Ωστόσο, παρά τις διαχρονικές δυσλειτουργίες που συνδέονται με τις υποδομές αεροναυτιλίας και την επάρκεια προσωπικού, οι καθυστερήσεις των τελευταίων εβδομάδων έχουν ξεπεράσει τα συνηθισμένα επίπεδα της θερινής περιόδου.

Διαφωνίες για την κατανομή των πτήσεων

Οι αεροπορικές εταιρείες ζητούν διευκρινίσεις για την εφαρμογή της προβλεπόμενης κατανομής πτήσεων, υποστηρίζοντας ότι στην πράξη δεν τηρούνται πλήρως τα όρια που προβλέπει η σχετική Κοινή Υπουργική Απόφαση.

Για το αεροδρόμιο της Αθήνας, η απόφαση προβλέπει δυνατότητα διαχείρισης 35 αναχωρήσεων και 31 αφίξεων ανά ώρα στις περιόδους αιχμής, 35 αναχωρήσεων και 28 αφίξεων στις υπόλοιπες ημερήσιες ώρες, ενώ κατά τη διάρκεια της νύχτας το όριο διαμορφώνεται σε 22 κινήσεις ανά ώρα.

Τα συγκεκριμένα όρια έχουν καθοριστεί με βάση τις δυνατότητες των υφιστάμενων συστημάτων, αλλά και τις απαιτήσεις ασφαλείας της εναέριας κυκλοφορίας.

Από την πλευρά του Διεθνούς Αερολιμένα Αθηνών, πηγές αναφέρουν ότι το πρόβλημα δεν βρίσκεται στον συνολικό αριθμό των εγκεκριμένων πτήσεων, αλλά στον τρόπο με τον οποίο γίνεται ο ημερήσιος προγραμματισμός και η διαχείριση της ροής των αεροσκαφών.

Όπως επισημαίνουν, βασική αιτία είναι η «λανθασμένη παραμετροποίηση του συστήματος προγραμματισμού της εναέριας κυκλοφορίας», με αποτέλεσμα η διαθέσιμη χωρητικότητα να μην αξιοποιείται αποτελεσματικά σε πραγματικό χρόνο.

Το «ντόμινο» των καθυστερήσεων

Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, η ροή των πτήσεων δεν προσαρμόζεται επαρκώς στις πραγματικές συνθήκες κάθε ημέρας, γεγονός που δημιουργεί συσσωρευμένες καθυστερήσεις οι οποίες μεταφέρονται από τη μία πτήση στην επόμενη.

Το φαινόμενο αυτό δημιουργεί το λεγόμενο «φαινόμενο ντόμινο», καθώς μία καθυστέρηση στην αρχή της ημέρας μπορεί να επηρεάσει μεγάλο μέρος του ημερήσιου προγράμματος.

Ο Διεθνής Αερολιμένας Αθηνών διευκρινίζει ότι δεν έχει τη δυνατότητα να αυξήσει ή να μειώσει τον αριθμό των πτήσεων, καθώς το πρόγραμμα έχει οριστικοποιηθεί από τον Ιανουάριο.

Παράλληλα, σημειώνει ότι τα προβλεπόμενα ωριαία επίπεδα χωρητικότητας επιτυγχάνονται μόνο για περιορισμένο χρονικό διάστημα, περίπου 3 έως 4 ώρες εβδομαδιαίως, ενώ το υπόλοιπο διάστημα η επιχειρησιακή απόδοση υπολείπεται των ορίων που έχουν συμφωνηθεί.

Με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία, τα συμφωνημένα επίπεδα εξυπηρέτησης τηρούνται σε ποσοστό μικρότερο του 50%.

Οι ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας αποδίδουν το πρόβλημα στα slots

Οι ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας αποδίδουν μεγάλο μέρος των καθυστερήσεων στη συγκέντρωση πολλών πτήσεων σε συγκεκριμένες ώρες αιχμής, κυρίως τις πρωινές.

Οι αεροπορικές εταιρείες επιδιώκουν τα συγκεκριμένα χρονικά παράθυρα, καθώς οι πρωινές αφίξεις και αναχωρήσεις προσφέρουν καλύτερες δυνατότητες ανταποκρίσεων και υψηλότερη εμπορική απόδοση.

Το αποτέλεσμα είναι η μεγάλη συγκέντρωση ζήτησης σε περιορισμένες ώρες της ημέρας.

