Οι πιέσεις δεν περιορίζονται στις τιμές της ενέργειας και των ηλεκτρονικών συσκευών. Η μαζική κατασκευή κέντρων δεδομένων αυξάνει το κόστος των κατασκευαστικών έργων, ενώ η αυτοματοποίηση και η ενσωμάτωση της AI στις επιχειρήσεις δημιουργούν αβεβαιότητα για το μέλλον της απασχόλησης.

Ακριβότερο ρεύμα λόγω των κέντρων δεδομένων

Η ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης απαιτεί τεράστιες υπολογιστικές δυνατότητες, με αποτέλεσμα να αυξάνεται η ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας από τα κέντρα δεδομένων. Η επιβάρυνση των δικτύων δημιουργεί πρόσθετες ανάγκες για ηλεκτροπαραγωγή και αναβάθμιση των υποδομών, μέρος του κόστους των οποίων μεταφέρεται στους καταναλωτές.

Σύμφωνα με στοιχεία του αμερικανικού υπουργείου Ενέργειας, τα κέντρα δεδομένων κατανάλωσαν το 2023 περίπου το 4,4% της συνολικής ηλεκτρικής ενέργειας στις ΗΠΑ. Το ποσοστό αφορά το σύνολο των κέντρων δεδομένων και όχι αποκλειστικά εκείνα που εξυπηρετούν εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης.

Οι προοπτικές δείχνουν περαιτέρω αύξηση της κατανάλωσης. Εκτίμηση του Electric Power Research Institute, την οποία παραθέτει το MIT Energy Initiative, προβλέπει ότι το μερίδιο των κέντρων δεδομένων στην αμερικανική κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας θα μπορούσε να φτάσει περίπου το 9% έως το 2030.

Η εξέλιξη αυτή εντείνει τις ανησυχίες για το κόστος ηλεκτροδότησης, ιδιαίτερα στις περιοχές όπου συγκεντρώνονται μεγάλες επενδύσεις σε νέες υποδομές τεχνητής νοημοσύνης.

Αβεβαιότητα για εκατομμύρια θέσεις εργασίας

Οι οικονομικές επιπτώσεις της AI δεν περιορίζονται στις τιμές. Η ενσωμάτωσή της στις επιχειρηματικές λειτουργίες αναμένεται να αλλάξει σημαντικά το περιεχόμενο πολλών επαγγελμάτων, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να οδηγήσει και στην κατάργηση θέσεων εργασίας.

Σύμφωνα με ανάλυση της Boston Consulting Group (BCG), περίπου το 50%-55% των θέσεων εργασίας στις ΗΠΑ θα μπορούσε να μετασχηματιστεί μέσα στα επόμενα δύο έως τρία χρόνια. Οι αλλαγές αναμένεται να αφορούν κυρίως τα καθημερινά καθήκοντα, τις απαιτούμενες δεξιότητες και τον τρόπο εκτέλεσης της εργασίας.

Σε μεγαλύτερο χρονικό ορίζοντα, η BCG εκτιμά ότι το 10%-15% των θέσεων εργασίας ενδέχεται να καταργηθεί μέσα σε πέντε χρόνια ή και αργότερα.

Όπως ανέφερε στο CBS News ο Μάθιου Κροπ, διευθύνων σύμβουλος και senior partner της BCG, ακόμη και στις περιπτώσεις όπου η θέση εργασίας διατηρείται, το αντικείμενο και οι απαιτήσεις της μπορεί να μεταβληθούν ουσιαστικά.

Η κατασκευή κέντρων δεδομένων ανεβάζει το κόστος

Η επενδυτική κούρσα για την ανάπτυξη υποδομών τεχνητής νοημοσύνης αυξάνει σημαντικά τη ζήτηση για κατασκευαστικές εργασίες, εξειδικευμένο προσωπικό και βασικά υλικά.

Η ανέγερση νέων κέντρων δεδομένων απορροφά εργατικό δυναμικό και παραγωγικούς πόρους που θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν σε άλλους τομείς, μεταξύ των οποίων και η κατασκευή κατοικιών. Παράλληλα, ενισχύεται η ζήτηση για χαλκό, ηλεκτρικές καλωδιώσεις και άλλα υλικά που είναι απαραίτητα για την εγκατάσταση και τη λειτουργία των υποδομών.

Οι πιέσεις αυτές ενδέχεται να μεταφραστούν σε υψηλότερο κόστος για νέα κατασκευαστικά έργα και, κατ’ επέκταση, να επιβαρύνουν περαιτέρω την αγορά κατοικίας.

Ανατιμήσεις σε υπολογιστές και smartphones

Ένας ακόμη τομέας στον οποίο γίνεται αισθητή η επίδραση της AI είναι η αγορά ηλεκτρονικών συσκευών. Μετά από μια παρατεταμένη περίοδο κατά την οποία οι τιμές πολλών τεχνολογικών προϊόντων υποχωρούσαν, η αυξημένη ζήτηση για τσιπ μνήμης δημιουργεί νέες πιέσεις στο κόστος παραγωγής.

Τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης απαιτούν μεγάλες ποσότητες μνήμης υψηλού εύρους ζώνης (HBM), η οποία χρησιμοποιείται για την επεξεργασία μεγάλου όγκου δεδομένων. Η μετατόπιση παραγωγικής δυναμικότητας προς τις συγκεκριμένες ανάγκες περιορίζει τη διαθέσιμη προσφορά για άλλες εφαρμογές, μεταξύ των οποίων οι προσωπικοί υπολογιστές και οι φορητές συσκευές.

Η αγορά μνήμης RAM κυριαρχείται από τρεις μεγάλους κατασκευαστές, γεγονός που καθιστά την ισορροπία προσφοράς και ζήτησης ιδιαίτερα σημαντική για τη διαμόρφωση των τιμών. Όταν οι ανάγκες των κέντρων δεδομένων αυξάνονται ταχύτερα από την παραγωγή, το κόστος των εξαρτημάτων ενισχύεται και επηρεάζει την τελική τιμή των συσκευών.

Όπως αναφέρει το Yahoo Finance, εταιρείες όπως η Apple και η Microsoft αντιμετωπίζουν αυξημένες πιέσεις στο κόστος προϊόντων τους, καθώς η ζήτηση από τις υποδομές AI εντείνει τον ανταγωνισμό για κρίσιμα εξαρτήματα.

Έτσι, η ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης μπορεί να επιβαρύνει ακόμη και την αγορά ενός νέου laptop ή smartphone από καταναλωτές που δεν χρησιμοποιούν εργαλεία AI.

Το βασικό παράδοξο είναι ότι, ενώ η τεχνητή νοημοσύνη υπόσχεται μακροπρόθεσμα υψηλότερη παραγωγικότητα και χαμηλότερο κόστος σε αρκετές δραστηριότητες, η κατασκευή των απαραίτητων υποδομών της δημιουργεί ήδη πρόσθετες δαπάνες για την οικονομία. Το κατά πόσο τα μελλοντικά οφέλη θα αντισταθμίσουν αυτές τις επιβαρύνσεις θα εξαρτηθεί από την ταχύτητα με την οποία θα ενισχυθεί η παραγωγικότητα και θα προσαρμοστούν η αγορά εργασίας και οι υποδομές.