η ισχυρή ρευστότητα του ελληνικού τραπεζικού συστήματος. Οι τράπεζες διαθέτουν χαμηλότερο δείκτη δανείων προς καταθέσεις, γεγονός που τους επιτρέπει να χρηματοδοτήσουν την ανάπτυξη χωρίς σημαντικούς περιορισμούς.

Η Axia-Alpha Finance εκτιμά ότι η άνοδος των επιτοκίων της ΕΚΤ εξακολουθεί να στηρίζει τα τραπεζικά έσοδα, ωστόσο η νέα φάση ανάπτυξης δεν βασίζεται πλέον αποκλειστικά στα υψηλά επιτοκιακά περιθώρια.

Ο βασικός μοχλός κερδοφορίας μετατοπίζεται πλέον στην αύξηση των χορηγήσεων.

Όπως επισημαίνει χαρακτηριστικά η ανάλυση, τα επιτόκια λειτουργούν ως δευτερεύων κυκλικός παράγοντας, ενώ η πραγματική ανάπτυξη προέρχεται από τη διεύρυνση της πιστωτικής δραστηριότητας.

Στουρνάρας: Χρειάζεται ευρύτερο χρηματοδοτικό οικοσύστημα

Ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος τόνισε ότι η τραπεζική χρηματοδότηση από μόνη της δεν αρκεί για να καλύψει τις ανάγκες της ελληνικής οικονομίας.

Όπως σημείωσε, απαιτείται η ανάπτυξη ενός ευρύτερου χρηματοδοτικού οικοσυστήματος που θα περιλαμβάνει την αγορά εταιρικών ομολόγων, τις κεφαλαιαγορές, τους θεσμικούς επενδυτές, τα επιχειρηματικά κεφάλαια και τις συμπράξεις δημόσιου και ιδιωτικού τομέα.

Παράλληλα, υπογράμμισε την ανάγκη ενίσχυσης του χρηματοοικονομικού αλφαβητισμού και της μακροπρόθεσμης αποταμίευσης των νοικοκυριών.

Όπως ανέφερε, η δημογραφική γήρανση, οι κλιματικές προκλήσεις και οι τεχνολογικές αλλαγές αποτελούν παράγοντες που μπορούν να περιορίσουν τη μελλοντική ανάπτυξη, εάν δεν συνδυαστούν με περισσότερες επενδύσεις σε εκπαίδευση, δεξιότητες, έρευνα και καινοτομία.

Ο τελικός στόχος, σύμφωνα με τον κ. Στουρνάρα, είναι η μετατροπή της προσωρινής ευρωπαϊκής στήριξης σε μόνιμες παραγωγικές δυνατότητες για την ελληνική οικονομία: ισχυρότερους θεσμούς, πιο ανταγωνιστικές επιχειρήσεις, περισσότερη καινοτομία και μεγαλύτερη εξαγωγική δυναμική.