Σύμφωνα με τους ελεγκτές, το πρόβλημα επιδεινώνεται όταν αεροπορικές εταιρείες δεσμεύουν συγκεκριμένα slots αλλά τελικά δεν μπορούν να εκτελέσουν τις πτήσεις ακριβώς σύμφωνα με τον αρχικό προγραμματισμό, λόγω καθυστερήσεων προηγούμενων δρομολογίων, αλλαγών στη χρήση αεροσκαφών ή προβλημάτων επίγειας εξυπηρέτησης.

Οι αποκλίσεις αυτές μεταφέρουν το φορτίο στις επόμενες ώρες, με αποτέλεσμα ο αριθμός των κινήσεων να μπορεί να φτάσει ακόμη και τις 38 ανά ώρα, δημιουργώντας συνθήκες συμφόρησης.

Προς καθεστώς αυστηρότερου ελέγχου slots το «Ελ. Βενιζέλος»

Ο πρόεδρος των ελεγκτών εναέριας κυκλοφορίας, Παναγιώτης Ψαρρός, υποστηρίζει ότι μία πιθανή λύση θα ήταν η μετάβαση του αεροδρομίου της Αθήνας από καθεστώς level 2 σε level 3.

Όπως εξηγεί, ένα αεροδρόμιο σε καθεστώς level 3 διαθέτει αυστηρότερους μηχανισμούς ελέγχου και μπορεί να επιβάλλει κυρώσεις στις αεροπορικές εταιρείες που δεν τηρούν τα slots που έχουν δεσμεύσει.

Σύμφωνα με πληροφορίες, ο Διεθνής Αερολιμένας Αθηνών εξετάζει τη μετάβασή του σε καθεστώς level 3 το επόμενο διάστημα.

Οι ελεγκτές απορρίπτουν παράλληλα τις αιτιάσεις ότι δεν εφαρμόζουν τα συμφωνημένα όρια κινήσεων, υποστηρίζοντας ότι τηρούν καθημερινά τις προβλεπόμενες παραμέτρους και σε αρκετές περιπτώσεις εξυπηρετούν ακόμη περισσότερες πτήσεις.

Επιπλέον πίεση από το νέο σύστημα διαβατηρίων

Οι αεροπορικές εταιρείες αντιμετωπίζουν φέτος και μία πρόσθετη πρόκληση, λόγω της εφαρμογής του νέου συστήματος εισόδου-εξόδου για ταξιδιώτες τρίτων χωρών.

Το σύστημα, που τέθηκε σε εφαρμογή από τον Απρίλιο, έχει προκαλέσει μεγάλες ουρές στους ελέγχους διαβατηρίων, με αποτέλεσμα σε αρκετές περιπτώσεις επιβάτες να καθυστερούν να φτάσουν στις πύλες επιβίβασης.

Ρεκόρ κίνησης στο αεροδρόμιο της Αθήνας

Η Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας ανέφερε ότι από τις 4 Ιουλίου 2026 η αεροπορική κίνηση ξεπέρασε το υψηλότερο επίπεδο του 2025.

Συγκεκριμένα, καταγράφηκαν 4.925 πτήσεις, έναντι 4.916 πτήσεων που είχαν σημειωθεί στις 10 Αυγούστου της προηγούμενης χρονιάς.

Η ΥΠΑ αναγνώρισε ότι οι καθυστερήσεις είναι αυξημένες, όπως συμβαίνει και σε άλλους ευρωπαϊκούς αεροπορικούς κόμβους, λόγω της υψηλής εποχικής ζήτησης και των γεωπολιτικών εξελίξεων.

Παράλληλα, σημείωσε ότι η μέση καθυστέρηση ανά πτήση λόγω εναέριας κυκλοφορίας στο αεροδρόμιο της Αθήνας διαμορφώθηκε τον Ιούνιο στα 4,43 λεπτά, έναντι 6,50 λεπτών την αντίστοιχη περίοδο του 2025.

Ωστόσο, το συγκεκριμένο μέγεθος αποτελεί μέσο όρο του συνόλου των πτήσεων και δεν αποτυπώνει τις σημαντικές αποκλίσεις που εμφανίζονται σε ορισμένες ώρες αιχμής, καθώς στον υπολογισμό περιλαμβάνονται και πτήσεις χωρίς καθυστέρηση.