Η αντιπαράθεση για το άρθρο 23 και οι εξηγήσεις Πιερρακάκη

Ο κ. Πιερρακάκης έκανε λόγο για «τερατώδη διαστρέβλωση» της πραγματικότητας και κατηγόρησε την αντιπολίτευση ότι έχει επιδοθεί σε ένα «κρεσέντο συνωμοσιολογίας», επιχειρώντας να παρουσιάσει τη διάταξη ως αποτέλεσμα πιέσεων από τους servicers.

Για να αντικρούσει αυτούς τους ισχυρισμούς, επικαλέστηκε τις υπόλοιπες προβλέψεις του νομοσχεδίου, οι οποίες, όπως υποστήριξε, αυστηροποιούν σημαντικά το πλαίσιο λειτουργίας των εταιρειών διαχείρισης. Μεταξύ άλλων, αναφέρθηκε στην υποχρέωσή τους να παραδίδουν στους δανειολήπτες τα έγγραφα των δανείων, στην καθιέρωση συγκεκριμένων προθεσμιών, στον περιορισμό των προκαταβολών που μπορούν να απαιτούν και στην επιβολή αυστηρών κυρώσεων όταν παραβιάζονται τα δικαιώματα των οφειλετών.

Ο υπουργός υποστήριξε ότι οι προβλέψεις για τα πρόστιμα υπήρχαν ήδη στο αρχικό νομοσχέδιο και δεν προστέθηκαν εκ των υστέρων ως απάντηση στην κριτική της αντιπολίτευσης.

Αναφερόμενος ειδικότερα στην ουσία του άρθρου 23, εξήγησε ότι η διάταξη αποσκοπούσε στην απλοποίηση της διαδικασίας εφαρμογής μιας νέας συμφωνίας ρύθμισης οφειλής, στην οποία θα είχαν προηγουμένως συναινέσει τόσο ο δανειολήπτης όσο και ο πιστωτής του.

Σύμφωνα με την ερμηνεία του υπουργού, η διάταξη αφορούσε αποκλειστικά περιπτώσεις συναινετικής αναδιάρθρωσης, κατά τις οποίες οι δύο πλευρές είχαν ήδη συμφωνήσει στο ποσό, στις δόσεις, στη διάρκεια αποπληρωμής και στους υπόλοιπους όρους. Δεν παρείχε, όπως τόνισε, στους servicers τη δυνατότητα να μετατρέπουν μονομερώς οποιοδήποτε δάνειο σε εκτελεστό τίτλο ούτε καθιστούσε αυτομάτως εκτελεστή την αρχική δανειακή σύμβαση.

Παράλληλα, υποστήριξε ότι δεν περιοριζόταν η δικαστική προστασία των οφειλετών, καθώς εξακολουθούσαν να ισχύουν τα προβλεπόμενα ένδικα βοηθήματα, συμπεριλαμβανομένης της ανακοπής κατά της εκτέλεσης βάσει του άρθρου 933 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας.

Γιατί αποσύρθηκε η διάταξη

Ο υπουργός επιχείρησε να εξηγήσει και την απόφαση απόσυρσης του άρθρου 23, υποστηρίζοντας ότι η κυβέρνηση προχώρησε σε αυτή την κίνηση προκειμένου να μην παραμείνει καμία αμφιβολία σχετικά με τον σκοπό του νομοσχεδίου.

Όπως ανέφερε, η απόσυρση έγινε ώστε η αντιπολίτευση να μην μπορεί να επικεντρώνει την κριτική της σε μία συγκεκριμένη παράγραφο και να παραγνωρίζει τις υπόλοιπες διατάξεις, οι οποίες, κατά την κυβερνητική θέση, ενισχύουν την προστασία των δανειοληπτών και επιβάλλουν αυστηρότερους κανόνες στους servicers.

Ο κ. Πιερρακάκης ξεκαθάρισε, πάντως, ότι η αντίστοιχη διαδικασία που προβλέπεται στο πλαίσιο του εξωδικαστικού μηχανισμού παραμένει σε ισχύ, καθώς θεωρεί ότι υπάρχουν ουσιαστικές διαφορές μεταξύ των δύο περιπτώσεων.

Ειδικότερα, στον εξωδικαστικό μηχανισμό η ρύθμιση δεν προκύπτει από απευθείας διαπραγμάτευση μεταξύ δανειολήπτη και servicer, αλλά μέσα από μια θεσμοθετημένη ηλεκτρονική διαδικασία, με συγκεκριμένους κανόνες, προκαθορισμένα κριτήρια και υπολογιστικό εργαλείο που διαμορφώνει την πρόταση.

Ο οφειλέτης έχει τη δυνατότητα να ελέγξει τα στοιχεία της οφειλής του, να αμφισβητήσει τυχόν ανακρίβειες με βάση την προβλεπόμενη διαδικασία και να ενημερωθεί για τους όρους πριν αποφασίσει εάν θα αποδεχθεί τη ρύθμιση. Όπως υπογράμμισε ο υπουργός, πρώτα γίνεται ο έλεγχος της οφειλής, στη συνέχεια παράγεται η πρόταση βάσει συγκεκριμένων κανόνων και τελικά ο πολίτης αποφασίζει. Παράλληλα, διατηρείται αυτούσιο το άρθρο 933 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας.

