|
Το
CNN
παρουσιάζει, με βάση
εκτιμήσεις αναλυτών,
ορισμένα από τα πρόσωπα
που θεωρούνται πιθανοί
διάδοχοι:
Οι βασικοί υποψήφιοι
Μοτζτάμπα Χαμενεΐ (56
ετών)
Ο δεύτερος γιος του
εκλιπόντος ηγέτη φέρεται
να ασκεί επιρροή στο
παρασκήνιο και να
διατηρεί στενές σχέσεις
με το Σώμα των Φρουρών
της Ισλαμικής
Επανάστασης (IRGC)
καθώς και με τη δύναμη
Basij.
Ωστόσο, η μεταβίβαση
εξουσίας από πατέρα σε
γιο θεωρείται
προβληματική σε ένα
καθεστώς που προέκυψε
από την ανατροπή της
μοναρχίας. Επιπλέον, δεν
κατέχει υψηλόβαθμη
θρησκευτική ιδιότητα
ούτε επίσημη κρατική
θέση, ενώ έχει βρεθεί
στο στόχαστρο
αμερικανικών κυρώσεων
από το 2019.
Αλιρέζα Αράφι (67 ετών)
Λιγότερο προβεβλημένος
στο ευρύ κοινό, αλλά με
ισχυρή παρουσία στους
θεσμούς, είναι
αντιπρόεδρος της
Συνέλευσης των
Εμπειρογνωμόνων και
μέλος του Συμβουλίου των
Φυλάκων, που εγκρίνει
υποψηφιότητες και
ελέγχει τη νομοθεσία.
Ηγείται επίσης του
δικτύου θεολογικών
σχολών της χώρας και
θεωρείται πρόσωπο
εμπιστοσύνης του
Χαμενεΐ.
Χασάν Χομεϊνί (50 ετών)
Εγγονός του ιδρυτή της
Ισλαμικής Δημοκρατίας,
Ruhollah
Khomeini,
διαθέτει ισχυρό
συμβολικό κεφάλαιο. Αν
και είναι υπεύθυνος για
το μαυσωλείο του παππού
του, δεν έχει διατελέσει
σε δημόσιο αξίωμα και
δεν φαίνεται να διαθέτει
ισχυρή στήριξη από τον
μηχανισμό ασφαλείας.
Θεωρείται λιγότερο
σκληροπυρηνικός από
άλλους κληρικούς και το
2016 αποκλείστηκε από τη
συμμετοχή στη Συνέλευση
των Εμπειρογνωμόνων.
Χασέμ Χοσεϊνί Μπουσεχρί
(άνω των 60 ετών)
Ανώτερος κληρικός και
πρώτος αναπληρωτής
πρόεδρος της Συνέλευσης
των Εμπειρογνωμόνων,
διατηρεί στενούς δεσμούς
με τους θεσμούς που
έχουν τον ρόλο-κλειδί
στη διαδικασία διαδοχής.
Αν και θεωρείται
κοντινός στον Χαμενεΐ,
δεν διαθέτει ιδιαίτερα
έντονη δημόσια παρουσία
ούτε γνωστές ισχυρές
σχέσεις με το
IRGC.
Οι επιπτώσεις του
θανάτου του
Η απώλεια του Χαμενεΐ
δημιουργεί σημαντικό
κενό εξουσίας με
αβέβαιες προεκτάσεις.
Αναλυτές κάνουν λόγο για
εξέλιξη με «σεισμικό»
πολιτικό αντίκτυπο, η
οποία ενδέχεται να
αποδυναμώσει τους
σκληροπυρηνικούς κύκλους
και να θέσει υπό
αμφισβήτηση τη συνοχή
του καθεστώτος.
