Μόλις πριν από λίγες εβδομάδες, ο δανεισμός ήταν πολύ φθηνότερος. Στα τέλη Φεβρουαρίου, μόλις δύο ημέρες πριν οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ ξεκινήσουν κοινές επιθέσεις κατά του Ιράν, το μέσο επιτόκιο για στεγαστικό δάνειο 30 ετών είχε πέσει στο 5,98%, κάτω από το 6% για πρώτη φορά εδώ και περισσότερα από τρία χρόνια.

Τα διαφορετικά καταναλωτικά επιτόκια δανεισμού ακολουθούν διαφορετικούς δείκτες. Ορισμένα δάνεια, για παράδειγμα, συνδέονται με τα αμερικανικά κρατικά ομόλογα (Treasuries)· οι αποδόσεις τους αυξάνονται τώρα καθώς οι επενδυτές ανησυχούν για τον πληθωρισμό.

Άλλα δάνεια συνδέονται με το επιτόκιο που ορίζει η Federal Reserve. Η Fed έχει διατηρήσει στάση αναμονής ως προς τα επιτόκια το τελευταίο διάστημα, μια στάση που είναι πιθανό να συνεχιστεί εάν το αυξημένο κόστος ενέργειας αναζωπυρώσει τον πληθωρισμό.

Τα επιτόκια στεγαστικών δανείων τείνουν να ακολουθούν την απόδοση του 10ετούς αμερικανικού ομολόγου, η οποία έχει αυξηθεί τον τελευταίο μήνα καθώς οι επενδυτές λαμβάνουν υπόψη την άνοδο των τιμών πετρελαίου, τις ανησυχίες για τον πληθωρισμό και την πιθανότητα αυξημένων κρατικών δαπανών για τη χρηματοδότηση του πολέμου. Οι αποδόσεις αυξάνονται όταν οι τιμές των ομολόγων πέφτουν.

Η απόδοση του 10ετούς αμερικανικού ομολόγου αυξήθηκε από κάτω από το 4% στα τέλη Φεβρουαρίου έως και 4,48% τον Μάρτιο, πριν κινηθεί γύρω στο 4,3% αυτή την εβδομάδα. Πρόκειται για ένα από τα σημαντικότερα επιτόκια της οικονομίας, που επηρεάζει έντονα τα στεγαστικά δάνεια και ένα ευρύ φάσμα άλλων κόστους δανεισμού για τους Αμερικανούς, τις επιχειρήσεις και την ίδια την κυβέρνηση των ΗΠΑ.

«Οι επενδυτές αρχίζουν πλέον να συνειδητοποιούν την πιθανότητα ενός παρατεταμένου πολέμου με το Ιράν και τι θα σήμαινε αυτό για την οικονομία», δήλωσε ο Jeffrey Roach, επικεφαλής οικονομολόγος της LPL Financial. «Όσο περισσότερο περιορίζεται η παγκόσμια προσφορά πετρελαίου, τόσο αυξάνονται οι πιθανότητες ενίσχυσης των πληθωριστικών πιέσεων.»

Δείτε πώς ο πόλεμος αυξάνει το κόστος δανεισμού για τους Αμερικανούς:

Στεγαστικά δάνεια

Ακόμη και με τη μείωση των επιτοκίων αυτή την εβδομάδα, ένας τυπικός αγοραστής κατοικίας που «κλείδωσε» επιτόκιο πριν από λίγες εβδομάδες θα εξοικονομούσε δεκάδες χιλιάδες δολάρια σε όλη τη διάρκεια του δανείου σε σχέση με κάποιον που λαμβάνει στεγαστικό σήμερα.

Για παράδειγμα, για ένα σπίτι αξίας 500.000 δολαρίων: Με προκαταβολή 20%, ένας αγοραστής που εξασφάλισε δάνειο 30 ετών τον Φεβρουάριο με επιτόκιο 5,98% θα πλήρωνε περίπου 28.700 δολάρια ετησίως σε κεφάλαιο και τόκους. Με το σημερινό μέσο επιτόκιο 6,37%, η ετήσια δόση για το ίδιο δάνειο ανέρχεται σε 29.931 δολάρια. Αν και η διαφορά φαίνεται μικρή, συσσωρεύεται: σε βάθος 30 ετών, ο σημερινός αγοραστής θα πληρώσει πάνω από 36.000 δολάρια περισσότερα.

