|
«Ο Putin
δεν ενδιαφέρεται αυτή τη
στιγμή για κατάπαυση του
πυρός ή ειρήνη. Πιστεύει
ότι έχει περισσότερα να
κερδίσει συνεχίζοντας
τον πόλεμο παρά
συμφωνώντας σε μια
εκεχειρία. Αυτό είναι το
θεμελιώδες πρόβλημα»,
δήλωσε ο Fredrik
Wesslau,
ανώτερος αναλυτής
πολιτικής στο Ευρωπαϊκό
Συμβούλιο Εξωτερικών
Σχέσεων (ECFR).
Οι επιφυλάξεις των
Ευρωπαίων αποτυπώνουν το
γεγονός ότι, παρά τις
εντατικές προσπάθειες
επανεκκίνησης της
ειρηνευτικής διαδικασίας
και τις χρονοβόρες
διαβουλεύσεις για το
ποιοι θα εκπροσωπήσουν
την Ευρώπη, η έκβαση των
συνομιλιών εξακολουθεί
να βρίσκεται σε μεγάλο
βαθμό έξω από τον έλεγχό
τους.
Η σκληρή
στάση της Μόσχας
Η Ρωσία έχει εντείνει
τις επιθέσεις κατά των
ουκρανικών υποδομών τις
τελευταίες εβδομάδες,
βομβαρδίζοντας δύο
σημαντικές γέφυρες στο
Κίεβο και συνεχίζοντας
τα πλήγματα σε δίκτυα
ηλεκτροδότησης και
ύδρευσης. Η Ουκρανία
απαντά με επιθέσεις
βαθιά στο ρωσικό έδαφος,
προκαλώντας ζημιές σε
πετρελαϊκές
εγκαταστάσεις, εξέλιξη
που έχει προκαλέσει
έντονη δυσαρέσκεια στην
Ουάσιγκτον.
Οι αντιπροσωπείες της
Ουκρανίας και της Ρωσίας
συναντήθηκαν στο Αμπου
Ντάμπι για δύο ημέρες
συνομιλιών, μαζί με τους
δύο βασικούς
απεσταλμένους του
Trump
για το θέμα, τον γαμπρό
του Jared
Kushner
και τον επιχειρηματία
Steve
Witkoff.
Ήταν η πρώτη τέτοια
συνάντηση από τον
Φεβρουάριο.
Από τις συνομιλίες
προέκυψε η δέσμευση για
ανταλλαγή αιχμαλώτων
μεταξύ Ουκρανίας και
Ρωσίας, χωρίς ωστόσο να
έχουν οριστικοποιηθεί
ακόμη οι λεπτομέρειες.
Πέρα από αυτό, τα
αποτελέσματα ήταν
περιορισμένα, με
Ευρωπαίους αξιωματούχους
που συμμετείχαν στις
επαφές να μεταφέρουν ότι
η ρωσική πλευρά δεν
έδειξε διάθεση να
υποχωρήσει από τις
θέσεις της.
«Οι τελευταίες
συνομιλίες με τους
Αμερικανούς
απεσταλμένους κατέστησαν
σαφές ότι ο
Vladimir
Putin
δεν θέλει να
διαπραγματευτεί»,
ανέφερε ο Γάλλος
πρόεδρος Emmanuel
Macron
σε ανάρτησή του στο
X
στις 14 Νοεμβρίου. Όπως
υποστήριξε, ο Ρώσος
πρόεδρος επιδιώκει να
εξαναγκάσει την Ουκρανία
σε υποχώρηση,
εντείνοντας τις
επιθέσεις κατά αμάχων
και επιχειρώντας να
βυθίσει τη χώρα στο
σκοτάδι τον χειμώνα.
Αξιωματούχοι από τη
Γαλλία, τη Γερμανία, τη
Βρετανία και την Ιταλία,
καθώς και εκπρόσωποι του
Ευρωπαϊκού Συμβουλίου
και της Ευρωπαϊκής
Επιτροπής, ταξίδεψαν την
προηγούμενη εβδομάδα
στον Κόλπο, προκειμένου
να συντονιστούν με τους
Witkoff,
Kushner
και την ουκρανική
αντιπροσωπεία. Ωστόσο,
δεν συμμετείχαν στην
αίθουσα όπου διεξήχθησαν
οι απευθείας συνομιλίες
μεταξύ ΗΠΑ, Ρωσίας και
Ουκρανίας.
