Η βασική διαφοροποίηση είναι ότι αυτή τη φορά η έμφαση δεν θα δοθεί στην επιβολή κανόνων και περιορισμών, αλλά στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, της βιομηχανικής παραγωγής και της χρηματοδότησης. Στις Βρυξέλλες φαίνεται να αναγνωρίζουν ότι η υπερβολική προσήλωση στη ρύθμιση της τεχνολογίας ενδέχεται να περιόρισε την ευρωπαϊκή δυναμική στην AI και ότι δεν θα πρέπει να επαναληφθεί το ίδιο μοντέλο στην κβαντική υπολογιστική.

«Η κβαντική τεχνολογία είναι ένας από τους τομείς στους οποίους μπορούμε και πρέπει να βρεθούμε στην κορυφή», δήλωσε ο Théau Peronnin, διευθύνων σύμβουλος της γαλλικής εταιρείας κβαντικών υπολογιστών Alice & Bob.

Η επόμενη μεγάλη τεχνολογική επανάσταση

Η κβαντική υπολογιστική θεωρείται μία από τις τεχνολογίες που θα μπορούσαν να αποτελέσουν το επόμενο μεγάλο άλμα στην επεξεργασία πληροφοριών. Οι δυνατότητές της εκτιμάται ότι θα επιτρέψουν την αντιμετώπιση εξαιρετικά σύνθετων προβλημάτων, τα οποία είναι πρακτικά αδύνατο να επιλυθούν με τους σημερινούς συμβατικούς υπολογιστές.

Οι εφαρμογές της θα μπορούσαν να επεκταθούν σε πολλούς τομείς, από την ανακάλυψη και ανάπτυξη νέων φαρμάκων μέχρι τη βιομηχανία, την επιστήμη των υλικών και την άμυνα.

Ιδιαίτερη σημασία έχει και η διάσταση της εθνικής ασφάλειας. Οι κβαντικοί υπολογιστές, καθώς εξελίσσονται, ενδέχεται να αποκτήσουν τη δυνατότητα να παρακάμπτουν ή να καταργούν τις σημερινές μεθόδους κρυπτογράφησης που προστατεύουν τις ηλεκτρονικές επικοινωνίες, τις τραπεζικές συναλλαγές και κρίσιμες ψηφιακές υποδομές.

Προς το παρόν, μεγάλο μέρος της σχετικής έρευνας παραμένει σε εργαστηριακό επίπεδο. Ωστόσο, ειδικοί του κλάδου εκτιμούν ότι μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια η νέα γενιά υπολογιστικών συστημάτων θα γίνει ευρύτερα διαθέσιμη, ενώ οι δυνατότητές της θα ενισχυθούν περαιτέρω από την παράλληλη πρόοδο της τεχνητής νοημοσύνης.

«Η κβαντική υπολογιστική επιτρέπει την επίλυση προβλημάτων τόσο δύσκολων, ώστε γνωρίζουμε ότι δεν θα μπορούσαμε ποτέ να τα αντιμετωπίσουμε με τους συμβατικούς υπολογιστές», δήλωσε ο Jan Goetz, διευθύνων σύμβουλος της φινλανδικής εταιρείας IQM.

Από τη ρύθμιση στην επένδυση και την παραγωγή

Το προσχέδιο του Quantum Act δίνει ιδιαίτερη έμφαση στη στήριξη της ευρωπαϊκής βιομηχανίας κβαντικής τεχνολογίας. Η βασική επιδίωξη είναι η χρηματοδότηση και η ανάπτυξη να οργανωθούν σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ώστε οι επιχειρήσεις να μη μένουν εγκλωβισμένες στα περιορισμένα όρια των εθνικών αγορών.

Στο ίδιο πλαίσιο, προβλέπεται ότι οι κυβερνήσεις των κρατών-μελών θα πρέπει να προμηθεύονται κβαντικές τεχνολογίες από εταιρείες με έδρα στην ΕΕ ή από χώρες που διατηρούν στρατηγικές συνεργασίες με την Ένωση στον συγκεκριμένο τομέα.

Η προσέγγιση αυτή αντανακλά τη διαφορετική φύση της κβαντικής τεχνολογίας σε σχέση με την τεχνητή νοημοσύνη. Όπως εξήγησε ο Peronnin, η AI αφορά κυρίως τη χρήση μιας τεχνολογίας και τις εφαρμογές της, ενώ η κβαντική υπολογιστική αποτελεί υποδομή, δηλαδή υλικό εξοπλισμό και υπολογιστική ισχύ.

«Δεν ρυθμίζεις την ίδια την υπολογιστική ισχύ, αλλά το τι κάνεις με αυτήν», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Ανώτερος αξιωματούχος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής περιέγραψε με ανάλογο τρόπο τη φιλοσοφία της νέας πρωτοβουλίας, σημειώνοντας ότι στην περίπτωση της κβαντικής τεχνολογίας το ζητούμενο δεν είναι η ρύθμιση, καθώς δεν υπάρχει ακόμη μια ώριμη τεχνολογική αγορά που να απαιτεί αντίστοιχο πλαίσιο κανόνων.

Η προσέγγιση αυτή έρχεται σε αντίθεση με την ευρωπαϊκή στρατηγική για την τεχνητή νοημοσύνη. Η ΕΕ είχε ξεκινήσει τη διαδικασία θέσπισης του AI Act ήδη από τον Απρίλιο του 2021, πριν ακόμη από την κυκλοφορία του ChatGPT το 2022, με τις διαπραγματεύσεις για το νομοθετικό πλαίσιο να ολοκληρώνονται το 2024.

