Τα κλιματιστικά από πολυτέλεια έγιναν ανάγκη

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτέλεσαν οι εικόνες που καταγράφηκαν πρόσφατα στη Γαλλία, όπου καταναλωτές περίμεναν σε ουρές για να αγοράσουν οικονομικά κλιματιστικά, καθώς η χώρα βρέθηκε αντιμέτωπη με πρωτοφανή κύματα καύσωνα.

Η εικόνα αυτή αποτυπώνει μια ευρύτερη ευρωπαϊκή τάση. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat, η ενέργεια που καταναλώνεται για την ψύξη κατοικιών στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης διπλασιάστηκε μέσα σε μόλις έξι χρόνια, φτάνοντας τα 80.400 terajoules το 2024, έναντι 40.500 terajoules το 2018.

Αντίστοιχη είναι και η εικόνα στην Ελλάδα. Η κατανάλωση ενέργειας για ψύξη κατοικιών αυξήθηκε από 5.850 TJ το 2018 σε 11.900 TJ το 2024, ενώ περίπου 7 στα 10 ελληνικά νοικοκυριά διαθέτουν πλέον τουλάχιστον ένα κλιματιστικό.

Παράλληλα, το 7,4% της συνολικής ενεργειακής κατανάλωσης των ελληνικών νοικοκυριών αφορά πλέον την ψύξη των κατοικιών, ποσοστό που είναι το τρίτο υψηλότερο στην Ευρωπαϊκή Ένωση και σχεδόν διπλάσιο σε σχέση με πριν από λίγα χρόνια.

Η μόδα προσαρμόζεται στις υψηλές θερμοκρασίες

Η αλλαγή του κλίματος επηρεάζει πλέον έντονα και την αγορά ένδυσης.

Οι ολοένα πιο ήπιοι χειμώνες περιορίζουν σημαντικά τη ζήτηση για βαριά χειμερινά ρούχα, δημιουργώντας προβλήματα στη διαχείριση των αποθεμάτων των επιχειρήσεων.

Τα μάλλινα ενδύματα έχουν περιορίσει σημαντικά την παρουσία τους στα καταστήματα, ιδιαίτερα στη νότια Ελλάδα, ενώ αυξάνεται συνεχώς η ζήτηση για πιο ελαφριά ρούχα, όπως λεπτές μπλούζες, πουκάμισα και ελαφριά πανωφόρια.

Παράλληλα, η βιομηχανία της μόδας στρέφεται ολοένα περισσότερο προς βιώσιμες πρώτες ύλες, όπως το πιστοποιημένο βαμβάκι και η κλωστική κάνναβη, ακολουθώντας τις νέες περιβαλλοντικές απαιτήσεις.

Οι ακραίες καιρικές συνθήκες αλλάζουν και τις καθημερινές αγορές

Η αύξηση των ακραίων καιρικών φαινομένων επηρεάζει ακόμη και τις καθημερινές καταναλωτικές συνήθειες.

Όπως επισημαίνουν στελέχη της αγοράς ηλεκτρικών ειδών, κάθε φορά που προβλέπονται έντονες κακοκαιρίες ή μεγάλοι καύσωνες αυξάνονται αισθητά οι πωλήσεις προϊόντων όπως:

power banks,

φακοί,

φορητές μπαταρίες,

ανεμιστήρες και συστήματα ψύξης.

Η ξηρασία αυξάνει τις τιμές των τροφίμων

Οι μεγαλύτερες όμως επιπτώσεις εντοπίζονται στα τρόφιμα.

Η παρατεταμένη ξηρασία στην Ισπανία πριν από δύο χρόνια οδήγησε σε ιστορικά υψηλές τιμές του ελαιολάδου, αναγκάζοντας πολλούς καταναλωτές να στραφούν σε φθηνότερα φυτικά έλαια.

Τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ είναι χαρακτηριστικά:

το 2022 η μέση μηνιαία κατανάλωση ελαιολάδου ανά νοικοκυριό ήταν 2,19 λίτρα,

το 2023 μειώθηκε στα 1,89 λίτρα,

το 2024 υποχώρησε περαιτέρω στα 1,63 λίτρα.

Παρόμοιες πιέσεις καταγράφηκαν και στις διεθνείς αγορές καφέ και κακάο, εξαιτίας της παρατεταμένης ξηρασίας στο Βιετνάμ, την Ακτή Ελεφαντοστού και τη Γκάνα, οδηγώντας τις τιμές σε ιστορικά υψηλά επίπεδα.

Η κλιματική αλλαγή τροφοδοτεί τον πληθωρισμό

Η κλιματική κρίση θεωρείται πλέον ένας από τους βασικούς παράγοντες του επίμονου πληθωρισμού στα τρόφιμα, τόσο στην Ελλάδα όσο και συνολικά στην Ευρωζώνη.

Σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος, οι κλιματικοί κίνδυνοι προκαλούν ετήσιες ζημιές ύψους 28,3 δισ. ευρώ στην αγροτική παραγωγή της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ποσό που αντιστοιχεί περίπου στο 6% της συνολικής φυτικής και ζωικής παραγωγής.

Περίπου το 50% των ζημιών συνδέεται με φαινόμενα ξηρασίας.

Παράλληλα, το Κοινό Κέντρο Ερευνών (JRC) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής εκτιμά ότι η θερμική καταπόνηση θα μειώσει την παραγωγικότητα της εργασίας στην Ευρώπη κατά 1,6% έως το 2080, με την Ελλάδα να συγκαταλέγεται στις χώρες που θα επηρεαστούν περισσότερο, καθώς η απώλεια παραγωγικότητας μπορεί να φτάσει ακόμη και το 5,4%.

Η εικόνα που διαμορφώνεται είναι σαφής: η κλιματική αλλαγή δεν αποτελεί πλέον μόνο μια περιβαλλοντική πρόκληση. Επηρεάζει άμεσα το κόστος ζωής, τις καταναλωτικές επιλογές των νοικοκυριών, τις στρατηγικές των επιχειρήσεων και τη συνολική λειτουργία της οικονομίας, μετατρέποντας τις ακραίες καιρικές συνθήκες σε έναν από τους βασικούς παράγοντες που διαμορφώνουν τη σύγχρονη αγορά.