Νέα γενιά υποδομών για την «Ήπειρο της Τεχνητής Νοημοσύνης»

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε την πρόσκληση υποβολής προτάσεων για την ανάπτυξη των νέων AI Gigafactories, ανοίγοντας τον δρόμο για την επόμενη φάση του σχεδίου μετατροπής της Ευρώπης σε «Ήπειρο της Τεχνητής Νοημοσύνης».

Οι νέες υποδομές θα λειτουργήσουν συμπληρωματικά προς το υφιστάμενο ευρωπαϊκό δίκτυο των 19 AI Factories, δημιουργώντας ένα ενιαίο οικοσύστημα υψηλών υπολογιστικών δυνατοτήτων.

Η πρόσκληση θα παραμείνει ανοικτή έως τις 12 Νοεμβρίου 2026, ενώ οι τελικές αποφάσεις για την επιλογή των έργων αναμένονται στις αρχές του 2027.

Η κατασκευή των εγκαταστάσεων προβλέπεται να ξεκινήσει μέσα στο ίδιο έτος, με τα πρώτα Gigafactories να τίθενται σε λειτουργία περίπου 18 μήνες μετά την υπογραφή των σχετικών συμβάσεων.

Τι είναι τα AI Gigafactories

Τα νέα κέντρα θα αποτελούν υπερσύγχρονες υποδομές μεγάλης κλίμακας, σχεδιασμένες ειδικά για τις απαιτήσεις της τεχνητής νοημοσύνης.

Θα περιλαμβάνουν:

προηγμένους επεξεργαστές AI υψηλών επιδόσεων,

υποδομές cloud,

εξειδικευμένες πλατφόρμες λογισμικού,

δίκτυα υψηλών ταχυτήτων,

ενεργειακά αποδοτικά data centers.

Στόχος είναι η εκπαίδευση και λειτουργία των πιο προηγμένων μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης να πραγματοποιείται μέσα σε ευρωπαϊκές υποδομές, με πλήρη συμμόρφωση προς τους κανόνες της Ε.Ε. για την ασφάλεια, την προστασία δεδομένων και τη δεοντολογία.

Η κίνηση αυτή θεωρείται στρατηγικής σημασίας, καθώς η πρόσβαση σε υπολογιστική ισχύ αποτελεί πλέον έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες ανταγωνιστικότητας στην παγκόσμια οικονομία.

Δημόσια κεφάλαια ως μοχλός για ιδιωτικές επενδύσεις

Η χρηματοδοτική δομή του προγράμματος βασίζεται στη λογική της μόχλευσης ιδιωτικών κεφαλαίων.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση προβλέπει δημόσια χρηματοδότηση έως 10 δισ. ευρώ από ευρωπαϊκούς και εθνικούς πόρους, η οποία εκτιμάται ότι μπορεί να κινητοποιήσει τουλάχιστον 20 δισ. ευρώ ιδιωτικών επενδύσεων.

Με αυτό το μοντέλο, η Ε.Ε. επιχειρεί να επιταχύνει τις επενδύσεις σε κρίσιμες ψηφιακές υποδομές, περιορίζοντας παράλληλα την εξάρτησή της από τρίτες χώρες στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης.

Οι νέες εγκαταστάσεις δεν θα απευθύνονται μόνο σε μεγάλους τεχνολογικούς ομίλους, αλλά θα είναι διαθέσιμες σε:

νεοφυείς επιχειρήσεις,

scaleups,

μικρομεσαίες επιχειρήσεις,

πανεπιστήμια,

ερευνητικούς οργανισμούς,

δημόσιους φορείς.

Με αυτόν τον τρόπο, η Ευρώπη επιδιώκει να δημιουργήσει ένα ευρύτερο οικοσύστημα καινοτομίας γύρω από την AI.

Συμμετοχή και της Ελλάδας στο ευρωπαϊκό σχέδιο

Στη διαδικασία συμμετέχει και η Ελλάδα, καθώς συγκαταλέγεται μεταξύ των 18 κρατών-μελών που έχουν ήδη υπογράψει συμφωνία κοινής προμήθειας με την Κοινή Επιχείρηση EuroHPC.

Ο συγκεκριμένος ευρωπαϊκός φορέας θα αναλάβει τη διαχείριση της διαδικασίας επιλογής και χρηματοδότησης των έργων.

Τα AI Gigafactories μπορούν να αναπτυχθούν είτε σε μεμονωμένα κράτη-μέλη είτε ως διασυνοριακές υποδομές, αξιοποιώντας κατανεμημένες υπολογιστικές δυνατότητες.

Η πρόσκληση προβλέπει δύο φάσεις ανάπτυξης:

στον πρώτο κύκλο θα επιλεγούν έως τέσσερα Gigafactories,

στον δεύτερο κύκλο έως τρία επιπλέον έργα.

Οι απαιτήσεις σε υπολογιστική ισχύ θα αυξάνονται σημαντικά από τη μία φάση στην άλλη, αντανακλώντας την ταχύτητα εξέλιξης των εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης.

Στόχος η τεχνολογική κυριαρχία της Ευρώπης

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στην ανάπτυξη της ευρωπαϊκής αλυσίδας αξίας γύρω από τον εξοπλισμό τεχνητής νοημοσύνης.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιδιώκει να διασφαλίσει απρόσκοπτη πρόσβαση σε προηγμένους ημιαγωγούς και υπολογιστικά συστήματα, έχοντας ήδη προχωρήσει σε συμφωνίες συνεργασίας με κορυφαίους κατασκευαστές επεξεργαστών AI, όπως οι AMD, NVIDIA και Qualcomm.

Η παγκόσμια κούρσα για την τεχνητή νοημοσύνη έχει καταστήσει την υπολογιστική υποδομή έναν νέο στρατηγικό πόρο, αντίστοιχο με την ενέργεια και τις πρώτες ύλες.

Για την Ευρώπη, η δημιουργία αυτών των υποδομών αποτελεί προσπάθεια να μειώσει το τεχνολογικό χάσμα με τις ΗΠΑ και την Ασία, αλλά και να διασφαλίσει ότι η ανάπτυξη της AI θα πραγματοποιείται με ευρωπαϊκούς κανόνες και πρότυπα.

Όπως τόνισε η Εκτελεστική Αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Τεχνολογική Κυριαρχία, την Ασφάλεια και τη Δημοκρατία, Χένα Βίρκουνεν, η δημιουργία των Gigafactories AI αποτελεί «ορόσημο» για την ευρωπαϊκή στρατηγική, καθώς η πρόσβαση σε μεγάλης κλίμακας υπολογιστική ισχύ μετατρέπεται πλέον σε στρατηγική αναγκαιότητα.