Σήμερα, αρκετά από εκείνα τα χαρακτηριστικά εμφανίζονται ξανά. Η μεγάλη διαφορά είναι ότι η νέα κερδοσκοπική δυναμική έχει πλέον στο επίκεντρό της την τεχνητή νοημοσύνη, με τεράστιες επενδύσεις, υψηλές αποτιμήσεις και αυξανόμενη χρηματοδότηση μέσω χρέους.

Τα 5 σημάδια της νέας κερδοσκοπίας

1. Ρευστότητα και ευνοϊκές χρηματοοικονομικές συνθήκες

Το πρώτο στοιχείο που είχε επισημάνει ο Bernstein το 2021 ήταν η υπερβολική ρευστότητα.

Τότε, η προσφορά χρήματος στις ΗΠΑ είχε εκτοξευθεί λόγω των τεράστιων προγραμμάτων στήριξης και αγορών ομολόγων της Federal Reserve μετά την πανδημία. Μέρος αυτής της ρευστότητας κατευθύνθηκε στις χρηματιστηριακές αγορές, ενισχύοντας την άνοδο των πιο κερδοσκοπικών επενδύσεων.

Σήμερα ο ισολογισμός της Federal Reserve δεν αυξάνεται με τους ίδιους ρυθμούς. Ωστόσο, σύμφωνα με τον Bernstein, οι χρηματοοικονομικές συνθήκες παραμένουν ιδιαίτερα ευνοϊκές.

Ο σχετικός δείκτης της Federal Reserve του Σικάγου έχει υποχωρήσει από τα υψηλά του τέλους του 2022, αλλά εξακολουθεί να βρίσκεται σε επίπεδα που επιτρέπουν την ανάληψη αυξημένου επενδυτικού ρίσκου.

2. Η μόχλευση βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο

Το δεύτερο προειδοποιητικό σημάδι είναι η μόχλευση.

Το 2021, ιδιώτες επενδυτές χρησιμοποιούσαν δανεισμό και δικαιώματα προαίρεσης για να πολλαπλασιάσουν τις αποδόσεις τους, κυνηγώντας κυρίως τις μετοχές που είχαν γίνει δημοφιλείς μέσα από τις διαδικτυακές κοινότητες επενδυτών.

Σήμερα, η εικόνα δεν είναι λιγότερο ανησυχητική. Ο δανεισμός για την αγορά μετοχών έχει αυξηθεί σε επίπεδα ρεκόρ, ενώ η χρήση δικαιωμάτων προαίρεσης εξαιρετικά βραχυπρόθεσμης διάρκειας έχει εκτοξευθεί.

Τα λεγόμενα 0DTE options, δηλαδή δικαιώματα που λήγουν την ίδια ημέρα, αντιπροσωπεύουν πλέον περίπου το ήμισυ του συνολικού όγκου συναλλαγών στα αμερικανικά δικαιώματα προαίρεσης επί μετοχών.

Παράλληλα, και η μόχλευση των hedge funds βρίσκεται σε ιστορικά υψηλά επίπεδα.

3. Η «δημοκρατικοποίηση» των αγορών

Το τρίτο χαρακτηριστικό είναι η μαζική συμμετοχή ιδιωτών επενδυτών.

Το 2021, η Robinhood αποτέλεσε το χαρακτηριστικό παράδειγμα μιας νέας γενιάς επενδυτών που μπορούσε να αποκτήσει άμεση πρόσβαση στις αγορές μέσω μιας εφαρμογής κινητού, χωρίς προμήθειες και με εύκολη πρόσβαση σε δανεισμό και παράγωγα.

Η Robinhood διέθετε περίπου 18 εκατ. λογαριασμούς με διαθέσιμα πριν από την εισαγωγή της στο χρηματιστήριο τον Ιούλιο του 2021. Έκτοτε έχει προσθέσει περίπου 10 εκατ. ακόμη πελάτες.

Παράλληλα, έχει αναπτυχθεί ένας νέος χώρος κερδοσκοπίας: οι αγορές προβλέψεων.

Οι χρήστες μπορούν πλέον να συναλλάσσονται σε συμβόλαια που συνδέονται με την έκβαση αθλητικών, πολιτικών, οικονομικών και άλλων γεγονότων. Ενδεικτικό της ταχύτητας με την οποία αναπτύσσεται η συγκεκριμένη αγορά είναι ότι τα έσοδα της Robinhood από τα λεγόμενα «event contracts» έχουν ξεπεράσει τα έσοδά της από τις δραστηριότητες στα κρυπτονομίσματα.

Η γραμμή μεταξύ επένδυσης, κερδοσκοπίας και στοιχηματισμού γίνεται έτσι ολοένα και πιο δυσδιάκριτη.

4. Η επιστροφή της μανίας για νέες εισαγωγές

Το τέταρτο σημάδι είναι η αναζωπύρωση της αγοράς IPO.

Το 2021, οι νέες εισαγωγές στις ΗΠΑ είχαν φτάσει σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, με τις SPAC να βρίσκονται στο επίκεντρο. Εταιρείες όπως η Virgin Galactic, η Nikola και η QuantumScape αποτέλεσαν χαρακτηριστικά παραδείγματα της εποχής.

Η συνέχεια ήταν πολύ διαφορετική. Η Nikola οδηγήθηκε σε πτώχευση, ενώ οι μετοχές της Virgin Galactic και της QuantumScape υποχώρησαν περισσότερο από 95% από τα ιστορικά υψηλά τους.

Σήμερα, η αγορά των IPO έχει ξαναζεσταθεί.

