Οι επιθέσεις έρχονται σε μια περίοδο κατά την οποία η ναυσιπλοΐα στην περιοχή παραμένει εξαιρετικά δύσκολη, καθώς το Ορμούζ αποτελεί μία από τις σημαντικότερες ενεργειακές αρτηρίες του πλανήτη.

Το Ιράν θέτει επτά όρους

Η Τεχεράνη επανέλαβε ότι τα Στενά δεν πρόκειται να ανοίξουν πλήρως μέχρι να εκπληρωθούν οι επτά προϋποθέσεις που έχει θέσει.

Το ιρανικό κρατικό πρακτορείο Nour News, επικαλούμενο τον πρόεδρο του ιρανικού Κοινοβουλίου Μοχάμαντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, ανέφερε ότι η χώρα δεν πρόκειται να προσαρμόσει την εθνική της ασφάλεια στις δημόσιες δηλώσεις Αμερικανών αξιωματούχων.

Οι απαιτήσεις της Τεχεράνης περιλαμβάνουν τον τερματισμό των αμερικανικών «επιθετικών ενεργειών», την άρση του ναυτικού αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών, τον τερματισμό των οικονομικών πιέσεων και την αποδέσμευση ιρανικών περιουσιακών στοιχείων.

Από την άλλη πλευρά, βασική απαίτηση της Ουάσιγκτον παραμένει η εγκατάλειψη από το Ιράν του προγράμματος ανάπτυξης πυρηνικών όπλων.

Η αντιπαράθεση αυτή αφήνει ουσιαστικά ανοικτό το ενδεχόμενο να παραταθεί η περιορισμένη διέλευση πλοίων από τα Στενά, με σημαντικές συνέπειες για την παγκόσμια αγορά ενέργειας.

Γιατί το Ορμούζ είναι τόσο κρίσιμο

Πριν από την έναρξη του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου, από τα Στενά του Ορμούζ περνούσε περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου.

Αυτό σημαίνει ότι οποιαδήποτε παρατεταμένη διαταραχή στη ναυσιπλοΐα δεν αποτελεί μόνο περιφερειακό πρόβλημα.

Μπορεί να επηρεάσει άμεσα:

τις διεθνείς τιμές του πετρελαίου,

το κόστος μεταφοράς και ασφάλισης των πλοίων,

τις τιμές καυσίμων,

τον πληθωρισμό,

τις πληθωριστικές προσδοκίες,

και τελικά το κόστος δανεισμού για κυβερνήσεις και επιχειρήσεις.

Το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι η αγορά δεν χρειάζεται να χάσει οριστικά μεγάλες ποσότητες πετρελαίου για να αντιδράσει. Αρκεί η αβεβαιότητα γύρω από την ασφαλή διέλευση των πλοίων να αυξήσει το ασφάλιστρο κινδύνου στην αγορά ενέργειας.

Νέο μέτωπο στη Σαουδική Αραβία

Την ίδια ώρα, αυξάνονται οι ενδείξεις ότι η σύγκρουση αποκτά και νέο μέτωπο στην ενεργειακή υποδομή της Σαουδικής Αραβίας.

Οι Χούθι της Υεμένης, που τάσσονται στο πλευρό του Ιράν, υποστήριξαν ότι πραγματοποίησαν επίθεση με βαλλιστικούς πυραύλους και drones εναντίον εγκατάστασης της Aramco στο Ριάντ.

Σύμφωνα με τις ίδιες αναφορές, η επίθεση πραγματοποιήθηκε ως αντίποινα για τις σαουδαραβικές επιχειρήσεις στη Σαναά και σε άλλες περιοχές της Υεμένης.

Μάρτυρας που επικαλείται το Reuters ανέφερε ότι πάνω από την εγκατάσταση υψώθηκε μεγάλο σύννεφο καπνού και φωτιάς.

Οι σαουδαραβικές αρχές δεν είχαν σχολιάσει τις αναφορές, ενώ ούτε η Aramco είχε απαντήσει άμεσα σε αίτημα για σχολιασμό.

