Τα βασικά σημεία του προσχεδίου

Οι ΗΠΑ, το Ιράν και οι σύμμαχοί τους συμφωνούν στον άμεσο και μόνιμο τερματισμό των πολεμικών επιχειρήσεων σε όλα τα μέτωπα, περιλαμβανομένου του Λιβάνου. Παράλληλα δεσμεύονται να μην προχωρήσουν σε νέες στρατιωτικές ενέργειες και να διασφαλίσουν την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα του Λιβάνου. Η τελική συμφωνία θα κατοχυρώνει οριστικά την κατάπαυση των συγκρούσεων.

Οι δύο χώρες αναγνωρίζουν αμοιβαία την κυριαρχία και τα σύνορά τους και δεσμεύονται να απέχουν από κάθε μορφή ανάμειξης στις εσωτερικές υποθέσεις της άλλης πλευράς.

Προβλέπεται η έναρξη διαπραγματεύσεων για την επίτευξη οριστικής συμφωνίας μέσα σε διάστημα έως 60 ημερών, με δυνατότητα παράτασης κατόπιν κοινής συναίνεσης.

Μετά την υπογραφή του μνημονίου, οι ΗΠΑ θα ξεκινήσουν τη σταδιακή άρση του ναυτικού αποκλεισμού και κάθε άλλου περιορισμού εις βάρος του Ιράν, με στόχο την πλήρη ολοκλήρωση της διαδικασίας εντός 30 ημερών. Επιπλέον, δεσμεύονται να απομακρύνουν στρατιωτικές δυνάμεις από την περιοχή κοντά στο Ιράν μετά την τελική συμφωνία.

Το Ιράν θα μεριμνήσει για την ασφαλή και χωρίς χρεώσεις διέλευση εμπορικών πλοίων μέσω του Περσικού Κόλπου και της Θάλασσας του Ομάν για διάστημα 60 ημερών. Παράλληλα θα προχωρήσει σε αποναρκοθετήσεις και τεχνικές παρεμβάσεις ώστε να αποκατασταθεί πλήρως η ναυσιπλοΐα. Προβλέπεται επίσης διάλογος με το Ομάν και τα υπόλοιπα παράκτια κράτη για το μελλοντικό καθεστώς διαχείρισης των Στενών του Ορμούζ.

Οι ΗΠΑ, σε συνεργασία με περιφερειακούς εταίρους, θα εκπονήσουν πρόγραμμα ανοικοδόμησης και οικονομικής ανάπτυξης του Ιράν ύψους τουλάχιστον 300 δισ. δολαρίων. Οι λεπτομέρειες εφαρμογής θα καθοριστούν στην τελική συμφωνία.

Η Ουάσιγκτον θα χορηγήσει όλες τις απαιτούμενες άδειες και εγκρίσεις για τη διευκόλυνση των σχετικών χρηματοοικονομικών συναλλαγών.

Προβλέπεται σταδιακή κατάργηση όλων των κυρώσεων κατά του Ιράν, συμπεριλαμβανομένων αποφάσεων διεθνών οργανισμών και αμερικανικών πρωτογενών και δευτερογενών κυρώσεων, βάσει συγκεκριμένου χρονοδιαγράμματος που θα συμφωνηθεί στις τελικές διαπραγματεύσεις.

Η Τεχεράνη επαναβεβαιώνει ότι δεν σκοπεύει να αποκτήσει ή να αναπτύξει πυρηνικά όπλα. Παράλληλα, οι δύο πλευρές θα συμφωνήσουν σε μηχανισμό διαχείρισης των αποθεμάτων εμπλουτισμένου υλικού υπό την εποπτεία της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας (IAEA).

ΗΠΑ και Ιράν θα διαπραγματευθούν το πλαίσιο που θα διέπει τον εμπλουτισμό ουρανίου και τις πυρηνικές ανάγκες του Ιράν, με στόχο την ένταξη των σχετικών ρυθμίσεων στην τελική συμφωνία.

Μέχρι την ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων, το Ιράν θα διατηρήσει αμετάβλητο το πυρηνικό του πρόγραμμα, ενώ οι ΗΠΑ δεσμεύονται να μην επιβάλουν νέες κυρώσεις ούτε να ενισχύσουν τη στρατιωτική τους παρουσία στην περιοχή.

Το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών θα εκδώσει εξαιρέσεις που θα επιτρέπουν την εξαγωγή ιρανικού πετρελαίου και συναφών προϊόντων, καθώς και τη διενέργεια τραπεζικών, ασφαλιστικών και μεταφορικών συναλλαγών που σχετίζονται με αυτές τις εξαγωγές.