Η SpaceX, σύμφωνα με το Reuters, άντλησε τον Ιούνιο το ποσό-ρεκόρ των 75 δισ. δολαρίων, ενώ η Anthropic προετοιμάζει την είσοδό της στο χρηματιστήριο με αποτίμηση που θα μπορούσε να προσεγγίσει τα 2 τρισ. δολάρια.

Ακόμη και οι SPAC, οι οποίες είχαν σχεδόν εξαφανιστεί μετά το 2021, κάνουν την επανεμφάνισή τους.

5. Οι όγκοι συναλλαγών έχουν εκτοξευθεί

Το πέμπτο σημάδι είναι ο ίδιος ο όγκος των συναλλαγών.

Το 2021, η δραστηριότητα στην αμερικανική αγορά μετοχών βρισκόταν περίπου 25% πάνω από τον μακροπρόθεσμο μέσο όρο.

Σήμερα η ένταση είναι ακόμη μεγαλύτερη.

Τον Ιανουάριο, ο μέσος ημερήσιος όγκος συναλλαγών στις αμερικανικές μετοχές ξεπέρασε για πρώτη φορά το 1 τρισ. δολάρια.

Παράλληλα, κατά τους θερινούς μήνες, οι συναλλαγές των ιδιωτών επενδυτών ήταν σχεδόν διπλάσιες από τον μέσο όρο της τελευταίας δεκαετίας, σύμφωνα με στοιχεία της Citadel Securities.

Και ο Nasdaq κινείται σε επίπεδα-ρεκόρ ως προς τη συναλλακτική δραστηριότητα.

Η μεγάλη διαφορά είναι η τεχνητή νοημοσύνη

Το 2022 απέδειξε πόσο ευάλωτη ήταν η προηγούμενη φούσκα όταν τελείωσε η εποχή των μηδενικών επιτοκίων.

Σήμερα, όμως, υπάρχει μια κρίσιμη διαφοροποίηση.

Η αμερικανική χρηματιστηριακή αγορά είναι πολύ περισσότερο συγκεντρωμένη σε έναν περιορισμένο αριθμό τεχνολογικών κολοσσών, ενώ μεγάλο μέρος της επενδυτικής αφήγησης έχει πλέον συνδεθεί με την τεχνητή νοημοσύνη.

Οι επενδύσεις στην ΑΙ αυξάνονται με πρωτοφανή ταχύτητα και μεγάλο μέρος της χρηματοδότησης πραγματοποιείται άμεσα ή έμμεσα μέσω χρέους.

Ο πρώην στρατηγικός αναλυτής της Morgan Stanley, David Roche, εκτιμά ότι το συνολικό χρέος, εντός και εκτός ισολογισμού, των αμερικανικών τεχνολογικών κολοσσών και των εταιρειών που αναπτύσσουν τεχνολογίες ΑΙ ξεπερνά πλέον τα 3 τρισ. δολάρια.

Το πρόβλημα δεν αφορά μόνο το ύψος των επενδύσεων, αλλά και τη μεταξύ τους αλληλεξάρτηση.

Οι κορυφαίες εταιρείες του οικοσυστήματος της ΑΙ επενδύουν η μία στην άλλη, αγοράζουν υπολογιστική ισχύ, χρηματοδοτούν υποδομές και στηρίζουν την ανάπτυξη ενός οικοσυστήματος που βασίζεται στην υπόθεση ότι τα έσοδα θα συνεχίσουν να αυξάνονται με εξαιρετικά υψηλούς ρυθμούς.

Αυτό δημιουργεί έναν κύκλο χρηματοδότησης ο οποίος λειτουργεί όσο οι προσδοκίες για την ανάπτυξη της ΑΙ συνεχίζουν να επιβεβαιώνονται.

Το κρίσιμο τεστ

Εδώ βρίσκεται και η μεγαλύτερη διαφορά σε σχέση με το 2021.

Η προηγούμενη φούσκα είχε επίκεντρο κυρίως τις meme μετοχές, τα SPAC, τα κρυπτονομίσματα και τις εταιρείες χωρίς ώριμα επιχειρηματικά μοντέλα.

Η σημερινή αγορά έχει στον πυρήνα της εταιρείες με τεράστια έσοδα, κέρδη και πραγματικές ταμειακές ροές. Αυτό δεν σημαίνει όμως ότι οι αποτιμήσεις τους δεν μπορούν να πιεστούν εάν οι προσδοκίες για την ανάπτυξη της ΑΙ αποδειχθούν υπερβολικά αισιόδοξες.

Το μεγαλύτερο ρίσκο, επομένως, δεν είναι απαραίτητα μια επανάληψη του 2022.

Είναι το ενδεχόμενο μιας απότομης αναθεώρησης των προσδοκιών για την ΑΙ, σε μια αγορά όπου η συγκέντρωση, η μόχλευση, η χρήση παραγώγων, οι υψηλοί όγκοι συναλλαγών και η μαζική συμμετοχή επενδυτών έχουν δημιουργήσει ένα ιδιαίτερα σύνθετο οικοδόμημα.

Η «φούσκα των πάντων» μπορεί να μην είναι ίδια με εκείνη του 2021. Τα χαρακτηριστικά της, όμως, αρχίζουν να παρουσιάζουν αρκετές ομοιότητες.

Και αυτή τη φορά, το μέγεθος της επένδυσης στην τεχνητή νοημοσύνη σημαίνει ότι μια απότομη αλλαγή στις προσδοκίες θα μπορούσε να έχει συνέπειες πολύ πέρα από τις ίδιες τις μετοχές τεχνολογίας.