Η Ευρώπη
παραμένει εκτός του
βασικού τραπεζιού των
διαπραγματεύσεων
Στη συνέχεια, οι
Kushner
και Witkoff
μετέβησαν στη Μόσχα,
προκειμένου να
εξασφαλίσουν τη
συγκατάθεση του
Putin
για τη συμμετοχή των
Ευρωπαίων στον επόμενο
γύρο διαπραγματεύσεων. Η
εξέλιξη αυτή έχει
ιδιαίτερη σημασία, καθώς
η Ρωσία επιδιώκει να
θέσει στο τραπέζι και το
ζήτημα της συνολικής
αναθεώρησης της
ευρωπαϊκής
αρχιτεκτονικής
ασφαλείας, στο πλαίσιο
μιας ενδεχόμενης
ειρηνευτικής συμφωνίας.
Οι Αμερικανοί θεωρούσαν
ότι ο Ρώσος πρόεδρος
είχε αποδεχθεί το αίτημά
τους, ωστόσο το Κρεμλίνο
στη συνέχεια άφησε
αμφιβολίες για το κατά
πόσο υπάρχει πράγματι
συμφωνία. Από την πλευρά
τους, Ρώσοι αξιωματούχοι
κατηγορούν την Ευρώπη
ότι υπονομεύει τις
προσπάθειες ειρήνευσης
συνεχίζοντας να στηρίζει
την Ουκρανία.
Παράλληλα, οι Ευρωπαίοι
ηγέτες συμφώνησαν ότι,
εφόσον τους δοθεί η
δυνατότητα συμμετοχής,
την Ευρώπη θα
εκπροσωπήσουν πέντε
χώρες μαζί με ομάδα
αξιωματούχων από τις
Βρυξέλλες. Στο σχήμα
περιλαμβάνονται η
Βρετανία, η Γερμανία, η
Ιταλία και η Πολωνία,
καθώς και το Ευρωπαϊκό
Συμβούλιο και η
Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Αξιωματούχοι από τις
πλευρές αυτές εκφράζουν
έντονο σκεπτικισμό για
τις προθέσεις της
Μόσχας. Βρετανική
κυβερνητική εκπρόσωπος
σημείωσε ότι η Ουκρανία
έχει επανειλημμένα
αποδείξει πως επιδιώκει
την ειρήνη, ενώ η Ρωσία
έχει απορρίψει τόσο
πλήρεις όσο και μερικές
εκεχειρίες, συνεχίζοντας
τις επιθέσεις κατά
αμάχων και ενεργειακών
υποδομών. Όπως ανέφερε,
η Ρωσία θα μπορούσε να
τερματίσει τον πόλεμο
ακόμη και σήμερα.
Γερμανός διπλωμάτης, ο
οποίος μίλησε υπό
καθεστώς ανωνυμίας,
εκτίμησε ότι ο
Putin
συμμετέχει στις
διαπραγματεύσεις επειδή
χρειάζεται μια συμφωνία
με τον Trump.
Όπως ανέφερε, η ρωσική
πλευρά δεν επιδιώκει
πραγματικά
διαπραγματεύσεις, αλλά
τη νίκη στον πόλεμο.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή,
από την πλευρά της,
υποστηρίζει ότι ο
Putin
θα μπορούσε να αποδείξει
έμπρακτα την πρόθεσή του
για ειρήνη σταματώντας
τις επιθέσεις. Η
εκπρόσωπος Paula
Pinho
δήλωσε ότι ο Ρώσος
πρόεδρος έχει
επανειλημμένα αναφέρει
πως είναι έτοιμος να
διαπραγματευτεί, αλλά
τώρα είναι η στιγμή να
το αποδείξει, καθώς εάν
η Ρωσία σταματήσει να
πολεμά, ο πόλεμος θα
τελειώσει.
Παρά τις επιφυλάξεις, η
Βρετανία, η Γερμανία και
η Γαλλία, μαζί με τις
υπόλοιπες ευρωπαϊκές
αντιπροσωπείες και το
ΝΑΤΟ, προετοιμάζονται
για την πρώτη επίσημη
απευθείας συνάντηση της
Ευρώπης με τη Ρωσία στο
πλαίσιο των
διαπραγματεύσεων.
Ένας από τους λόγους για
τους οποίους επιλέγουν
να συμμετέχουν στη
διαδικασία είναι η
ανησυχία για τις
απαιτήσεις της Μόσχας,
οι οποίες περιλαμβάνουν
την ανατροπή της
διεύρυνσης του ΝΑΤΟ και
την αναμόρφωση της
ευρωπαϊκής
αρχιτεκτονικής ασφαλείας
σύμφωνα με τις ρωσικές
επιδιώξεις.
