Η ενεργειακή κρίση επιστρέφει στο προσκήνιο

Η αλλαγή στάσης των αναλυτών αποδίδεται κυρίως στην αβεβαιότητα που προκαλεί η νέα στρατιωτική ένταση στη Μέση Ανατολή και ειδικότερα η αναστάτωση γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, έναν από τους σημαντικότερους ενεργειακούς διαδρόμους παγκοσμίως.

Η αρχική αισιοδοξία ότι οι μεταφορές πετρελαίου και φυσικού αερίου θα επανέλθουν γρήγορα στην κανονικότητα έχει περιοριστεί, καθώς οι νέες εχθροπραξίες αυξάνουν τον κίνδυνο παρατεταμένης διαταραχής στον εφοδιασμό.

Οι δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ ότι η εκεχειρία με το Ιράν έχει λήξει, αν και με παράλληλη αναφορά στη συνέχιση των ειρηνευτικών συνομιλιών, ενίσχυσαν τις ανησυχίες των αγορών για το ενδεχόμενο νέας κλιμάκωσης.

Ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος και μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΚΤ, Γιάννης Στουρνάρας, ανέφερε ότι η προσπάθεια της κεντρικής τράπεζας για αποκλιμάκωση του πληθωρισμού ουσιαστικά επιστρέφει σε σημείο μηδέν μετά τις νέες εξελίξεις.

Πιέσεις και στις προσδοκίες για τα επιτόκια

Οι οικονομολόγοι περιόρισαν επίσης τις προβλέψεις τους για την ανάπτυξη του 2028, ενώ διατήρησαν σταθερές τις εκτιμήσεις τους για το 2027.

Σε ό,τι αφορά τον πληθωρισμό, η μέση πρόβλεψη διαμορφώνεται στο 2,8% για το 2026, ελαφρώς χαμηλότερα από την προηγούμενη εκτίμηση, λόγω της σημαντικής πτώσης των τιμών πετρελαίου που είχε προηγηθεί.

Ωστόσο, η πρόβλεψη παραμένει σημαντικά υψηλότερη από τον στόχο του 2% της ΕΚΤ, γεγονός που περιορίζει τα περιθώρια για γρήγορη χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής.

Οι αναλυτές εκτιμούν ότι η ΕΚΤ θα προχωρήσει σε νέα αύξηση επιτοκίων τον Σεπτέμβριο, μετά την άνοδο κατά 25 μονάδες βάσης τον Ιούνιο, ενώ η πρώτη μείωση επιτοκίων τοποθετείται περίπου έναν χρόνο αργότερα, τον Σεπτέμβριο του 2027.

Το πετρέλαιο δεν προκαλεί ακόμη συναγερμό

Παρά τις ανησυχίες, η Capital Economics εκτιμά ότι η μέχρι στιγμής άνοδος των τιμών πετρελαίου δεν αποτελεί ακόμη σοβαρή απειλή για την ευρωπαϊκή οικονομία.

Το Brent κινείται κοντά στα 78 δολάρια το βαρέλι, με τους αναλυτές του οίκου να επισημαίνουν ότι η πρόσφατη άνοδος έχει αντισταθμίσει μόνο ένα μικρό μέρος των απωλειών που είχαν σημειωθεί από τα μέσα Μαΐου.

Υπενθυμίζεται ότι νωρίτερα μέσα στο έτος η τιμή του πετρελαίου είχε αγγίξει τα 120 δολάρια το βαρέλι, πριν ακολουθήσει σημαντική αποκλιμάκωση.

Παράλληλα, οι τρέχουσες τιμές παραμένουν χαμηλότερα από τα επίπεδα που είχε ενσωματώσει η ΕΚΤ στις τελευταίες μακροοικονομικές προβλέψεις της. Αυτό σημαίνει ότι, ακόμη και αν το πετρέλαιο διατηρηθεί κοντά στα σημερινά επίπεδα για τις επόμενες εβδομάδες, ο πληθωρισμός πιθανότατα θα κινηθεί χαμηλότερα από το βασικό σενάριο της κεντρικής τράπεζας.

Η μεγάλη αβεβαιότητα παραμένει η διάρκεια της κρίσης

Το βασικό ερώτημα για την ευρωπαϊκή οικονομία δεν είναι μόνο το ύψος της ανόδου των τιμών ενέργειας, αλλά κυρίως η διάρκεια της γεωπολιτικής κρίσης.

Μια σύντομη αναταραχή μπορεί να απορροφηθεί από τις αγορές, όμως μια παρατεταμένη διαταραχή στη ροή πετρελαίου και φυσικού αερίου μέσω των Στενών του Ορμούζ θα μπορούσε να επηρεάσει εκ νέου τον πληθωρισμό, να καθυστερήσει τη νομισματική χαλάρωση και να επιβαρύνει την ήδη αδύναμη αναπτυξιακή δυναμική της Ευρώπης.