Ο Τραμπ συντάχθηκε με το Ισραήλ στην επίθεση κατά του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου με βάση αυτό που χαρακτήρισε άμεσες απειλές ασφαλείας, ιδίως γύρω από το πυρηνικό πρόγραμμα της χώρας. Τώρα όμως, με τις τιμές βενζίνης στις ΗΠΑ υψηλές, τον πληθωρισμό σε άνοδο και τους δείκτες αποδοχής του σε πτώση, ο Τραμπ σπεύδει να εξασφαλίσει μια διπλωματική συμφωνία που θα μπορούσε να ανακόψει τις επιπτώσεις στο εσωτερικό μέτωπο.

Το Ιράν έχει δεχθεί ισχυρά στρατιωτικά πλήγματα, αλλά απέδειξε ότι μπορεί να επιβάλλει οικονομικό κόστος που ο Τραμπ και οι σύμβουλοί του υποεκτίμησαν, προκαλώντας τη χειρότερη παγκόσμια ενεργειακή κρίση που έχει καταγραφεί ποτέ, σύμφωνα με αναλυτές.

ΑΥΞΑΝΟΜΕΝΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΚΟΣΤΟΣ, ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΥΦΕΣΗΣ

Ο Τραμπ έχει συχνά επιδεικτικά αδιαφορεί για τις εσωτερικές οικονομικές ανησυχίες που προκαλεί ο πόλεμος. Ωστόσο, δύσκολα μπορεί να αγνοήσει το γεγονός ότι, παρόλο που οι ΗΠΑ δεν εξαρτώνται από το ένα πέμπτο των παγκόσμιων αποστολών πετρελαίου που φράχτηκε ουσιαστικά από τον έλεγχο του Ιράν στα στενά, η εκτόξευση του ενεργειακού κόστους έχει πλήξει τους Αμερικανούς καταναλωτές. Η προειδοποίηση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου για κίνδυνο παγκόσμιας ύφεσης επιτείνει την κατήφεια.

Η πίεση για έξοδο από τον αντιδημοφιλή πόλεμο έχει ενταθεί καθώς οι Ρεπουμπλικάνοι συνάδελφοι του Τραμπ υπερασπίζονται λεπτές πλειοψηφίες στο Κογκρέσο ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου.

Τίποτα από αυτά δεν έχει διαφύγει της προσοχής των ηγετών του Ιράν, οι οποίοι χρησιμοποίησαν τον έλεγχό τους στα στενά για να αναγκάσουν την ομάδα του Τραμπ στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.

Αναλυτές εκτιμούν ότι οι αντίπαλοι των ΗΠΑ, Κίνα και Ρωσία, μπορεί να αντλήσουν το δικό τους δίδαγμα: ενώ ο Τραμπ έχει δείξει διάθεση για χρήση στρατιωτικής βίας στη δεύτερη θητεία του, αναζητά διπλωματική διέξοδο μόλις η οικονομική πίεση στο εσωτερικό γίνεται δυσβάσταχτη.

«Ο Τραμπ νιώθει την οικονομική τσιμπιά, που είναι η αχίλλειος πτέρνα του σε αυτόν τον πόλεμο επιλογής», είπε ο Μπρεθ Μπρούεν, πρώην σύμβουλος εξωτερικής πολιτικής στη διακυβέρνηση Ομπάμα και επικεφαλής του στρατηγικού συμβουλευτικού οργανισμού Global Situation Room.

Ο εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Κας Ντεσάι δήλωσε ότι, ενώ εργάζεται για μια συμφωνία με το Ιράν ώστε να επιλυθούν τα «προσωρινά» προβλήματα της ενεργειακής αγοράς, η κυβέρνηση «δεν έχει χάσει ποτέ την εστίαση στην υλοποίηση της ατζέντας οικονομικής προσιτότητας και ανάπτυξης του προέδρου».

«Ο Πρόεδρος Τραμπ μπορεί να κάνει δύο πράγματα ταυτόχρονα», είπε.

ΝΙΩΘΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΠΙΕΣΗ

Η απότομη στροφή του Τραμπ στις 8 Απριλίου από τους αεροπορικούς βομβαρδισμούς στη διπλωματία ακολούθησε πίεση από τις χρηματοπιστωτικές αγορές και τμήματα της βάσης MAGA.

Μέρος του οικονομικού πόνου το επωμίζονται οι Αμερικανοί αγρότες, βασικό εκλογικό στήριγμα του Τραμπ, λόγω διαταραχών στις αποστολές λιπασμάτων, ενώ εκδηλώνεται επίσης στα υψηλότερα αεροπορικά ναύλα εξαιτίας της ανόδου των τιμών καυσίμων αεροσκαφών.

Με το χρόνο να μετράει αντίστροφα σε μια κατάπαυση πυρός δύο εβδομάδων, παραμένει αβέβαιο αν ένας πρόεδρος που αγκαλιάζει την απρόβλεπτότητα θα καταλήξει σε συμφωνία που πληροί τους στόχους του πολέμου, θα παρατείνει την εκεχειρία πέραν της 21ης Απριλίου ή θα επαναλάνσει την εκστρατεία βομβαρδισμών.

Ωστόσο, οι παγκόσμιες τιμές πετρελαίου έπεσαν απότομα και οι χρηματαγορές, που ο Τραμπ συχνά θεωρεί βαρόμετρο της επιτυχίας του, ανακάμπτουν την Παρασκευή, μετά από την ανακοίνωση του Ιράν ότι τα στενά θα παραμείνουν ανοιχτά για το υπόλοιπο της χωριστής αμερικανικής κατάπαυσης πυρός 10 ημερών μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου.