Οι ανησυχίες
για το ΝΑΤΟ και τον ρόλο
των ΗΠΑ
Η επικείμενη συνάντηση
του Trump
με τον Putin
και τον
Κινέζο πρόεδρο
Xi
Jinping
αργότερα μέσα στην
εβδομάδα εντείνει τις
ανησυχίες στις
ευρωπαϊκές πρωτεύουσες
ότι οι τρεις ηγέτες
ενδέχεται να συζητήσουν
ή ακόμη και να
αποφασίσουν για το
μελλοντικό πλαίσιο
ασφαλείας της Ευρώπης
χωρίς τη συμμετοχή των
ίδιων των Ευρωπαίων.
«Υπάρχει επίσης ανησυχία
για το τι πραγματικά
επιδιώκει η αμερικανική
πλευρά. Χρειαζόμαστε
οπωσδήποτε τη συμμετοχή
της, διαφορετικά δεν θα
μπορέσουμε να
τερματίσουμε τον πόλεμο.
Ταυτόχρονα, όμως, πρέπει
να είμαστε βέβαιοι ότι η
αμερικανική εμπλοκή θα
ασκήσει πίεση στη Ρωσία
και όχι στην Ουκρανία»,
ανέφερε Ευρωπαίος
αξιωματούχος.
Οι Αμερικανοί
απεσταλμένοι θεωρούν ότι
οι ρωσικές ανησυχίες για
το μέλλον της ευρωπαϊκής
ασφάλειας αποτελούν ένα
θεμιτό αντικείμενο
συζήτησης στο πλαίσιο
της ειρηνευτικής
διαδικασίας. Οι
Ευρωπαίοι έχουν
συμφωνήσει να εξεταστεί
το ζήτημα, επιμένουν
όμως ότι η προτεραιότητα
πρέπει να είναι ο
τερματισμός του πολέμου.
Ο κίνδυνος είναι αυτή η
συζήτηση να προκαλέσει
ρήγμα μεταξύ των
ευρωπαϊκών χωρών που
στηρίζουν την Ουκρανία
και να οδηγήσει σε μια
επιζήμια δημόσια
αντιπαράθεση σχετικά με
τη στρατηγική των
διαπραγματεύσεων.
Ο υπουργός Εξωτερικών
της Νορβηγίας,
Espen
Barth
Eide,
υπογράμμισε ότι η Ευρώπη
πρέπει να ξεκαθαρίσει
ποια ζητήματα δεν είναι
διατεθειμένη να
συζητήσει με τη Ρωσία.
Ειδικότερα, ανέφερε ότι
η ανάπτυξη στρατιωτικών
δυνάμεων του ΝΑΤΟ σε
χώρες-μέλη δεν αποτελεί
αντικείμενο
διαπραγμάτευσης με τη
Μόσχα.
Ανάλογη στάση τηρούν και
πολιτικοί ηγέτες των
σκανδιναβικών και
βαλτικών χωρών, οι
οποίοι δεν επιθυμούν να
αφήσουν το μέλλον του
ΝΑΤΟ, οργανισμού που
αποτελεί βασικό πυλώνα
της ευρωπαϊκής ασφάλειας
από το 1949, στα χέρια
του Putin.
Η περιορισμένη
δυνατότητα συμφωνίας
μεταξύ Ευρώπης και
Ρωσίας οδηγεί ορισμένους
Ευρωπαίους να
αντιμετωπίζουν τις
διαπραγματεύσεις
περισσότερο ως
προσπάθεια περιορισμού
των ζημιών παρά ως
διαδικασία με
ουσιαστικές πιθανότητες
επίτευξης ειρήνης.
Όπως εκτιμά ο
Fredrik
Wesslau
του ECFR,
οι Ευρωπαίοι και οι
Ουκρανοί συμμετέχουν στη
διαδικασία προσπαθώντας
να εμφανιστούν
εποικοδομητικοί απέναντι
στις ΗΠΑ, ώστε να μην
προκαλέσουν δυσαρέσκεια
στον Trump.
Στόχος τους είναι, σε
περίπτωση κατάρρευσης
των συνομιλιών, η ευθύνη
να αποδοθεί στη Ρωσία
και όχι στην Ευρώπη ή
την Ουκρανία.
Πηγή: Politico
|