Εάν επιβεβαιωθεί η επίθεση, θα πρόκειται για σημαντική εξέλιξη, καθώς η ενεργειακή υποδομή της Σαουδικής Αραβίας αποτελεί κρίσιμο τμήμα της παγκόσμιας εφοδιαστικής αλυσίδας πετρελαίου.

Η αγορά φοβάται νέα κλιμάκωση

Το μεγαλύτερο πρόβλημα για τις αγορές είναι ότι η τρέχουσα κατάσταση δεν θεωρείται σταθερή.

Ορισμένοι επενδυτές εκτιμούν πλέον ότι το ερώτημα δεν είναι τόσο αν θα υπάρξει νέα μεγάλη κλιμάκωση, αλλά πότε θα μπορούσε αυτή να εκδηλωθεί.

Οι συνεχιζόμενες επιθέσεις στη ναυτιλία, η αβεβαιότητα γύρω από το Ορμούζ και η στρατιωτική κινητικότητα των ΗΠΑ αυξάνουν το γεωπολιτικό ασφάλιστρο κινδύνου.

Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει η πληροφορία ότι οι ΗΠΑ ενισχύουν τη στρατιωτική τους παρουσία στην περιοχή, με την αποστολή τρίτης ομάδας κρούσης αεροπλανοφόρου, καθώς και αμφίβιας δύναμης που μεταφέρει περίπου 2.000 πεζοναύτες.

Η εξέλιξη αυτή προκάλεσε νέα άνοδο στις τιμές του πετρελαίου, αν και μέρος των κερδών περιορίστηκε μετά την ανακοίνωση των χωρών της G7 για αποδέσμευση αποθεμάτων αργού και ντίζελ.

Πάνω από τα 100 δολάρια το Brent

Η αγορά πετρελαίου βρίσκεται πλέον σε επίπεδα που επαναφέρουν στο προσκήνιο τον κίνδυνο ενός νέου πληθωριστικού κύματος.

Το Brent, που αποτελεί το διεθνές σημείο αναφοράς, έκλεισε στα 102,25 δολάρια το βαρέλι, ενώ το αμερικανικό WTI διαμορφώθηκε στα 91,11 δολάρια.

Παρά τη μικρή υποχώρηση στο τέλος της εβδομάδας, η εικόνα παραμένει ιδιαίτερα ευαίσθητη στις ειδήσεις από τη Μέση Ανατολή.

Και εδώ βρίσκεται το μεγαλύτερο πρόβλημα για τις κεντρικές τράπεζες.

Μια παρατεταμένη άνοδος του πετρελαίου δεν αυξάνει μόνο το κόστος καυσίμων. Μεταφέρεται σταδιακά στις μεταφορές, στην παραγωγή, στα τρόφιμα και στις υπηρεσίες, ενώ μπορεί να ενισχύσει ξανά τις πληθωριστικές προσδοκίες.

Αυτό, με τη σειρά του, περιορίζει τα περιθώρια για χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής και μπορεί να διατηρήσει υψηλότερο το κόστος χρήματος για μεγαλύτερο διάστημα.

Το Ορμούζ ως νέος παράγοντας κινδύνου για τις αγορές

Η κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ έχει επομένως μετατραπεί από ένα περιφερειακό γεωπολιτικό ζήτημα σε παράγοντα άμεσης σημασίας για τις διεθνείς αγορές.

Όσο συνεχίζονται οι επιθέσεις σε δεξαμενόπλοια και η Τεχεράνη διατηρεί περιορισμούς στη διέλευση, η αγορά θα τιμολογεί υψηλότερο γεωπολιτικό κίνδυνο.

Το κρίσιμο πλέον δεν είναι μόνο η εξέλιξη των στρατιωτικών επιχειρήσεων, αλλά και το εάν θα αποκατασταθεί αξιόπιστα η ελεύθερη ναυσιπλοΐα.

Για τις αγορές, το Ορμούζ αποτελεί πλέον ένα από τα σημαντικότερα σημεία που θα κρίνουν την πορεία του πετρελαίου, του πληθωρισμού και των επιτοκίων τους επόμενους μήνες.