Προβλέπεται η αποδέσμευση παγωμένων ή περιορισμένων ιρανικών κεφαλαίων και περιουσιακών στοιχείων, με τις σχετικές διαδικασίες να συμφωνούνται κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων.

Οι δύο χώρες θα δημιουργήσουν ειδικό μηχανισμό παρακολούθησης για την εφαρμογή του μνημονίου και την τήρηση των δεσμεύσεων που θα περιλαμβάνονται στην τελική συμφωνία.

Επιπλέον, μετά την έναρξη εφαρμογής βασικών προβλέψεων του μνημονίου, οι δύο πλευρές θα συνεχίσουν τις συνομιλίες αποκλειστικά για τα υπόλοιπα ζητήματα που παραμένουν ανοικτά.

Η τελική συμφωνία προβλέπεται να λάβει τη μορφή δεσμευτικού ψηφίσματος του Συμβουλίου Ασφαλείας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών.

Τραμπ: Κοντά σε συμφωνία με το Ιράν – Εξετάζεται ακόμη και άμεση ψηφιακή υπογραφή

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, δήλωσε ότι η συμφωνία με το Ιράν για τον τερματισμό της κρίσης στη Μέση Ανατολή βρίσκεται πολύ κοντά στην ολοκλήρωσή της, εκτιμώντας ότι η υπογραφή της θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί εντός των επόμενων ημερών, πιθανότατα την Πέμπτη ή την Παρασκευή.

Όπως ανέφερε, οι διαπραγματεύσεις έχουν εισέλθει στο τελικό στάδιο, αν και εξακολουθούν να εξετάζονται διαφορετικά σενάρια σχετικά με τον ακριβή χρόνο και τον τρόπο επικύρωσης της συμφωνίας.

Ο Αμερικανός πρόεδρος γνωστοποίησε επίσης ότι η Ουάσιγκτον έχει ήδη διαβιβάσει στο Ισραήλ αντίγραφο του σχεδίου συμφωνίας. Η τοποθέτησή του έγινε σε μια περίοδο κατά την οποία διεθνή μέσα ενημέρωσης κάνουν λόγο για διαφωνίες και εντάσεις στις σχέσεις του με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου.

Νωρίτερα, δημοσίευμα του Axios ανέφερε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες, το Ιράν και οι μεσολαβητές των συνομιλιών εξετάζουν το ενδεχόμενο να επισπευσθεί η διαδικασία και η υπογραφή του μνημονίου κατανόησης να πραγματοποιηθεί ακόμη και την Τετάρτη. Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές που επικαλείται το δημοσίευμα, η συμφωνία θα μπορούσε να υπογραφεί ηλεκτρονικά, αντί της προγραμματισμένης συνάντησης με φυσική παρουσία την Παρασκευή.

Εφόσον υιοθετηθεί αυτό το σενάριο, οι ρυθμίσεις που αφορούν τη λειτουργία και την ασφάλεια του Στενού του Ορμούζ ενδέχεται να ενεργοποιηθούν νωρίτερα, ενώ δεν αποκλείεται η αμερικανική πλευρά να δώσει στη δημοσιότητα το πλήρες κείμενο της συμφωνίας την ίδια ημέρα.

Η επίσπευση των διαδικασιών συνδέεται τόσο με την ανάγκη ταχύτερης αποκατάστασης της ομαλότητας στη θαλάσσια δίοδο του Ορμούζ όσο και με τις πιέσεις που ασκούνται για δημοσιοποίηση των όρων της συμφωνίας. Ωστόσο, πηγές που παρακολουθούν τις διαπραγματεύσεις αναφέρουν ότι η Τεχεράνη είχε ζητήσει το περιεχόμενο του κειμένου να παραμείνει εμπιστευτικό μέχρι την επίσημη υπογραφή του.

Παρά τις σχετικές συζητήσεις, έως το πρωί της Τετάρτης δεν είχε ληφθεί οριστική απόφαση για ενδεχόμενη αλλαγή του χρονοδιαγράμματος.

Την ίδια ώρα, η προγραμματισμένη συνάντηση μεταξύ αμερικανικής και ιρανικής αντιπροσωπείας αναμένεται να πραγματοποιηθεί κανονικά την Παρασκευή στην Ελβετία. Επικεφαλής των δύο πλευρών θα είναι ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς και ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου Μοχαμάντ Γκαλιμπάφ. Στο επίκεντρο των συνομιλιών θα βρεθεί η προοπτική έναρξης νέου κύκλου διαπραγματεύσεων για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.