Ο ηγέτης που διαδέχθηκε
τον
Ruhollah
Khomeini
το 1989 και καθόρισε την
πορεία της χώρας για
δεκαετίες αφήνει πίσω
του ένα Ιράν ισχυρά
συγκεντρωτικό αλλά βαθιά
πολωμένο. Η επόμενη φάση
αναμένεται να επηρεάσει
όχι μόνο την εσωτερική
σταθερότητα, αλλά και
τις ισορροπίες σε
ολόκληρη τη Μέση
Ανατολή, όπου ο κίνδυνος
ευρύτερης
αποσταθεροποίησης
παραμένει υπαρκτός.
Το ερώτημα που κυριαρχεί
είναι αν η χώρα θα
κινηθεί προς
μεταρρυθμίσεις, προς
περαιτέρω αυταρχική
σκλήρυνση ή προς μια
περίοδο αστάθειας.
Η πολιτική διαδρομή του
Αλί Χαμενεΐ
Ο θάνατος του Χαμενεΐ
κλείνει ένα πολυετές
κεφάλαιο στην ιστορία
της Ισλαμικής
Δημοκρατίας. Από το
1989, όταν ανέλαβε την
ανώτατη ηγεσία, επιδίωξε
να μετατρέψει το
επαναστατικό όραμα του
Χομεϊνί σε ένα
εδραιωμένο σύστημα
συγκεντρωτικής εξουσίας.
Ενίσχυσε καθοριστικά τη
σιιτική κληρική ιεραρχία
και αναβάθμισε το Σώμα
των Φρουρών της
Επανάστασης σε βασικό
πυλώνα του καθεστώτος. Η
Φρουρά εξελίχθηκε σε
στρατιωτική και
οικονομική υπερδύναμη
στο εσωτερικό της χώρας,
με ευρεία επιρροή στην
οικονομία και στον
αμυντικό τομέα.
Παράλληλα, η μακροχρόνια
διακυβέρνησή του
συνοδεύτηκε από
εντεινόμενη κοινωνική
δυσαρέσκεια. Οι
κινητοποιήσεις μετά τον
θάνατο της
Mahsa
Amini
το 2022 εξελίχθηκαν σε
ευρύτερο κύμα
διαμαρτυριών κατά των
περιορισμών και της
καταστολής. Στις αρχές
του 2026, μεγάλες
διαδηλώσεις σε πολλές
πόλεις κατεστάλησαν
βίαια, με σοβαρές
απώλειες.
Σε περιφερειακό επίπεδο,
οι εξελίξεις μετά την
επίθεση της
Hamas
στο Ισραήλ στις 7
Οκτωβρίου 2023
πυροδότησαν αλυσιδωτές
αντιδράσεις. Το 2024
σημειώθηκαν άμεσες
επιθέσεις μεταξύ Ισραήλ
και Ιράν, ενώ το 2025 οι
Ηνωμένες Πολιτείες και
το Ισραήλ έπληξαν
στόχους που σχετίζονταν
με το ιρανικό πυρηνικό
πρόγραμμα. Η Τεχεράνη
απάντησε με πυραυλικά
και μη επανδρωμένα
πλήγματα.
Γεννημένος στη Μασάντ, ο
Χαμενεΐ συμμετείχε
ενεργά στο κίνημα κατά
του Σάχη
Mohammad
Reza
Pahlavi.
Μετά την Ισλαμική
Επανάσταση του 1979
ανέλαβε ρόλο στο
Επαναστατικό Συμβούλιο
και το 1981 εξελέγη
πρόεδρος της χώρας. Την
ίδια χρονιά
τραυματίστηκε σοβαρά σε
βομβιστική επίθεση,
μένοντας με μόνιμη
αναπηρία στο ένα χέρι.
Παρότι αρχικά
αντιμετώπισε αμφισβήτηση
για το θεολογικό του
κύρος, κατόρθωσε να
εδραιώσει την εξουσία
του και να παραμείνει
στο ανώτατο αξίωμα για
περισσότερο από τρεις
δεκαετίες,
διαμορφώνοντας
καθοριστικά τη σύγχρονη
ταυτότητα και πολιτική
δομή του Ιράν.
Πηγή: CNN
|
