Τα βασικά συμπεράσματα της ανάλυσης

Η μελέτη καταλήγει σε ορισμένα κρίσιμα ευρήματα:

Η πιθανότητα πραγματικής παύσης του πολέμου περιορίζεται στο 15%, ενώ η πιθανότητα η σύγκρουση να παραμείνει ενεργή φτάνει το 71%.

Το πιθανότερο σενάριο είναι ένας πολυμέτωπος πόλεμος φθοράς, με πιθανότητα 32% και μέγιστη αξιολόγηση επιπτώσεων.

Ο ρόλος της Hezbollah εμφανίζεται ισχυρότερος από ό,τι αναμενόταν, γεγονός που δυσκολεύει την ταχεία αποκλιμάκωση.

Σε περίπτωση μετατροπής της σύγκρουσης σε χαμηλότερης έντασης αντιπαράθεση, ενδέχεται να επιταχυνθεί η προσπάθεια του Ιράν για απόκτηση πυρηνικών όπλων.

Η ασφάλεια των ενεργειακών διαδρομών στον Περσικό Κόλπο και η ναυσιπλοΐα παραμένουν ιδιαίτερα ευάλωτες, με πιθανότητα ακόμη και συστημικής οικονομικής κρίσης.

Τα δύο κρίσιμα χρονικά ορόσημα

Η ανάλυση χρησιμοποιεί δύο βασικά χρονικά σημεία για να αξιολογήσει την πορεία της σύγκρουσης. Το πρώτο είναι η 31η Μαρτίου 2026, ημερομηνία μέχρι την οποία θα μπορούσε να υπάρξει κάποια μορφή παύσης των εχθροπραξιών. Το δεύτερο είναι η 11η Μαΐου 2026, οπότε θα καταστεί πιο σαφές εάν ο πόλεμος οδηγείται σε επίλυση ή εάν μετατρέπεται σε μια μακροχρόνια αντιπαράθεση χαμηλότερης έντασης.

Σε ένα τέτοιο σενάριο, οι στρατιωτικές επιχειρήσεις μεγάλης κλίμακας θα περιοριστούν, αλλά θα αυξηθούν άλλες μορφές πίεσης όπως επιθέσεις με drones, κυβερνοεπιθέσεις και δράσεις μέσω συμμαχικών ή παραστρατιωτικών ομάδων — των λεγόμενων proxy forces.

Συνολικά, τα δύο σενάρια που οδηγούν σε παρατεταμένη σύγκρουση — ο πόλεμος φθοράς και η μετάλλαξη σε ασύμμετρη χαμηλής έντασης αντιπαράθεση — συγκεντρώνουν πιθανότητα περίπου 50%. Εάν προστεθεί και το ενδεχόμενο μιας πιο περιορισμένης αλλά ενεργής σύγκρουσης, το συνολικό ποσοστό παραμονής του πολέμου σε εξέλιξη ανεβαίνει στο 71%.

Τα πέντε βασικά σενάρια

1. Πόλεμος φθοράς – το επικρατέστερο σενάριο

Το πιο πιθανό σενάριο, με πιθανότητα 32%, είναι ένας μακροχρόνιος πόλεμος φθοράς. Σε αυτή την περίπτωση καμία πλευρά δεν καταφέρνει να επιτύχει μια πολιτικά αποδεκτή έξοδο από τη σύγκρουση.

Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ συνεχίζουν στρατιωτικά πλήγματα με στόχο να περιορίσουν την ικανότητα αντιποίνων της Τεχεράνης, ενώ το Ιράν απαντά ασκώντας πίεση τόσο στο Ισραήλ όσο και στις ενεργειακές διαδρομές του Περσικού Κόλπου, αλλά και στη ναυσιπλοΐα.

Η ανθεκτικότητα της Hezbollah και η αποφασιστικότητα των Islamic Revolutionary Guard Corps να συνεχίσουν τη σύγκρουση αυξάνουν τις πιθανότητες να παραταθεί η κρίση, χωρίς σαφή νικητή αλλά με σημαντικές οικονομικές και γεωπολιτικές συνέπειες.