Ο Jan Goetz χαρακτήρισε την ευρωπαϊκή στρατηγική για την AI ιδιαίτερα προσανατολισμένη στη ρύθμιση, σε αντίθεση με τις ΗΠΑ, όπου δόθηκε μεγαλύτερη έμφαση στη χρηματοδότηση και στις επενδύσεις. Όπως σημείωσε, το αποτέλεσμα είναι ότι σήμερα τα μεγάλα εργαστήρια ανάπτυξης τεχνητής νοημοσύνης βρίσκονται κυρίως στις ΗΠΑ, ενώ σημαντικό μέρος της παραγωγής των προηγμένων ημιαγωγών συγκεντρώνεται επίσης εκεί.

Το στοίχημα της Ευρώπης: Να μετατρέψει την έρευνα σε επιχειρηματική επιτυχία

Η νέα στρατηγική δεν αφορά μόνο τη χρηματοδότηση των επιχειρήσεων. Επιχειρεί να αντιμετωπίσει ένα διαχρονικό πρόβλημα της ευρωπαϊκής οικονομίας: την αδυναμία μετατροπής της επιστημονικής υπεροχής σε ανταγωνιστικά προϊόντα και επιχειρήσεις με παγκόσμια παρουσία.

Η Ευρώπη διαθέτει ισχυρή ερευνητική βάση και συγκαταλέγεται στις πρωτοπόρες περιοχές παγκοσμίως όσον αφορά τις πατέντες στην κβαντική τεχνολογία. Ωστόσο, σύμφωνα με την ευρωπαϊκή στρατηγική για την κβαντική τεχνολογία που δημοσιεύθηκε πέρυσι, η ήπειρος προσελκύει μόλις το 5% της παγκόσμιας ιδιωτικής χρηματοδότησης στον συγκεκριμένο κλάδο.

Αυτό το χάσμα μεταξύ έρευνας και εμπορικής αξιοποίησης βρίσκεται στον πυρήνα του νέου σχεδιασμού. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θεωρεί ότι η στενότερη συνεργασία των κρατών-μελών μπορεί να περιορίσει τον κατακερματισμό των επενδύσεων, να διευκολύνει την πρόσβαση σε ερευνητικές και βιομηχανικές υποδομές και να συνδέσει αποτελεσματικότερα την επιστημονική έρευνα με τις πραγματικές ανάγκες της αγοράς.

Το προσχέδιο κάνει λόγο για μια πρωτοβουλία με την ονομασία «Quantum Europe Framework Initiative», η οποία θα έχει ως στόχο τον συντονισμό των ευρωπαϊκών προσπαθειών και τη δημιουργία ενός πιο συνεκτικού οικοσυστήματος ανάπτυξης της κβαντικής τεχνολογίας.

Όπως επισημαίνεται στο σχετικό κείμενο, οι διαφορετικές εθνικές προτεραιότητες, η άνιση πρόσβαση στις απαραίτητες υποδομές και οι ανεπαρκείς διασυνδέσεις μεταξύ έρευνας, βιομηχανικής ανάπτυξης και ζήτησης περιορίζουν τη δυνατότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης να μετατρέψει την επιστημονική της υπεροχή σε βιομηχανική πρωτοκαθεδρία.

Η νέα νομοθετική πρωτοβουλία ακολουθεί σε μεγάλο βαθμό τη λογική του ευρωπαϊκού Chips Act και των σχεδίων για την ανάπτυξη υποδομών υπολογιστικού νέφους και τεχνητής νοημοσύνης. Κοινός στόχος είναι η ενίσχυση των εγχώριων παραγωγικών δυνατοτήτων και η μείωση της εξάρτησης από την αμερικανική τεχνολογία.

Η κούρσα παραμένει ανοιχτή

Παρά την απόσταση που έχει ήδη δημιουργηθεί στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης, οι επιχειρήσεις της κβαντικής τεχνολογίας θεωρούν ότι η Ευρώπη εξακολουθεί να έχει σημαντικές πιθανότητες να διεκδικήσει πρωταγωνιστικό ρόλο.

Ο Théau Peronnin εκτιμά ότι το απαιτούμενο κεφάλαιο για την ανάπτυξη της συγκεκριμένης τεχνολογίας παραμένει ακόμη διαχειρίσιμο, γεγονός που αφήνει περιθώρια για ευρωπαϊκές επιχειρήσεις να διεκδικήσουν μεγαλύτερο μερίδιο της παγκόσμιας αγοράς.

Το μεγάλο στοίχημα για τις Βρυξέλλες είναι να μην επαναληφθεί το σενάριο της τεχνητής νοημοσύνης, όπου η Ευρώπη διέθετε σημαντική επιστημονική τεχνογνωσία, αλλά δυσκολεύτηκε να τη μετατρέψει σε επιχειρηματική και τεχνολογική κυριαρχία.

Αυτή τη φορά, η στρατηγική επιχειρεί να ξεκινήσει από διαφορετική αφετηρία: περισσότερες επενδύσεις, κοινές ευρωπαϊκές υποδομές, στήριξη των εγχώριων επιχειρήσεων και ταχύτερη μετάβαση από το εργαστήριο στην αγορά. Το αν η προσέγγιση αυτή θα αποδώσει θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από την ικανότητα των κρατών-μελών να συντονίσουν τις προσπάθειές τους και να κινητοποιήσουν τα απαραίτητα κεφάλαια.

Πηγή: Politico