Η περίπτωση του Γιώργου δεν είναι μεμονωμένη. Παρά τη συνεχή ανάπτυξη του ελληνικού τουρισμού, οι επιχειρήσεις δυσκολεύονται ολοένα περισσότερο να καλύψουν τις δεκάδες χιλιάδες εποχικές θέσεις εργασίας. Αν και η αύξηση των αναγκών εξηγεί ένα μέρος του προβλήματος, εξίσου σημαντικός παράγοντας είναι η μεταβολή της στάσης των νέων απέναντι στην εργασία.

Η γενιά Ζ έχει διαφορετικές προτεραιότητες

Οι εργοδότες του τουρισμού διαπιστώνουν ότι οι νεότεροι εργαζόμενοι, ιδιαίτερα όσοι ανήκουν στη γενιά Ζ, αντιμετωπίζουν πολύ διαφορετικά την επαγγελματική τους ζωή σε σχέση με τις προηγούμενες γενιές.

Η σύμβουλος ανθρώπινου δυναμικού Ελεάνα Γιαμπανά επισημαίνει ότι οι νέοι αναζητούν θέσεις με ξεκάθαρα όρια, σταθερό πλαίσιο εργασίας και καλύτερη ισορροπία μεταξύ προσωπικής και επαγγελματικής ζωής. Σε αντίθεση με μεγαλύτερους εργαζόμενους, εμφανίζονται λιγότερο διατεθειμένοι να αποδεχθούν υπερωρίες ή καθήκοντα που ξεφεύγουν από την περιγραφή της θέσης τους.

Παράλληλα, επιλέγουν εργοδότες που διαθέτουν ξεκάθαρο όραμα και κοινωνικό αποτύπωμα, ενώ διεκδικούν από την πρώτη στιγμή καλύτερες συνθήκες εργασίας. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρουν αρκετοί επιχειρηματίες, «δεν κάνουμε πλέον εμείς τη συνέντευξη στους υποψηφίους – εκείνοι αξιολογούν εμάς».

Οι υψηλότερες αποδοχές δεν αρκούν πάντα

Παρά τις αυξημένες αμοιβές που προσφέρουν αρκετές επιχειρήσεις, η εποχική εργασία δεν αποτελεί πλέον αυτονόητη επιλογή.

Η 28χρονη Ιώ, ηθοποιός, εργάστηκε μόνο μία χρονιά σε ξενοδοχείο της Μυκόνου, μετά την πανδημία, όταν οι επαγγελματικές της επιλογές ήταν περιορισμένες. Αν και χαρακτηρίζει θετική την εμπειρία, δεν σκοπεύει να επαναλάβει τη σεζόν, καθώς προτιμά να παραμείνει στην Αθήνα και να επενδύσει στην καριέρα της, ακόμη και αν αυτό σημαίνει περιόδους χωρίς σταθερό εισόδημα.

Η εικόνα αυτή επιβεβαιώνεται και από το φετινό Βαρόμετρο Ανθρώπινου Δυναμικού της ManpowerGroup. Σύμφωνα με την έρευνα, το 68% των εργαζομένων της γενιάς Ζ παγκοσμίως αποκτά επιπλέον εισόδημα μέσω δεύτερης εργασίας, freelancing, μερικής απασχόλησης ή επενδύσεων, ενώ περίπου ένας στους τέσσερις νέους κάτω των 29 ετών διαθέτει συμπληρωματική επαγγελματική δραστηριότητα.

Ωστόσο, οι νέοι δεν αναζητούν μόνο υψηλότερες αποδοχές. Δίνουν ιδιαίτερη βαρύτητα στην οικονομική ασφάλεια, την ευελιξία και τις δυνατότητες εξέλιξης, στοιχεία που συχνά λείπουν από την εποχική απασχόληση.

Όσοι επέλεξαν τη σεζόν βλέπουν και τα θετικά

Υπάρχουν, πάντως, και όσοι αξιολογούν θετικά την εμπειρία.