2. Περιορισμός της αμερικανικής εμπλοκής

Το δεύτερο σενάριο, με πιθανότητα 21%, προβλέπει ότι ο Donald Trump ενδέχεται να επιλέξει τη σταδιακή μείωση της άμεσης στρατιωτικής εμπλοκής των ΗΠΑ, κυρίως λόγω εσωτερικών πολιτικών πιέσεων.

Σε μια τέτοια εξέλιξη, η Ουάσιγκτον θα επικεντρωθεί περισσότερο στην αεράμυνα, στην παροχή πληροφοριών και σε επιλεκτικά στρατιωτικά πλήγματα. Παρά τη μείωση της έντασης της εμπλοκής, το Ιράν θα συνεχίσει να ασκεί πίεση τόσο στο Ισραήλ όσο και στις ενεργειακές υποδομές της περιοχής.

3. Μετατροπή σε σύγκρουση χαμηλότερης έντασης

Με πιθανότητα 18%, η σύγκρουση θα μπορούσε να εξελιχθεί σε μια πιο μακροχρόνια αλλά χαμηλότερης έντασης αντιπαράθεση. Οι άμεσες στρατιωτικές επιχειρήσεις θα περιοριστούν, όμως θα ενταθούν οι ασύμμετρες μορφές πολέμου.

Σε αυτό το πλαίσιο αναμένεται να αυξηθούν οι επιθέσεις μέσω drones, κυβερνοεπιθέσεων και επιχειρήσεων που θα πραγματοποιούνται μέσω συμμαχικών οργανώσεων στην περιοχή. Παράλληλα, το Ιράν θα επιδιώξει να διατηρήσει ένα μέρος της αποτρεπτικής του ισχύος, ενδεχομένως επιταχύνοντας και το πυρηνικό του πρόγραμμα.

4. Παύση των εχθροπραξιών μέσω διαμεσολάβησης

Η πιθανότητα μιας αποκλιμάκωσης μέσω διπλωματικής διαμεσολάβησης εκτιμάται στο 15%. Σε αυτό το σενάριο χώρες όπως το Κατάρ και το Ομάν θα μπορούσαν να αναλάβουν ρόλο μεσολαβητή.

Ωστόσο, ακόμη και αν επιτευχθεί μια τέτοια συμφωνία, είναι πιθανό να πρόκειται περισσότερο για προσωρινή ανακωχή παρά για πραγματική διευθέτηση της κρίσης, καθώς η βαθιά δυσπιστία μεταξύ των πλευρών θα παραμείνει.

5. Η οικονομική κρίση ως καταλύτης αποκλιμάκωσης

Το πέμπτο σενάριο, με πιθανότητα 14%, συνδέεται με την πιθανότητα σοβαρής παγκόσμιας οικονομικής αναταραχής. Σε περίπτωση που η σύγκρουση προκαλέσει μεγάλη άνοδο στις τιμές ενέργειας, σοβαρές διαταραχές στις θαλάσσιες μεταφορές και προβλήματα στις ενεργειακές υποδομές του Περσικού Κόλπου, η πίεση από τις διεθνείς αγορές θα μπορούσε να επιβάλει μια προσωρινή παύση των εχθροπραξιών.

Ακόμη όμως και σε αυτή την περίπτωση, δεν θα πρόκειται για σταθερή λύση, αλλά για μια εύθραυστη ανακωχή που θα αφήνει ανοιχτά τα βασικά αίτια της σύγκρουσης.

Συνολικά, σύμφωνα με την εκτίμηση της MENA Analytica, η Μέση Ανατολή φαίνεται να εισέρχεται σε μια περίοδο παρατεταμένης αστάθειας, όπου ο πόλεμος φθοράς, η στρατηγική αντιπαράθεση και οι οικονομικές πιέσεις ενδέχεται να καθορίσουν τις εξελίξεις για πολλούς μήνες ή ακόμη και χρόνια.