Ωστόσο, η Ευρώπη θα χρειαστεί επιπλέον επενδύσεις της τάξης των 475 δισ. ευρώ, προκειμένου να δημιουργήσει δίκτυα κινητής τηλεφωνίας παγκόσμιας κλάσης.

Η υποδομή πίσω από την AI και το 6G

Η σημασία των δικτύων αλλάζει καθώς μεταβάλλεται και η ίδια η αρχιτεκτονική της ψηφιακής οικονομίας.

Τα gigabit δίκτυα, το αυτόνομο 5G, οι οπτικές ίνες, τα υποθαλάσσια καλώδια και οι δορυφορικές επικοινωνίες αποτελούν πλέον κρίσιμες υποδομές για την ευρωπαϊκή οικονομία, ενώ το 6G βρίσκεται ήδη στον σχεδιασμό της επόμενης γενιάς συνδεσιμότητας.

Στο επίκεντρο βρίσκεται η Τεχνητή Νοημοσύνη.

Η ανάπτυξη AI Factories και Gigafactories, η δημιουργία ευρωπαϊκών πλατφορμών AI και η εξάπλωση εφαρμογών Τεχνητής Νοημοσύνης αυξάνουν τις ανάγκες όχι μόνο για υπολογιστική ισχύ αλλά και για χωρητικότητα, ταχύτητα και χαμηλή καθυστέρηση στα δίκτυα.

Ιδιαίτερα σημαντική αναμένεται να είναι η ανάπτυξη του AI inference, δηλαδή η επεξεργασία των δεδομένων και η παραγωγή αποτελεσμάτων από μοντέλα AI σε πραγματικό χρόνο. Η τάση αυτή μπορεί να αυξήσει περαιτέρω την κίνηση δεδομένων και να απαιτήσει πιο προηγμένες δικτυακές υποδομές.

Sovereign cloud και ευρωπαϊκός έλεγχος των δεδομένων

Η ίδια υποδομή συνδέεται άμεσα και με την προσπάθεια της Ευρώπης να αποκτήσει μεγαλύτερο έλεγχο στα κρίσιμα ψηφιακά δεδομένα της.

Το λεγόμενο sovereign cloud προϋποθέτει ένα οικοσύστημα που συνδέει data centers, edge cloud υποδομές, πανευρωπαϊκά δίκτυα και υπηρεσίες, ώστε η αποθήκευση και επεξεργασία κρίσιμων δεδομένων να πραγματοποιείται υπό ευρωπαϊκό έλεγχο.

Έτσι, οι τηλεπικοινωνίες δεν αντιμετωπίζονται πλέον απλώς ως ένας κλάδος παροχής υπηρεσιών. Αποτελούν τη βάση πάνω στην οποία στηρίζεται ένα μεγάλο μέρος της ευρωπαϊκής ψηφιακής κυριαρχίας.

Από την οικονομία στην άμυνα

Η γεωπολιτική διάσταση είναι εξίσου σημαντική.

Ασφαλείς στρατιωτικές επικοινωνίες, συστήματα εντοπισμού drones, κυβερνοασφάλεια, Security Operations Centers, ειδικά 5G network slices και δορυφορικές επικοινωνίες εντάσσονται πλέον στις απαιτήσεις που καλούνται να καλύψουν οι ευρωπαϊκές υποδομές.

Η ανθεκτικότητα των δικτύων αποκτά έτσι στρατηγική σημασία. Μια διακοπή ή επίθεση σε κρίσιμες υποδομές επικοινωνιών δεν αποτελεί πλέον μόνο τηλεπικοινωνιακό πρόβλημα, αλλά μπορεί να επηρεάσει την οικονομία, την άμυνα και τη λειτουργία κρίσιμων υπηρεσιών.

Το μεγάλο στοίχημα του Digital Networks Act

Σε αυτό το περιβάλλον, οι μεγάλοι τηλεπικοινωνιακοί όμιλοι ζητούν αλλαγές στο υπό συζήτηση Digital Networks Act (DNA), υποστηρίζοντας ότι το υφιστάμενο πλαίσιο δεν δημιουργεί επαρκή κίνητρα για την επιτάχυνση των επενδύσεων.

Ένα από τα βασικά ζητήματα είναι το κόστος του φάσματος.

Οι ευρωπαϊκές τηλεπικοινωνίες έχουν δαπανήσει περίπου 110 δισ. ευρώ για άδειες φάσματος την τελευταία δωδεκαετία. Οι επικεφαλής των ομίλων προτείνουν οι άδειες αορίστου διάρκειας να αποτελέσουν τον βασικό κανόνα, ενώ σε εξαιρετικές περιπτώσεις να προβλέπεται ελάχιστη διάρκεια 40 ετών.