«Οι δανειολήπτες δεν θα είναι ευχαριστημένοι με αυτό», δήλωσε ο Larry White, καθηγητής οικονομικών στο NYU Stern. «Προσθέτει ένα μη αμελητέο ποσό στη μηνιαία δόση.»

Παρά την άνοδο των τελευταίων εβδομάδων, τα επιτόκια στεγαστικών παραμένουν χαμηλότερα από πέρυσι, όταν το μέσο επιτόκιο ήταν 6,62%.

Δάνεια αυτοκινήτου

Η άνοδος των αποδόσεων των Treasuries μπορεί να επηρεάσει και άλλα επιτόκια δανεισμού, όπως τα δάνεια αυτοκινήτου, καθώς τα επιτόκια των πενταετών δανείων συνδέονται με βραχυπρόθεσμες αποδόσεις ομολόγων.

Οι αποδόσεις των διετών και πενταετών ομολόγων αυξήθηκαν σημαντικά τον Μάρτιο και βρίσκονται στα υψηλότερα επίπεδα από τον Αύγουστο.

Τα μέση επιτόκια στα πενταετή δάνεια αυτοκινήτου έχουν αλλάξει ελάχιστα κατά τη διάρκεια του πολέμου, σύμφωνα με στοιχεία της Bankrate, αλλά τα υψηλά επίπεδα αποδόσεων ενδέχεται να διατηρήσουν τα επιτόκια αυξημένα.

«Πιθανόν βρισκόμαστε σε ένα plateau», δήλωσε ο Stephen Kates, αναλυτής της Bankrate.

«Το μεγαλύτερο ερώτημα για τα επιτόκια δανεισμού — και αυτό ισχύει ιδιαίτερα για τα στεγαστικά — είναι η διάρκεια της σύγκρουσης», πρόσθεσε. «Η διάρκεια και η αβεβαιότητα θα επηρεάσουν τα επιτόκια περισσότερο από οτιδήποτε άλλο.»

Το μέσο επιτόκιο για πενταετές δάνειο αυτοκινήτου κυμαίνεται γύρω στο 7%. Για ένα δάνειο 30.000 δολαρίων, αυτό συνεπάγεται μηνιαία δόση περίπου 594 δολάρια.

Το αυξημένο κόστος έρχεται σε μια περίοδο που οι Αμερικανοί αντιμετωπίζουν και υψηλότερες τιμές καυσίμων, ενώ έχουν αυξηθεί και οι τιμές των αυτοκινήτων.

«Η χρηματοδότηση δανείων αυτοκινήτου θα παραμείνει ακριβή για μεγαλύτερο διάστημα και η προσιτότητα ενός νέου αυτοκινήτου — που ήδη είναι ακριβό — θα επιδεινωθεί περαιτέρω», δήλωσε ο Derek Stimel, καθηγητής οικονομικών στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια.

Πιστωτικές κάρτες

Πολλά επιτόκια στην οικονομία, όπως αυτά των πιστωτικών καρτών, συνδέονται με το βασικό επιτόκιο της Fed και περιλαμβάνουν συνήθως υψηλό περιθώριο.

Τα επιτόκια πιστωτικών καρτών αυξήθηκαν έντονα το 2022 και 2023, και το μέσο ετήσιο επιτόκιο παραμένει πάνω από 19%.

Παρά τις μειώσεις επιτοκίων από τη Fed το 2024 και 2025, τα επιτόκια των καρτών παραμένουν υψηλά. Ο πόλεμος με το Ιράν δεν τα αύξησε άμεσα, αλλά είναι απίθανο να μειωθούν σύντομα.

Οι αγορές έχουν περιορίσει τις προσδοκίες για μειώσεις επιτοκίων φέτος, αναμένοντας πλέον ότι η Fed θα διατηρήσει τα επιτόκια σταθερά τους επόμενους μήνες.

«Αν η Fed διατηρήσει τα επιτόκια και δεν προχωρήσει σε μειώσεις, τότε τα επιτόκια πιστωτικών καρτών θα παραμείνουν υψηλά, καθιστώντας πιο δύσκολη την κάλυψη καθημερινών δαπανών όπως τρόφιμα ή άλλες αγορές που καταλήγουν σε υπόλοιπα πιστωτικών καρτών», δήλωσε ο Stimel.

Πηγή: CNN