Το πρόβλημα εντείνεται από θεσμικά και πρακτικά εμπόδια, όπως η αυθαίρετη δόμηση, που αποκλείει πολλά ακίνητα ακόμη και από χρηματοδοτικά εργαλεία όπως τα προγράμματα «Εξοικονομώ». Παράλληλα, η συμμετοχή της μεσαίας τάξης παραμένει περιορισμένη, καθώς το υψηλό αρχικό κόστος των επενδύσεων δεν καλύπτεται επαρκώς από επιδοτήσεις.

Η σταδιακή μείωση των ευρωπαϊκών πόρων καθιστά αναγκαία τη μετάβαση σε πιο σύνθετα χρηματοδοτικά εργαλεία, όπως το on-bill financing, δηλαδή η αποπληρωμή των παρεμβάσεων μέσω των λογαριασμών ενέργειας. Ωστόσο, η εφαρμογή τέτοιων μηχανισμών απαιτεί προσεκτικό σχεδιασμό και συνεργασία μεταξύ κράτους, αγοράς και τεχνικών φορέων.

Την ίδια στιγμή, οι πάροχοι ενέργειας καλούνται να διαδραματίσουν πιο ενεργό ρόλο, συμμετέχοντας ουσιαστικά σε δράσεις εξοικονόμησης και όχι απλώς σε τυπικές υποχρεώσεις συμμόρφωσης. Η αποτελεσματική ένταξή τους στο σύστημα αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για την επιτυχία της ενεργειακής μετάβασης.

Σε περιφερειακό επίπεδο, η Νοτιοανατολική Ευρώπη παραμένει σημαντικά πιο ενεργοβόρα από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, γεγονός που επιβαρύνει την ανταγωνιστικότητα και αυξάνει την εξάρτηση από εισαγωγές ενέργειας. Παράλληλα, η ενεργειακή φτώχεια παραμένει έντονη, με πολλά νοικοκυριά να δυσκολεύονται να καλύψουν βασικές ανάγκες.

Η αντιμετώπιση των προκλήσεων αυτών προϋποθέτει μια ολοκληρωμένη στρατηγική: βαθιά ανακαίνιση κτιρίων, αξιοποίηση αποδοτικών ενεργειακών συστημάτων και μείωση του ενεργειακού κόστους για τους πολίτες. Χωρίς τέτοιου είδους συντονισμένες παρεμβάσεις, η ενεργειακή μετάβαση κινδυνεύει να παραμείνει αποσπασματική, περιορίζοντας τα οφέλη για την οικονομία και την κοινωνία.