Η 26χρονη Μαρία εργάστηκε τρία καλοκαίρια στην εστίαση, φτάνοντας μέχρι τη θέση της υπεύθυνης υποδοχής. Όπως λέει, η εμπειρία αυτή την βοήθησε να αναπτύξει σημαντικές δεξιότητες επικοινωνίας και οργάνωσης, ενώ κάθε χρόνο κατάφερνε να διαπραγματεύεται καλύτερες αποδοχές και περισσότερες παροχές.

Φέτος εγκατέλειψε τη σεζόν επειδή ξεκίνησε τη δική της επιχείρηση ως γυμνάστρια, χωρίς όμως να κρύβει ότι της λείπει η καθημερινότητα της εποχικής εργασίας.

Ανάλογη είναι και η περίπτωση του 31χρονου Ντάνιελ, ο οποίος συνεχίζει να εργάζεται κάθε καλοκαίρι σε νησιά. Για τον ίδιο, η σεζόν αποτελεί συνειδητή επιλογή ζωής, καθώς συνδυάζει εργασία, διακοπές και κοινωνική ζωή. Όπως επισημαίνει, δεν είναι όλες οι επιχειρήσεις ίδιες και η εικόνα που κυκλοφορεί για τις συνθήκες εργασίας δεν ανταποκρίνεται πάντα στην πραγματικότητα.

Ένα πολύτιμο «σχολείο»

Ακόμη και όσοι αποφάσισαν να εγκαταλείψουν τη σεζόν αναγνωρίζουν ότι τους πρόσφερε σημαντικές εμπειρίες.

Ο Γιώργος θεωρεί πως μέσα από τα δύσκολα χρόνια στην εστίαση έμαθε πώς λειτουργεί μια επιχείρηση, απέκτησε αυτοπεποίθηση στις διαπραγματεύσεις και κατάφερε αργότερα να διεκδικήσει καλύτερες θέσεις εργασίας στον χώρο των πωλήσεων, όπου δραστηριοποιείται σήμερα.

Οι συνθήκες διαβίωσης αποτρέπουν πολλούς

Πέρα όμως από τις αμοιβές και τα ωράρια, αποτρεπτικά λειτουργούν και οι συνθήκες διαμονής.

Η 33χρονη Ελένη, καλλιτέχνις τσίρκου, εξέτασε φέτος το ενδεχόμενο να εργαστεί σε ξενοδοχείο της Κρήτης, όμως τελικά αρνήθηκε. Βασικός λόγος ήταν ότι η θέση προέβλεπε υποχρεωτική συγκατοίκηση με άγνωστο άτομο για ολόκληρη τη σεζόν.

Όπως αναφέρει, η έλλειψη προσωπικού χώρου αποτελεί πλέον σοβαρό αντικίνητρο, ιδιαίτερα όταν συνοδεύεται από απαιτητικά ωράρια και περιορισμένο ελεύθερο χρόνο.

Οι αποδοχές δεν δικαιολογούν πάντα τις θυσίες

Η ίδια θεωρεί επίσης ότι οι οικονομικές απολαβές που της προτάθηκαν δεν αντιστάθμιζαν τις απαιτήσεις της εργασίας.

Παρότι η αμοιβή ήταν περίπου 500 ευρώ υψηλότερη από εκείνη που θα είχε στην Αθήνα, έκρινε ότι δεν άξιζε να εγκαταλείψει την καθημερινότητά της, να μοιράζεται το δωμάτιό της με άγνωστο άτομο και να εργάζεται έξι ημέρες την εβδομάδα με διαθεσιμότητα σχεδόν όλη την ημέρα.

Για τον λόγο αυτό υπέβαλε αντιπρόταση με υψηλότερες οικονομικές απαιτήσεις, χωρίς όμως να λάβει ποτέ απάντηση.

Η εικόνα αυτή αποτυπώνει τη νέα πραγματικότητα στην αγορά εργασίας του ελληνικού τουρισμού. Οι επιχειρήσεις καλούνται πλέον να ανταγωνιστούν όχι μόνο σε επίπεδο αμοιβών, αλλά και σε ζητήματα ποιότητας ζωής, εργασιακών συνθηκών, προσωπικού χρόνου και προοπτικών εξέλιξης, καθώς οι νεότερες γενιές αξιολογούν πλέον πολύ διαφορετικά τι σημαίνει μια ελκυστική θέση εργασίας.