Ο οφειλέτης έχει τη δυνατότητα να αποδεχθεί ή να απορρίψει την πρόταση ρύθμισης. Εφόσον την αποδεχθεί, υπογράφεται σύμβαση που προβλέπει τη σταδιακή αποπληρωμή της αξίας της κύριας κατοικίας. Η διατήρηση του ακινήτου, ωστόσο, προϋποθέτει την κανονική τήρηση των όρων της ρύθμισης.

Οι πιστωτές μπορούν να ζητήσουν εκποίηση άλλων ακινήτων

Η προστασία της κύριας κατοικίας δεν σημαίνει ότι ο οφειλέτης μπορεί μονομερώς να αποφασίσει ποια περιουσιακά στοιχεία θα διατηρήσει.

Μετά την οριστική υποβολή της αίτησης στον Εξωδικαστικό Μηχανισμό, οι συμμετέχοντες πιστωτές έχουν τη δυνατότητα να καταθέσουν αντιπρόταση. Σε αυτή μπορεί να προβλέπεται η εκποίηση άλλων ακινήτων του οφειλέτη, πέραν της κύριας κατοικίας, στον βαθμό που αυτό απαιτείται για την ικανοποίηση των απαιτήσεών τους.

Στον υπολογισμό των μηνιαίων δόσεων της συγκεκριμένης ρύθμισης λαμβάνεται υπόψη ως ακίνητη περιουσία η αξία της κύριας κατοικίας, ενώ η πώληση άλλων ακινήτων μπορεί να ενταχθεί ως συμβατική υποχρέωση στη συμφωνία αναδιάρθρωσης.

Ο οφειλέτης δεν υποχρεούται να αποδεχθεί την αντιπρόταση των πιστωτών. Μπορεί να την αποδεχθεί ή να την απορρίψει.

Το νέο πλαίσιο δημιουργεί έτσι μια διαφορετική ισορροπία: η κύρια κατοικία μπορεί να προστατευθεί, αλλά η συνολική περιουσιακή κατάσταση του οφειλέτη εξακολουθεί να αποτελεί μέρος της διαδικασίας και μπορεί να οδηγήσει σε ρευστοποίηση άλλων ακινήτων.

Ρυθμίσεις και για χρέη από 5.000 ευρώ

Παράλληλα, διευρύνεται η πρόσβαση στον Εξωδικαστικό Μηχανισμό, καθώς μπορούν πλέον να ενταχθούν συνολικές οφειλές από 5.000 ευρώ προς το Δημόσιο, τις τράπεζες και τους servicers.

Έτσι, ένας οφειλέτης με συνολικά χρέη 6.000 ή 7.500 ευρώ προς την ΑΑΔΕ, τον ΕΦΚΑ, τράπεζες ή εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων μπορεί να υποβάλει αίτηση για συνολική ρύθμιση.

Το όριο των 5.000 ευρώ αποτελεί το κατώτατο όριο ένταξης. Οφειλές χαμηλότερες από αυτό παραμένουν εκτός του μηχανισμού και πρέπει να αντιμετωπίζονται μέσω άλλων διαθέσιμων διαδικασιών.

Οι ρυθμίσεις μπορούν να φθάσουν έως τις 240 δόσεις για οφειλές προς το Δημόσιο και έως τις 420 δόσεις για οφειλές προς τράπεζες και servicers.

Πάνω από 20,5 δισ. ευρώ έχουν ήδη ρυθμιστεί

Η σημασία του Εξωδικαστικού αποτυπώνεται και στα μέχρι σήμερα στοιχεία.

Έως το τέλος Αυγούστου είχαν ολοκληρωθεί 67.997 επιτυχείς ρυθμίσεις, με το συνολικό ύψος των αρχικών οφειλών που εντάχθηκαν σε ρύθμιση να φτάνει τα 20,56 δισ. ευρώ.

Μόνο τον Αύγουστο πραγματοποιήθηκαν 1.364 νέες ρυθμίσεις, συνολικού ύψους 361,65 εκατ. ευρώ.

Το συνολικό ποσό των ρυθμισμένων οφειλών, όπως και το ύψος των «κουρεμάτων», εμφανίζεται αυξημένο περίπου κατά 52% σε σχέση με προηγούμενη περίοδο, γεγονός που δείχνει τη μεγαλύτερη χρήση του μηχανισμού.

Σημαντικό ρόλο έχουν παίξει και οι πρόσφατες θεσμικές αλλαγές. Με τον νόμο 5193/2025 διπλασιάστηκαν τα όρια εισοδήματος, περιουσίας και καταθέσεων για τον χαρακτηρισμό ενός οφειλέτη ως ευάλωτου.

Για ένα μονοπρόσωπο νοικοκυριό, το εισοδηματικό όριο αυξήθηκε στις 14.000 ευρώ.

Παράλληλα, σε συγκεκριμένες περιπτώσεις θεσμοθετήθηκε η υποχρεωτική συμμετοχή των πιστωτών, ενώ δόθηκε η δυνατότητα επανένταξης σε οφειλέτες των οποίων οι αιτήσεις είχαν απορριφθεί κατά τους προηγούμενους 12 μήνες.

Το «κούρεμα» δεν το επιλέγει ο οφειλέτης

Κρίσιμο σημείο της διαδικασίας είναι ότι ο οφειλέτης δεν αποφασίζει ο ίδιος ούτε το ύψος του «κουρέματος» ούτε τη μηνιαία δόση.

Η πρόταση ρύθμισης προκύπτει από τον αλγόριθμο του Εξωδικαστικού Μηχανισμού, ο οποίος λαμβάνει υπόψη τα εισοδήματα, την περιουσιακή κατάσταση και την εκτιμώμενη δυνατότητα αποπληρωμής.

Για τις οφειλές προς το Δημόσιο, η ρύθμιση μπορεί να προβλέπει διαγραφή τόκων και προσαυξήσεων, αλλά υπό προϋποθέσεις και διαγραφή μέρους της βασικής οφειλής.

Η βασική αλλαγή από σήμερα είναι επομένως ότι η κύρια κατοικία αποκτά διαφορετική μεταχείριση μέσα στη διαδικασία. Ο οφειλέτης μπορεί να επιδιώξει τη διατήρησή της, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι προστατεύεται συνολικά η υπόλοιπη ακίνητη περιουσία του.

Για χιλιάδες νοικοκυριά με σημαντικές οφειλές, η νέα δυνατότητα μετατρέπει την κύρια κατοικία από ένα ακόμη στοιχείο του συνολικού περιουσιακού χαρτοφυλακίου σε κεντρικό αντικείμενο της διαπραγμάτευσης με τους πιστωτές.