Μειωμένη προσφορά, χαμηλά αποθέματα

Σύμφωνα με την ανάλυση που παρουσιάστηκε στην εκπομπή «Limit Up» του Open, η σημερινή εικόνα στην αγορά καυσίμων είναι αποτέλεσμα ενός συνδυασμού περιορισμένης προσφοράς και αυξημένης ζήτησης.

Τα διαδοχικά πλήγματα σε διυλιστήρια και ενεργειακές εγκαταστάσεις έχουν περιορίσει την παραγωγική δυναμικότητα, ενώ παράλληλα η εποχική ζήτηση ενισχύεται καθώς πλησιάζει ο χειμώνας.

Ιδιαίτερα ανησυχητικό είναι το επίπεδο των αποθεμάτων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, τα οποία εμφανίζονται περίπου 15% χαμηλότερα σε σχέση με πέρυσι.

Παράλληλα, εκτιμάται ότι περίπου 1,5 εκατ. βαρέλια ντίζελ ημερησίως λείπουν από την παγκόσμια αγορά σε σχέση με ένα χρόνο πριν, λόγω των επιπτώσεων στις ενεργειακές εγκαταστάσεις και στις δυνατότητες διύλισης.

Η εξέλιξη αυτή περιορίζει τα περιθώρια γρήγορης αποκλιμάκωσης των τιμών.

Το ντίζελ μετατρέπεται σε πληθωριστικό σοκ

Η αύξηση των τιμών των καυσίμων δεν σταματά στην αντλία.

Το ντίζελ αποτελεί βασικό συντελεστή κόστους για τις μεταφορές, τη βιομηχανία, τις κατασκευές, τη γεωργία και μεγάλο μέρος της εφοδιαστικής αλυσίδας.

Η ακριβότερη μεταφορά εμπορευμάτων αυξάνει το κόστος παραγωγής και διανομής, δημιουργώντας πιέσεις στις τελικές τιμές των προϊόντων.

Έτσι δημιουργείται ένας αλυσιδωτός μηχανισμός:

ακριβότερο πετρέλαιο → υψηλότερο κόστος μεταφοράς και παραγωγής → αυξήσεις τιμών → υψηλότερος πληθωρισμός → μεγαλύτερη πίεση στη νομισματική πολιτική.

Το πρόβλημα γίνεται ακόμη εντονότερο για τις επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά που ήδη αντιμετωπίζουν υψηλό κόστος λειτουργίας και περιορισμένη αγοραστική δύναμη.

Πιέσεις και στο αγροτικό πετρέλαιο

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η άνοδος του κόστους για τον αγροτικό τομέα.

Το πετρέλαιο αποτελεί σημαντικό μέρος του κόστους παραγωγής και μεταφοράς των αγροτικών προϊόντων, γεγονός που σημαίνει ότι μια παρατεταμένη άνοδος των τιμών μπορεί να μεταφερθεί τελικά και στις τιμές των τροφίμων.

Παράλληλα, οι επαγγελματίες της αγοράς καυσίμων αντιμετωπίζουν αυξημένες ανάγκες χρηματοδότησης, καθώς η υψηλότερη τιμή του προϊόντος αυξάνει σημαντικά το κεφάλαιο κίνησης που απαιτείται για τη λειτουργία των πρατηρίων.

Ενδεικτική της πίεσης στη ζήτηση είναι και η εικόνα των κρατικών εσόδων από τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης, καθώς η υψηλή τιμή των καυσίμων περιορίζει την κατανάλωση.

Δύο ημερομηνίες για τις κυβερνητικές παρεμβάσεις

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η κυβέρνηση εξετάζει τις παρεμβάσεις στα καύσιμα σε δύο φάσεις, καθώς η έντονη μεταβλητότητα στις διεθνείς αγορές πετρελαίου καθιστά δύσκολη μια οριστική πρόβλεψη για το ύψος των τιμών.

Η 30ή Σεπτεμβρίου αποτελεί την πρώτη κρίσιμη ημερομηνία, με το ενδιαφέρον να επικεντρώνεται στο ντίζελ κίνησης.

Με βάση τον υφιστάμενο σχεδιασμό, η κρατική επιδότηση στην αντλία αναμένεται να διατηρηθεί στα 10 λεπτά ανά λίτρο, αλλά αρχικά μόνο για το πρώτο δεκαπενθήμερο του Οκτωβρίου.

Στη συνέχεια, στις 14 Οκτωβρίου, θα υπάρξει νέα αξιολόγηση των δεδομένων της αγοράς.

Η ημερομηνία αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς μία ημέρα αργότερα, στις 15 Οκτωβρίου, ξεκινά η διάθεση του πετρελαίου θέρμανσης. Τότε αναμένεται να οριστικοποιηθεί και το πλαίσιο των παρεμβάσεων για τη θέρμανση των νοικοκυριών.

Το κρίσιμο στοίχημα

Το μεγάλο ερώτημα πλέον δεν είναι μόνο πόσο θα διαρκέσει η άνοδος των τιμών του πετρελαίου, αλλά και πόσο μεγάλο μέρος του κόστους θα απορροφήσουν κράτος, επιχειρήσεις και καταναλωτές.

Εάν οι υψηλές τιμές του ντίζελ διατηρηθούν, η επίπτωση θα είναι ευρύτερη από το κόστος ανεφοδιασμού των οχημάτων. Θα επηρεάσει τις μεταφορές, τα τρόφιμα, τη βιομηχανία, την αγροτική παραγωγή και τελικά τον ίδιο τον πληθωρισμό.

Με την ευρωπαϊκή οικονομία να προσπαθεί να διατηρήσει την ανάπτυξη σε ένα περιβάλλον ήδη αυξημένου κόστους, μια παρατεταμένη ενεργειακή πίεση αποτελεί έναν ακόμη παράγοντα που περιορίζει τα περιθώρια των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων.