Το Brent, διεθνές σημείο αναφοράς για το πετρέλαιο, κατέγραψε άνοδο 7% από την Τρίτη, υπερβαίνοντας τα 70 δολάρια ανά βαρέλι για πρώτη φορά από τον Ιούλιο, δηλαδή μετά την προηγούμενη αμερικανική επίθεση κατά του Ιράν. Το αμερικανικό αργό έχει ενισχυθεί κατά περίπου 10 δολάρια μέσα σε έναν μήνα.

Ο φόβος ενός νέου ενεργειακού σοκ

Η κλιμάκωση της έντασης ενδέχεται να ωθήσει περαιτέρω τις τιμές προς τα πάνω, ανατρέποντας την αποκλιμάκωση της βενζίνης που ο Τραμπ προβάλλει ως βασικό επιχείρημα οικονομικής επιτυχίας. Οι χαμηλότερες τιμές καυσίμων είχαν συμβάλει στην άμβλυνση των πληθωριστικών πιέσεων που συνδέονται με την περίοδο Joe Biden, τους δασμούς Τραμπ και τη στασιμότητα στην αγορά κατοικίας.

Καθώς το κόστος ζωής αποτελεί κεντρικό ζήτημα για τους ψηφοφόρους, μια νέα άνοδος στις τιμές της ενέργειας θα μπορούσε να δημιουργήσει πολιτικές πιέσεις ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών.

Το κρίσιμο σημείο: τα Στενά του Ορμούζ

Σε περίπτωση επίθεσης, η Τεχεράνη θα μπορούσε να απαντήσει με πυραυλικά πλήγματα ή άλλες στρατιωτικές ενέργειες, όπως έχει πράξει στο παρελθόν κατά αμερικανικών στόχων και του Ισραήλ. Ωστόσο, το βασικό γεωστρατηγικό διακύβευμα είναι τα Στενά του Ορμούζ.

Το πέρασμα, πλάτους μόλις 21 μιλίων, αποτελεί δίοδο για περίπου 20 εκατ. βαρέλια ημερησίως — σχεδόν το 20% της παγκόσμιας παραγωγής. Είναι η μοναδική έξοδος για τις εξαγωγές πετρελαίου των χωρών του Περσικού Κόλπου προς τις διεθνείς αγορές.

Μια παρατεταμένη διαταραχή στη ναυσιπλοΐα θα μπορούσε να εκτοξεύσει το πετρέλαιο πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι, σύμφωνα με εκτιμήσεις αναλυτών. Παρότι οι πιθανότητες πλήρους αποκλεισμού θεωρούνται περιορισμένες — λόγω της ισχυρής αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας και του κόστους που θα είχε και για το ίδιο το Ιράν (καθώς περίπου το 50% των κρατικών του εσόδων προέρχεται από πετρελαϊκές εξαγωγές) — ο κίνδυνος έντονης μεταβλητότητας παραμένει.

Ιστορικά, πάντως, η περιοχή έχει επιδείξει ταχεία προσαρμοστικότητα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα ήταν το 2019, όταν επίθεση στις εγκαταστάσεις της Saudi Aramco στο Αμπκάικ αφαίρεσε προσωρινά περίπου το 5% της σαουδαραβικής παραγωγής, χωρίς μακροχρόνια διαταραχή στην αγορά.

Επιπτώσεις στην αντλία

Το Ιράν παράγει περίπου 3,2 εκατ. βαρέλια ημερησίως — περίπου 4% της παγκόσμιας παραγωγής — γεγονός που το καθιστά τον έκτο μεγαλύτερο παραγωγό διεθνώς, παρά τις κυρώσεις.

Ακόμη και χωρίς πλήρη αποκλεισμό των Στενών, μια σύγκρουση θα μπορούσε να προσθέσει άλλα 10 δολάρια στο βαρέλι. Με το πετρέλαιο στα 80 δολάρια, η μέση τιμή βενζίνης στις ΗΠΑ ενδέχεται να υπερβεί τα 3 δολάρια ανά γαλόνι.

Πριν από έναν μήνα η μέση τιμή ήταν περίπου 2,80 δολάρια, ενώ σήμερα διαμορφώνεται στα 2,92. Αν και η μείωση σε σχέση με πέρυσι — περίπου 21 σεντς — μεταφράζεται σε ετήσια εξοικονόμηση 100–200 δολαρίων ανά οδηγό, το όφελος αυτό υπολείπεται σημαντικά του μέσου επιπλέον φορολογικού βάρους περίπου 1.000 δολαρίων ανά νοικοκυριό που αποδίδεται στους δασμούς, σύμφωνα με εκτιμήσεις του Tax Foundation.

Με τις απόψεις των Αμερικανών για την οικονομία να παραμένουν κοντά σε ιστορικά χαμηλά, μια νέα άνοδος στις τιμές καυσίμων θα μπορούσε να επιβαρύνει περαιτέρω το κλίμα.