Ο Τραμπ έσπευσε να κηρύξει τα στενά ασφαλή, υπερθεματίζοντας για μια εν τη γενέσει συμφωνία με το Ιράν που είπε ότι θα ολοκληρωθεί σύντομα και κυρίως υπό τους όρους του. Ωστόσο, ιρανικές πηγές ανέφεραν στο Reuters ότι παρέμεναν κενά προς επίλυση.

Ειδικοί έχουν προειδοποιήσει ότι ακόμη και αν ο πόλεμος τελειώσει σύντομα, η οικονομική ζημία μπορεί να χρειαστεί μήνες έως χρόνια για να αποκατασταθεί.

Κρίσιμο ερώτημα παραμένει αν οποιαδήποτε συμφωνία επιτυγχάνει τους στόχους που έχει θέσει ο Τραμπ, συμπεριλαμβανομένου του κλεισίματος του δρόμου του Ιράν προς τα πυρηνικά, κάτι που η Τεχεράνη αρνείται πάντα ότι επιδιώκει.

Το Ιράν διαθέτει απόθεμα εμπλουτισμένου ουρανίου σε υψηλό βαθμό, που πιστεύεται ότι βρίσκεται θαμμένο μετά τα αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα τον Ιούνιο. Ο Τραμπ είπε στο Reuters την Παρασκευή ότι η υπό διαμόρφωση συμφωνία προβλέπει τη συνεργασία ΗΠΑ-Ιράν για την ανάκτηση του υλικού και τη μεταφορά του στις ΗΠΑ. Το Ιράν αρνήθηκε ότι συμφώνησε σε οποιαδήποτε μεταφορά εκτός του εδάφους του.

Ένας ανώτερος αξιωματούχος της κυβέρνησης Τραμπ δήλωσε ότι οι ΗΠΑ διατηρούν «πολλές κόκκινες γραμμές» στις διαπραγματεύσεις με το Ιράν.

Παράλληλα, η έκκληση του Τραμπ στην αρχή του πολέμου για ανατροπή της ιρανικής κυβέρνησης από τους ίδιους τους Ιρανούς δεν εισακούσθηκε.

ΛΑΘΟΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΙ

Όπως ακριβώς ο Τραμπ είχε εκτιμήσει λανθασμένα την αντίδραση του Πεκίνου σε έναν εμπορικό πόλεμο, έτσι φαίνεται να υπολόγισε λάθος και τον τρόπο με τον οποίο το Ιράν θα ανταπέδιδε οικονομικά σε έναν πραγματικό πόλεμο — επιτιθέμενο στην ενεργειακή υποδομή των κρατών του Περσικού Κόλπου και αποκλείοντας τον στρατηγικό θαλάσσιο δρόμο μεταξύ τους.

Ο Τραμπ πίστευε εσφαλμένα ότι ο πόλεμος θα ήταν μια περιορισμένη επιχείρηση, όπως η αστραπιαία επιδρομή της 3ης Ιανουαρίου στη Βενεζουέλα και τα πλήγματα του Ιουνίου στις πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν, σύμφωνα με ό,τι ομολογούν αξιωματούχοι των ΗΠΑ ιδιωτικά. Αυτή τη φορά όμως οι επιπτώσεις είναι πολύ μεγαλύτερης εμβέλειας.

Το μήνυμα προς τους Ασιάτες συμμάχους, όπως η Ιαπωνία, η Νότια Κορέα και η Ταϊβάν, μπορεί να είναι ότι ο Τραμπ, ο οποίος αναζητά θερμότερες σχέσεις με την Κίνα, αναμένεται να επιδιώκει τους περιφερειακούς του στόχους με λιγότερη μέριμνα για τη γεωπολιτική και οικονομική ασφάλεια των συμμάχων.

Αναλυτές εκτιμούν ότι αυτές οι κυβερνήσεις θα λάβουν μέτρα ενόψει κάθε ενδεχόμενου, όπως μιας κινεζικής απόπειρας κατάληψης της Ταϊβάν, εξαιτίας ανησυχιών για την αξιοπιστία του Τραμπ.

Ευρωπαϊκές χώρες, εκνευρισμένες που επωμίζονται τόσο μεγάλο μέρος του οικονομικού βάρους ενός πολέμου που δεν ζήτησαν, είναι πιθανό να είναι ακόμη πιο νευρικές για τη δέσμευση του Τραμπ στη συνέχιση της βοήθειας προς την Ουκρανία στον πόλεμο της με τη Ρωσία, λένε αναλυτές.

Τα αραβικά κράτη του Κόλπου επιθυμούν τέλος του πολέμου σύντομα, αλλά δεν θα είναι ευχαριστημένα αν ο Τραμπ συνάψει συμφωνία χωρίς εγγυήσεις ασφαλείας γι' αυτά.

«Ένα τέλος αυτής της σύγκρουσης δεν πρέπει να δημιουργήσει επίσης συνεχή αστάθεια στην περιοχή», δήλωσε ο Ανβάρ Γκαργκάς, διπλωματικός σύμβουλος του προέδρου των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων.

Οι περισσότεροι υποστηρικτές του MAGA παραμένουν πιστοί στον Τραμπ, παρά μερικές εμφανείς φωνές διαφωνίας. Ωστόσο, αυξάνονται οι αμφιβολίες για το αν μπορεί να βοηθήσει το κόμμα του να ανακτήσει χαμένο έδαφος, ιδίως με τους ανεξάρτητους ψηφοφόρους, εγκαίρως για τις ενδιάμεσες εκλογές.

Πηγή: Reuters