Αιχμές κατά Τσίπρα και μήνυμα προς το ΠΑΣΟΚ

Η κοινοβουλευτική αντιπαράθεση επεκτάθηκε και στο παρελθόν της διαχείρισης των κόκκινων δανείων, με τον Κυριάκο Πιερρακάκη να στρέφεται προσωπικά κατά του Αλέξη Τσίπρα, με αφορμή τις δηλώσεις του πρώην πρωθυπουργού για τις μεταβιβάσεις δανείων σε funds κατά την περίοδο διακυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ.

Επικαλούμενος στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, ο υπουργός ανέφερε ότι στο τέλος Μαρτίου 2019 οι εταιρείες διαχείρισης είχαν ήδη αναλάβει δάνεια που είχαν μεταβιβαστεί σε αγοραστές πιστώσεων, συνολικής ονομαστικής απαίτησης 18 δισ. ευρώ.

Υποστήριξε ότι η συγκεκριμένη αγορά είχε αναπτυχθεί κατά τη διακυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ, συνδέοντας την εξέλιξή της με τις αλλαγές στον νόμο Κατσέλη και την εφαρμογή των ηλεκτρονικών πλειστηριασμών. Στο πλαίσιο αυτό, χρησιμοποίησε τον χαρακτηρισμό «πατερούλης των funds στην Ελλάδα» για τον πρώην πρωθυπουργό.

Προς το ΠΑΣΟΚ, από την άλλη πλευρά, έστειλε μήνυμα συνεννόησης, καλώντας το κόμμα να τοποθετηθεί επί συγκεκριμένων προτάσεων και να στηρίξει τις διατάξεις που, σύμφωνα με την κυβέρνηση, ενισχύουν τα δικαιώματα των δανειοληπτών.

Σταθερό επιτόκιο 3% μέχρι την ολοκλήρωση της ρύθμισης

Η πρώτη από τις δύο νέες παρεμβάσεις αφορά τους ευάλωτους οφειλέτες που διαθέτουν τη σχετική βεβαίωση, καθώς και όσους πληρούν τα προβλεπόμενα κριτήρια επιλεξιμότητας για τον εξωδικαστικό μηχανισμό.

Το επιτόκιο θα διαμορφώνεται στο 3% και θα παραμένει σταθερό για ολόκληρη τη διάρκεια αποπληρωμής, ανεξάρτητα από το εάν η οφειλή είναι εξασφαλισμένη με υποθήκη ή άλλη εγγύηση και ανεξάρτητα από την κατηγορία του χρηματοδοτικού φορέα.

Η ρύθμιση θα αποτελεί υποχρεωτικό όρο της σύμβασης αναδιάρθρωσης και θα αφορά καταβολές από την 1η Δεκεμβρίου 2026.

Η παρέμβαση αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε σχέση με το σημερινό καθεστώς, καθώς το επιτόκιο για την πρώτη τριετία ανέρχεται σε 3% στις εξασφαλισμένες οφειλές και σε 4% στις ανεξασφάλιστες, ενώ στη συνέχεια μετατρέπεται σε κυμαινόμενο. Με τη νέα πρόβλεψη περιορίζεται τόσο το κόστος εξυπηρέτησης των συγκεκριμένων οφειλών όσο και ο κίνδυνος μελλοντικής αύξησης της επιτοκιακής επιβάρυνσης.

Πρόστιμα έως 5 εκατ. ευρώ για παραβάσεις των servicers

Η δεύτερη παρέμβαση αφορά την εποπτεία των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων και προβλέπει αύξηση από 500.000 σε 5 εκατ. ευρώ του ανώτατου προστίμου που μπορεί να επιβάλει η Τράπεζα της Ελλάδος.

Οι αυστηρότερες κυρώσεις θα μπορούν να επιβάλλονται για παραβάσεις του εποπτικού πλαισίου, όπως η ανεπάρκεια των μηχανισμών προστασίας των δανειοληπτών, οι ελλείψεις στους εσωτερικούς ελέγχους και η πλημμελής διαχείριση παραπόνων.

Τα πρόστιμα αυτά είναι διαφορετικά από τις κυρώσεις που προβλέπονται για συγκεκριμένες παραβάσεις εις βάρος μεμονωμένων δανειοληπτών, οι οποίες μπορούν να κυμαίνονται από 50.000 έως 500.000 ευρώ ανά περίπτωση. Μεταξύ των παραβάσεων που καλύπτονται περιλαμβάνονται ενέργειες είσπραξης εις βάρος συνεπών οφειλετών, καθώς και περιπτώσεις κατά τις οποίες οι δανειολήπτες δεν έχουν καταβάλει δόσεις επειδή δεν τους έχουν χορηγηθεί τα απαραίτητα στοιχεία της οφειλής τους.

Με τις δύο νέες παρεμβάσεις, η κυβέρνηση επιχειρεί να ενισχύσει το σκέλος προστασίας των οφειλετών και να απαντήσει στην κριτική που προκάλεσε το άρθρο 23. Η ουσιαστική εφαρμογή των νέων υποχρεώσεων και η αποτελεσματικότητα της εποπτείας των servicers θα αποτελέσουν, πάντως, το κρίσιμο ζητούμενο για το κατά πόσο οι προβλέψεις του νομοσχεδίου θα μεταφραστούν σε ισχυρότερη προστασία στην πράξη.