Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης στις ΗΠΑ έφθασαν την περασμένη εβδομάδα σε ιστορικό υψηλό, κοντά στα 6,90 δολάρια ανά λίβρα, επιβεβαιώνοντας τη μεγάλη ένταση που επικρατεί στην αγορά.

Το αρμπιτράζ COMEX-LME αποκαλύπτει τις προσδοκίες

Η διαφορά μεταξύ των τιμών COMEX και LME χρησιμοποιείται εδώ και χρόνια από traders φυσικών εμπορευμάτων, τράπεζες, hedge funds, παραγωγούς και βιομηχανικούς καταναλωτές.

Όταν δημιουργείται σημαντική απόκλιση στις δύο αγορές, οι συμμετέχοντες μπορούν να αγοράσουν το μέταλλο στη φθηνότερη αγορά και να το πουλήσουν στην ακριβότερη, αποκομίζοντας το σχετικό περιθώριο, αφού προηγουμένως συνυπολογίσουν μεταφορικά, ασφάλιση, χρηματοδότηση και λοιπά κόστη.

Στο παρελθόν, τέτοιες αποκλίσεις μπορούσαν να προκύψουν από την πορεία της κινεζικής ζήτησης, προβλήματα στην παραγωγή ορυχείων της Νότιας Αμερικής ή προσωρινές διαταραχές στην εφοδιαστική αλυσίδα.

Σήμερα, όμως, ένας διαφορετικός παράγοντας έχει αποκτήσει πρωταγωνιστικό ρόλο: η αμερικανική εμπορική πολιτική.

Όσο μεγαλύτερο είναι το premium του COMEX έναντι της τιμής του LME, τόσο ισχυρότερο είναι το κίνητρο για την προσέλκυση φυσικού χαλκού στις ΗΠΑ. Και όσο μεγαλύτερη γίνεται αυτή η διαφορά, τόσο περισσότερο η αγορά προεξοφλεί ότι οι εισαγωγές θα επιβαρυνθούν με δασμούς.

Ρεκόρ εισαγωγών στις ΗΠΑ

Η επίδραση αυτής της δυναμικής είναι ήδη ορατή στις φυσικές ροές του μετάλλου.

Οι ΗΠΑ εισήγαγαν τον Ιούλιο περισσότερους από 200.000 μετρικούς τόνους χαλκού, επίπεδο που αποτελεί το υψηλότερο των τελευταίων 12 ετών.

Η εικόνα αυτή δεν είναι τυχαία. Εταιρείες και traders επιχειρούν να μεταφέρουν όσο το δυνατόν περισσότερο μέταλλο στις ΗΠΑ πριν από πιθανές νέες επιβαρύνσεις στις εισαγωγές.

Έτσι δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος: η προσδοκία δασμών αυξάνει το premium του COMEX, το premium κάνει πιο ελκυστική την αποστολή χαλκού στις ΗΠΑ, οι εισαγωγές αυξάνονται και οι διαθέσιμες ποσότητες εκτός ΗΠΑ περιορίζονται.

Η αγορά ουσιαστικά προεξοφλεί τον δασμό πριν ακόμη αυτός εφαρμοστεί.

Τι προβλέπει η SocGen

Οι αναλυτές της Société Générale επιχειρούν να μετατρέψουν αυτή τη διαφορά τιμών σε μια εκτίμηση πιθανότητας για την επιβολή δασμών.

Το μοντέλο τους υπολογίζει το κόστος μεταφοράς χαλκού ποιότητας LME από ευρωπαϊκές αποθήκες προς την ανατολική ακτή των ΗΠΑ και συγκρίνει το συνολικό κόστος παράδοσης με την τιμή των συμβολαίων COMEX.

Με βάση την τρέχουσα διαφορά τιμών, η SocGen εκτιμά ότι η αγορά αποτιμά περίπου 14,6% πιθανότητα να εφαρμοστεί έως τον Ιανουάριο του 2027 ο προτεινόμενος γενικός δασμός 15% στον εξευγενισμένο χαλκό.

Για τον υψηλότερο δασμό του 30% από τον Ιανουάριο του 2028, η αντίστοιχη πιθανότητα αυξάνεται στο 37%.

Πρόκειται ουσιαστικά για μια προσπάθεια της αγοράς να «διαβάσει» την εμπορική πολιτική μέσα από τις τιμές ενός εμπορεύματος.

Γιατί ο χαλκός έχει γίνει στρατηγικό μέταλλο

Η αυξημένη ευαισθησία της αγοράς δεν οφείλεται μόνο στους δασμούς.

Ο χαλκός έχει αποκτήσει στρατηγική σημασία λόγω της εκρηκτικής αύξησης της ζήτησης για ηλεκτρική ενέργεια και υποδομές.

Τα data centers που απαιτούνται για την ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης χρειάζονται τεράστιες ποσότητες ηλεκτρικής ισχύος και, κατ' επέκταση, νέα δίκτυα μεταφοράς και διανομής. Η ηλεκτροκίνηση αυξάνει επίσης την κατανάλωση χαλκού, ενώ το ίδιο συμβαίνει με τις επενδύσεις σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και την αναβάθμιση των δικτύων.

Παράλληλα, οι αυξημένες αμυντικές δαπάνες ενισχύουν περαιτέρω τη στρατηγική σημασία του μετάλλου.

Αυτό εξηγεί και την αυξανόμενη ανησυχία των αμερικανικών αρχών για την εξάρτηση από εισαγόμενες ποσότητες εξευγενισμένου χαλκού.