Το επιχείρημα είναι ότι μεγαλύτερη επενδυτική βεβαιότητα θα μπορούσε να απελευθερώσει κεφάλαια για την ανάπτυξη δικτύων 5G, οπτικών ινών και, στη συνέχεια, 6G.

Η μετάβαση από τον χαλκό στις οπτικές ίνες

Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η μετάβαση από τα παραδοσιακά δίκτυα χαλκού στις οπτικές ίνες.

Οι ευρωπαϊκοί πάροχοι επενδύουν περισσότερα από 30 δισ. ευρώ ετησίως σε FTTH, σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλούνται οι επικεφαλής του κλάδου.

Η θέση τους είναι ότι η διαδικασία μετάβασης θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη τις πραγματικές συνθήκες της αγοράς, τη ζήτηση και τις επιλογές των καταναλωτών και όχι να βασίζεται αποκλειστικά σε κανονιστικές υποχρεώσεις.

Παράλληλα, ζητούν αναθεώρηση του ρυθμιστικού μοντέλου για τα δίκτυα, υποστηρίζοντας ότι κανόνες που σχεδιάστηκαν για την εποχή των δικτύων χαλκού δεν μπορούν να μεταφερθούν αυτούσιοι στις σημερινές αγορές οπτικών ινών.

Net neutrality και νέα δίκτυα

Στο επίκεντρο βρίσκεται και η συζήτηση για το net neutrality.

Οι τηλεπικοινωνιακοί όμιλοι υποστηρίζουν ότι οι βασικές αρχές του ανοικτού Διαδικτύου πρέπει να διατηρηθούν, αλλά ταυτόχρονα θα πρέπει να υπάρχει επαρκής ευελιξία για νέες τεχνολογίες και εξειδικευμένες υπηρεσίες.

Το network slicing, για παράδειγμα, επιτρέπει τη δημιουργία διαφορετικών εικονικών τμημάτων του ίδιου δικτύου με διαφορετικές προδιαγραφές και επίπεδα απόδοσης. Πρόκειται για δυνατότητα που μπορεί να αποκτήσει ιδιαίτερη σημασία σε βιομηχανικές εφαρμογές, κρίσιμες υποδομές, άμυνα και μελλοντικές υπηρεσίες 5G και 6G.

Το κόστος της κυβερνοασφάλειας

Ένα ακόμη κρίσιμο μέτωπο αφορά τη σχέση του Digital Networks Act με την αναθεώρηση του Cybersecurity Act.

Ο κλάδος προειδοποιεί ότι μια γενικευμένη υποχρέωση αντικατάστασης τηλεπικοινωνιακού εξοπλισμού θα μπορούσε, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις που επικαλείται, να δημιουργήσει κόστος έως και 40 δισ. ευρώ.

Η πρόταση των τηλεπικοινωνιακών ομίλων είναι η κυβερνοασφάλεια να βασίζεται περισσότερο στην αξιολόγηση του πραγματικού κινδύνου, εξετάζοντας παράλληλα εναλλακτικά μέτρα περιορισμού του, αντί να οδηγεί οριζόντια σε αντικατάσταση υποδομών.

Η νέα ευρωπαϊκή μάχη είναι και μάχη υποδομών

Η συζήτηση δείχνει ότι η ευρωπαϊκή τεχνολογική κυριαρχία δεν θα κριθεί μόνο από το ποιος θα αναπτύξει τα καλύτερα μοντέλα AI ή τα μεγαλύτερα data centers.

Θα κριθεί και από το ποιος διαθέτει τα δίκτυα που μπορούν να τα υποστηρίξουν.

Η Ευρώπη καλείται να χρηματοδοτήσει παράλληλα την ανάπτυξη 5G και 6G, τις οπτικές ίνες, τα data centers, τις υποθαλάσσιες συνδέσεις, τις δορυφορικές υποδομές και τα συστήματα κυβερνοασφάλειας. Το ύψος των απαιτούμενων επενδύσεων δείχνει ότι η συνδεσιμότητα μετατρέπεται από μια παραδοσιακή τηλεπικοινωνιακή δραστηριότητα σε στρατηγική υποδομή για την ευρωπαϊκή οικονομία και ασφάλεια.

Το ζητούμενο πλέον είναι εάν το ευρωπαϊκό ρυθμιστικό πλαίσιο θα μπορέσει να κινηθεί με την ίδια ταχύτητα με την τεχνολογία. Γιατί η AI, το sovereign cloud, η άμυνα και το 6G δεν μπορούν να αναπτυχθούν χωρίς ένα πυκνό, ασφαλές και επαρκώς χρηματοδοτημένο δίκτυο συνδεσιμότητας.