Δεν κατανοούν τον φυσικό κόσμο

Σύμφωνα με τον LeCun, τα σημερινά μοντέλα μπορούν να παράγουν εξαιρετικό κείμενο, να λύνουν μαθηματικά προβλήματα και να γράφουν κώδικα, όμως λειτουργούν κυρίως μέσω στατιστικών συσχετισμών και όχι μέσω πραγματικής κατανόησης.

Όπως χαρακτηριστικά υποστηρίζει, ακόμη και ένας αρουραίος αντιλαμβάνεται τον φυσικό κόσμο καλύτερα από οποιοδήποτε σύγχρονο σύστημα τεχνητής νοημοσύνης.

Η βασική τους αδυναμία είναι ότι δεν μπορούν να συλλογιστούν με τον τρόπο που λειτουργεί ο ανθρώπινος εγκέφαλος όταν αντιμετωπίζει πραγματικές καταστάσεις.

Το παράδειγμα με το στυλό

Ο LeCun χρησιμοποιεί ένα απλό παράδειγμα.

Εάν κάποιος τοποθετήσει ένα στυλό όρθιο πάνω στη μύτη του και το αφήσει, ακόμη και ένα μικρό παιδί γνωρίζει ότι το στυλό θα πέσει. Κανείς όμως δεν μπορεί να γνωρίζει προς ποια κατεύθυνση θα πέσει.

Ένα σημερινό γλωσσικό μοντέλο ενδέχεται να προσπαθήσει να προβλέψει μία συγκεκριμένη κατεύθυνση, επειδή έχει εκπαιδευτεί να παράγει την πιθανότερη στατιστικά απάντηση.

Αντίθετα, ένας άνθρωπος γνωρίζει ότι το μόνο ασφαλές συμπέρασμα είναι πως το στυλό θα πέσει, χωρίς να μπορεί να προβλέψει την ακριβή πορεία του.

Αυτή ακριβώς η κατανόηση της φυσικής πραγματικότητας είναι, σύμφωνα με τον LeCun, κάτι που λείπει από τη σημερινή AI.

Η νέα προσέγγιση της AMI Labs

Μετά την αποχώρησή του από τη Meta, ο LeCun ίδρυσε την Advanced Machine Intelligence Labs (AMI Labs), με στόχο την ανάπτυξη μιας νέας γενιάς τεχνητής νοημοσύνης.

Η εταιρεία έχει ήδη προσελκύσει περισσότερα από 1 δισ. δολάρια χρηματοδότησης, με επενδυτές όπως η Nvidia και επενδυτικό fund που συνδέεται με τον Jeff Bezos, γεγονός που δείχνει την εμπιστοσύνη της αγοράς στο εγχείρημα.

Η τεχνολογία που αναπτύσσει βασίζεται στη λεγόμενη Joint Embedding Predictive Architecture (JEPA).

Η φιλοσοφία της είναι διαφορετική από εκείνη των σημερινών LLMs. Αντί να απομνημονεύει τεράστιους όγκους πληροφορίας, προσπαθεί να δημιουργήσει αφηρημένα μοντέλα του πραγματικού κόσμου, επιτρέποντας στην τεχνητή νοημοσύνη να κατανοεί αιτίες, συνέπειες και πιθανές εξελίξεις.

Το μεγάλο στοίχημα της ρομποτικής

Η συγκεκριμένη εξέλιξη θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική για τη ρομποτική.

Παρότι οι δυνατότητες των ανθρωποειδών ρομπότ βελτιώνονται εντυπωσιακά, η εκπαίδευσή τους ώστε να εκτελούν καθημερινές εργασίες μέσα σε ένα σπίτι παραμένει εξαιρετικά δύσκολη.

Σύμφωνα με τον LeCun, τα σημερινά γλωσσικά μοντέλα είναι ουσιαστικά ακατάλληλα για τέτοιες εφαρμογές.

Η εκτέλεση απλών εργασιών, όπως το γέμισμα ενός πλυντηρίου πιάτων ή το σιδέρωμα, απαιτεί κατανόηση του φυσικού περιβάλλοντος, προσαρμογή σε απρόβλεπτες συνθήκες και λήψη αποφάσεων σε πραγματικό χρόνο — δυνατότητες που τα σημερινά μοντέλα δεν διαθέτουν.

Τα «World Models»

Παρόμοια κατεύθυνση ακολουθούν και αρκετά κορυφαία ερευνητικά κέντρα.

Στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, ο καθηγητής Ingmar Posner αναπτύσσει τα λεγόμενα World Models, δηλαδή συστήματα που δημιουργούν εσωτερικά μοντέλα του κόσμου ώστε η τεχνητή νοημοσύνη να μπορεί να συλλογίζεται πριν ενεργήσει.

Αντίστοιχες τεχνολογίες εξελίσσουν επίσης η DeepMind της Google μέσω του μοντέλου Genie και η βρετανική Wayve με το σύστημα Gaia.

Η βασική ιδέα είναι ότι η AI δεν θα πρέπει απλώς να προβλέπει την επόμενη λέξη ή εικόνα, αλλά να κατανοεί τις σχέσεις αιτίας και αποτελέσματος και να μπορεί να αξιολογεί εναλλακτικά σενάρια πριν λάβει αποφάσεις.

Η επόμενη γενιά τεχνητής νοημοσύνης

Ο LeCun εκτιμά ότι τα πρώτα εμπορικά συστήματα της νέας αρχιτεκτονικής θα κάνουν την εμφάνισή τους μέσα στο επόμενο έτος, αρχικά σε βιομηχανικές εφαρμογές.

Μακροπρόθεσμα θεωρεί ότι αυτού του τύπου η τεχνητή νοημοσύνη θα μπορεί να χρησιμοποιηθεί σχεδόν σε κάθε τομέα, απαιτώντας πολύ λιγότερη εκπαίδευση και προσαρμογή σε σχέση με τα σημερινά μοντέλα.

Η AI δεν θα αντικαταστήσει τον άνθρωπο

Παρά τις εντυπωσιακές προοπτικές, ο LeCun δεν πιστεύει ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα υποκαταστήσει τον άνθρωπο.

Αντίθετα, θεωρεί ότι οι άνθρωποι θα εξακολουθήσουν να καθορίζουν τους στόχους, να θέτουν τα ερωτήματα και να λαμβάνουν τις κρίσιμες αποφάσεις.

Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει, η σχέση ανθρώπου και προηγμένης τεχνητής νοημοσύνης θα μοιάζει περισσότερο με εκείνη ενός επιχειρηματία ή πολιτικού ηγέτη με τους εξειδικευμένους συνεργάτες του: τα συστήματα AI θα αναλαμβάνουν την εκτέλεση και την ανάλυση, ενώ ο άνθρωπος θα παραμένει υπεύθυνος για τη στρατηγική, τη δημιουργικότητα και τις τελικές επιλογές.

Πηγή: BBC