Το ζήτημα επομένως δεν είναι πλέον μόνο οικονομικό. Είναι και ζήτημα ενεργειακής, βιομηχανικής και εθνικής ασφάλειας.

Οι ΗΠΑ έχουν ήδη επιβάλει δασμούς

Το εμπορικό περιβάλλον έχει ήδη αλλάξει.

Οι ΗΠΑ επιβάλλουν δασμό 50% σε εισαγωγές ημιτελών προϊόντων χαλκού και σε ορισμένα άλλα προϊόντα που κατασκευάζονται από χαλκό.

Παράλληλα, το αμερικανικό υπουργείο Εμπορίου έχει προτείνει την εφαρμογή γενικού δασμού 15% στον εξευγενισμένο χαλκό από την 1η Ιανουαρίου 2027, με τον συντελεστή να αυξάνεται στο 30% από την 1η Ιανουαρίου 2028.

Η καθυστέρηση της τελικής απόφασης στο πλαίσιο της έρευνας βάσει του Άρθρου 232 έχει έτσι μετατρέψει την αγορά χαλκού σε έναν μηχανισμό συνεχούς προεξόφλησης.

Ο μεγαλύτερος καταλύτης της αγοράς

Η Natalie Scott-Gray της StoneX χαρακτηρίζει την καθυστερημένη απόφαση των ΗΠΑ για τον εξευγενισμένο χαλκό ως τον «μεγαλύτερο μεμονωμένο καταλύτη» για την αγορά.

Το αποτέλεσμα μπορεί να είναι ιδιαίτερα διαφορετικό ανάλογα με την τελική απόφαση της Ουάσιγκτον.

Εάν επιβληθούν οι δασμοί, η προσφορά χαλκού που παραμένει διαθέσιμη εκτός ΗΠΑ θα περιοριστεί, καθώς περισσότερες ποσότητες θα κατευθυνθούν στην αμερικανική αγορά.

Εάν αντίθετα δεν επιβληθούν νέοι δασμοί, το οικονομικό κίνητρο που δημιουργεί σήμερα η διαφορά μεταξύ COMEX και LME θα εξαφανιστεί και μαζί του θα υποχωρήσει το συγκεκριμένο αρμπιτράζ.

Με άλλα λόγια, η ίδια η ανακοίνωση της αμερικανικής κυβέρνησης μπορεί να προκαλέσει απότομη αλλαγή στις εμπορικές ροές του χαλκού.

Η προσφορά παραμένει το μεγάλο πρόβλημα

Πέρα από την αμερικανική εμπορική πολιτική, υπάρχει ένας ακόμη λόγος για τον οποίο οι αναλυτές παραμένουν θετικοί για τον χαλκό: η προσφορά από τα ορυχεία δυσκολεύεται να συμβαδίσει με την αυξανόμενη ζήτηση.

Η μετάβαση προς μια περισσότερο ηλεκτροποιημένη οικονομία απαιτεί ολοένα περισσότερες ποσότητες του μετάλλου, ενώ η ανάπτυξη νέων ορυχείων είναι αργή και απαιτεί τεράστιες επενδύσεις και πολλά χρόνια.

Έτσι, η αγορά βρίσκεται αντιμέτωπη με δύο παράλληλες πιέσεις. Από τη μία, η ζήτηση αυξάνεται λόγω AI, ηλεκτροκίνησης, ενεργειακών δικτύων και άμυνας. Από την άλλη, η προσφορά είναι περιορισμένη και οι εμπορικές πολιτικές μπορούν να μετακινήσουν απότομα τις διαθέσιμες ποσότητες από τη μία γεωγραφική αγορά στην άλλη.

Η Ewa Manthey της ING εκτιμά ότι το υψηλό premium του COMEX εξακολουθεί να στηρίζει τις τιμές βραχυπρόθεσμα, ιδιαίτερα σε ένα περιβάλλον περιορισμένης προσφοράς ορυχείων και αυξανόμενου ανταγωνισμού μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας για τις διαθέσιμες ποσότητες.

Ο χαλκός ως «ραντάρ» των δασμών

Το ενδιαφέρον της σημερινής συγκυρίας βρίσκεται τελικά στο ότι η αγορά χαλκού λειτουργεί σαν ένα είδος ραντάρ για την αμερικανική εμπορική πολιτική.

Δεν χρειάζεται να περιμένει κανείς την επίσημη ανακοίνωση της Ουάσιγκτον για να διαπιστώσει πώς μεταβάλλονται οι προσδοκίες. Η διαφορά COMEX-LME αποτυπώνει σχεδόν σε πραγματικό χρόνο το κόστος που είναι διατεθειμένη να πληρώσει η αγορά για να εξασφαλίσει φυσικό χαλκό στις ΗΠΑ.

Και όσο το premium παραμένει υψηλό, το μήνυμα είναι σαφές: οι traders θεωρούν ότι η αμερικανική αγορά κινδυνεύει να γίνει πιο ακριβή και πιο προστατευμένη, ενώ ο υπόλοιπος κόσμος κινδυνεύει να μείνει με μικρότερες διαθέσιμες ποσότητες.

Για τον λόγο αυτό, ο χαλκός δεν αποτελεί πλέον μόνο ένα στοίχημα στις πρώτες ύλες ή στην παγκόσμια βιομηχανική ανάπτυξη. Έχει μετατραπεί σε ένα από τα πιο χαρακτηριστικά χρηματιστηριακά «θερμόμετρα» της σύγκρουσης ανάμεσα στην παγκόσμια ζήτηση για κρίσιμα μέταλλα και στην προσπάθεια των ΗΠΑ να περιορίσουν την εξάρτησή τους από τις εισαγωγές.