Στην πράξη, η αναλογία δανείων προς εισόδημα υποχώρησε κατά 1,4 ποσοστιαίες μονάδες μέσα σε διάστημα περίπου δύο ετών, χωρίς όμως να μεταβληθεί ριζικά η εικόνα της επιβάρυνσης των νοικοκυριών. Την ίδια στιγμή, η αποκλιμάκωση των επιτοκίων ενίσχυσε τη δυνατότητα χρηματοδότησης και εξυπηρέτησης δανείων.

Σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα, πάντως, η μείωση του ιδιωτικού χρέους είναι σημαντική. Το 2015, το χρέος των νοικοκυριών ξεπερνούσε το 80% του διαθέσιμου εισοδήματος, ενώ μέχρι το 2021 είχε περιοριστεί περίπου στο μισό.

Τι περιλαμβάνει το χρέος των νοικοκυριών

Στα στοιχεία της χρηματοδότησης προς τα νοικοκυριά, η Τράπεζα της Ελλάδος περιλαμβάνει:

στεγαστικά δάνεια,

καταναλωτικά δάνεια,

λοιπές μορφές δανεισμού,

καθώς και χρηματοδοτήσεις προς ελεύθερους επαγγελματίες, αγρότες και ατομικές επιχειρήσεις.

Στα ποσά συνυπολογίζονται και τα δάνεια που βρίσκονται υπό διαχείριση από εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων (servicers). Στο τέλος του 2025, το συνολικό ύψος αυτών των δανείων διαμορφωνόταν στα 41,3 δισ. ευρώ.

Υποχώρηση των δαπανών για τόκους

Η έκθεση της ΤτΕ καταγράφει επίσης μείωση στις δαπάνες εξυπηρέτησης δανείων, ως αποτέλεσμα της αποκλιμάκωσης των επιτοκίων μετά τις μειώσεις επιτοκίων της Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.

Η συνολική μείωση των επιτοκίων της ΕΚΤ κατά περίπου 2 ποσοστιαίες μονάδες είχε θετική επίδραση στο κόστος εξυπηρέτησης των νοικοκυριών.

Συγκεκριμένα:

Το μέσο επιτόκιο στεγαστικών δανείων διάρκειας άνω των πέντε ετών μειώθηκε κατά 0,74%, από 4,3% τον Ιούνιο του 2024 σε 3,6% τον Φεβρουάριο του 2026.

Στα καταναλωτικά δάνεια, οι μειώσεις ήταν πιο περιορισμένες:

Για δάνεια έως ενός έτους, το μέσο επιτόκιο διαμορφώθηκε στο 14,7% από 14,9%.

Για διάρκεια έως πέντε έτη, μειώθηκε στο 10,5% από 11,1%.

Για διάρκεια άνω των πέντε ετών, διαμορφώθηκε στο 8,29% από 8,36%.

Μεγαλύτερη αποκλιμάκωση καταγράφηκε στα δάνεια ελεύθερων επαγγελματιών, αγροτών και ατομικών επιχειρήσεων.

Ειδικότερα:

Στα βραχυπρόθεσμα δάνεια έως ενός έτους, το μέσο επιτόκιο μειώθηκε από 7,5% σε 6,8%.

Για δάνεια διάρκειας από ένα έως πέντε έτη, υποχώρησε από 7,2% σε 5,4%.

Για δάνεια άνω των πέντε ετών, περιορίστηκε από 6,8% σε 5,3%.

Καθοριστικός ο ρόλος του εισοδήματος

Η Τράπεζα της Ελλάδος επισημαίνει ότι η πορεία του διαθέσιμου εισοδήματος αποτελεί βασικό παράγοντα για την ικανότητα των νοικοκυριών να εξυπηρετούν τις δανειακές τους υποχρεώσεις.

Με βάση τα στοιχεία των μη χρηματοοικονομικών λογαριασμών της ΕΛΣΤΑΤ, το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα αυξήθηκε συνολικά κατά 1,8% το 2025, καθώς μέρος της ονομαστικής αύξησης εξανεμίστηκε από τον πληθωρισμό. Σε ονομαστικούς όρους, η αύξηση του διαθέσιμου εισοδήματος έφτασε το 5,8%.

Περιορισμένος αλλά υπαρκτός ο κίνδυνος

Συνολικά, η Τράπεζα της Ελλάδος εκτιμά ότι ο κίνδυνος επιτοκίου για τα νοικοκυριά έχει υποχωρήσει οριακά, ενώ ο κίνδυνος που συνδέεται με το εισόδημα παραμένει σχετικά περιορισμένος.

Ωστόσο, υπογραμμίζει ότι οι προοπτικές θα εξαρτηθούν σε σημαντικό βαθμό από τη διάρκεια και την ένταση των γεωπολιτικών εξελίξεων, καθώς και από τις επιπτώσεις τους στην οικονομική δραστηριότητα, στον πληθωρισμό και στα εισοδήματα των νοικοκυριών.