Πώς θα λειτουργήσει το πλαφόν στα καύσιμα

Στον τομέα των καυσίμων –όπου οι ανατιμήσεις έχουν ενταθεί μετά το κλείσιμο των Στενό του Ορμούζ και τις επιθέσεις του Ιράν σε ενεργειακές εγκαταστάσεις στον Κόλπο– η παρέμβαση θα αφορά τόσο τη χονδρική όσο και τη λιανική αγορά. Οι εξελίξεις αυτές οδήγησαν το Brent crude oil να φτάσει ακόμη και τα 120 δολάρια ανά βαρέλι.

Το πλαφόν θα εφαρμοστεί σε δύο επίπεδα:

στο περιθώριο κέρδους των εταιρειών εμπορίας πετρελαιοειδών

και στο περιθώριο κέρδους των πρατηρίων καυσίμων.

Σύμφωνα με πηγές του οικονομικού επιτελείου, το ανώτατο κέρδος θα καθοριστεί σε συγκεκριμένα λεπτά του ευρώ ανά λίτρο, με διαφορετικά όρια για τη χονδρική και τη λιανική αγορά.

Ειδικότερα προβλέπεται:

για τις εταιρείες εμπορίας πετρελαιοειδών μέγιστο περιθώριο κέρδους 0,05 ευρώ,

για τα πρατήρια καυσίμων ανώτατο περιθώριο 0,10 ευρώ.

Με βάση αυτό το πλαίσιο, τα πρατήρια θα μπορούν να προσθέτουν στο καύσιμο που αγοράζουν περιθώριο έως 10 λεπτά του ευρώ. Σε περίπτωση υπέρβασης του ορίου θα επιβάλλονται διοικητικά πρόστιμα, αντίστοιχα και στις εταιρείες εμπορίας.

Το πλαφόν στα τρόφιμα

Στην περίπτωση των τροφίμων και άλλων βασικών αγαθών, το ανώτατο περιθώριο κέρδους θα προσδιορίζεται με βάση τον μέσο όρο κερδοφορίας ολόκληρου του 2025.

Στην προηγούμενη εφαρμογή του μέτρου (2022–2025) το σημείο αναφοράς ήταν ο Δεκέμβριος του 2021, γεγονός που είχε προκαλέσει στρεβλώσεις στην αγορά. Η νέα μεθοδολογία λαμβάνει υπόψη ολόκληρο το προηγούμενο έτος, στο πρώτο εξάμηνο του οποίου ίσχυε ήδη αντίστοιχο πλαφόν.

Πιθανή ενεργοποίηση πρόσθετων μέτρων

Στο κυβερνητικό οπλοστάσιο παραμένουν επίσης μέτρα δημοσιονομικής στήριξης που είχαν εφαρμοστεί μετά τη Ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022, όπως το Fuel Pass και οι επιδοτήσεις λογαριασμών ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου.

Ωστόσο, τέτοιου είδους παρεμβάσεις δεν εξετάζονται άμεσα. Ενδεχόμενη ενεργοποίησή τους θα εξεταστεί σε δεύτερη φάση, εφόσον η τιμή της αμόλυβδης ξεπεράσει σταθερά τα 2 ευρώ ανά λίτρο και το πετρέλαιο παραμείνει πάνω από τα 100 δολάρια για διάστημα περίπου τριών εβδομάδων.

Παράλληλα, για μέτρα που έχουν δημοσιονομικό κόστος θα απαιτηθεί πιθανότατα απόφαση σε επίπεδο Ευρωπαϊκή Ένωση για μια νέα «ρήτρα διαφυγής», ώστε οι έκτακτες δαπάνες στήριξης να μην υπολογίζονται στα ανώτατα όρια δημοσίων δαπανών.

Σε διαφορετική περίπτωση, τα προσωρινά μέτρα θα περιόριζαν τον δημοσιονομικό χώρο που επιδιώκει να διατηρήσει η κυβέρνηση για μόνιμες παρεμβάσεις που σχεδιάζεται να παρουσιαστούν στη Διεθνής Έκθεση Θεσσαλονίκης, με ορίζοντα και τις πολιτικές εξελίξεις έως το 2027.

Σε κάθε περίπτωση, κυβερνητικές πηγές επισημαίνουν ότι αν η ένταση στις διεθνείς αγορές ενέργειας συνεχιστεί και οι τιμές του πετρελαίου κινηθούν προς τα 120 δολάρια το βαρέλι ή υψηλότερα, τότε οι αποφάσεις για πρόσθετα μέτρα στήριξης ενδέχεται να επισπευστούν.