Ελεύθεροι επαγγελματίες: Περιορίζεται δραστικά το τεκμαρτό εισόδημα

Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές αφορά τους ελεύθερους επαγγελματίες.

Από το φορολογικό έτος 2026 περιορίζεται στην πράξη το μεγαλύτερο μέρος του τεκμαρτού εισοδήματος για όσους πληρούν τα προβλεπόμενα κριτήρια, τα οποία, σύμφωνα με τις κυβερνητικές εκτιμήσεις, καλύπτουν πάνω από το 90% των ελεύθερων επαγγελματιών.

Ως ελάχιστη βάση παραμένει ο κατώτατος μισθός με τις τριετίες, ενώ καταργούνται δύο προσαυξήσεις που μπορούσαν να αυξήσουν σημαντικά το τεκμαρτό εισόδημα: η προσαύξηση που συνδεόταν με το 10% του ετήσιου κόστους μισθοδοσίας και εκείνη που προέκυπτε από τη διαφορά του τζίρου μιας επιχείρησης από τον μέσο τζίρο του αντίστοιχου ΚΑΔ.

Έτσι, ένας επαγγελματίας δεν θα επιβαρύνεται πλέον τεκμαρτά επειδή απασχολεί προσωπικό ή επειδή εμφανίζει υψηλότερο κύκλο εργασιών από τον μέσο όρο του κλάδου.

Ενδεικτικά, καφέ με πέντε εργαζομένους και μισθοδοσία 105.000 ευρώ, που είχε τεκμαρτό εισόδημα 27.244 ευρώ και φόρο 4.783 ευρώ, θα δει τη φορολογική βάση να περιορίζεται στα 16.744 ευρώ και τον φόρο στα 2.249 ευρώ. Το ετήσιο όφελος φτάνει τα 2.534 ευρώ, δηλαδή περίπου 53% χαμηλότερος φόρος.

Παράλληλα, από το φορολογικό έτος 2027 η προκαταβολή φόρου για τις ατομικές επιχειρήσεις μειώνεται από 55% σε 50%.

Για τους μικρούς οικισμούς διευρύνεται επίσης το όριο πληθυσμού για τη μείωση των τεκμηρίων, από 1.500 σε 2.000 κατοίκους.

Ταξί: Αλλαγή στον τρόπο υπολογισμού του τεκμηρίου

Ειδική ρύθμιση προβλέπεται για τους ιδιοκτήτες ταξί.

Το τεκμήριο θα υπολογίζεται με βάση το πραγματικό ποσοστό ιδιοκτησίας. Έτσι, για παράδειγμα, όποιος κατέχει το 50% ενός ταξί θα επιβαρύνεται με το 50% του σχετικού τεκμηρίου και όχι σαν να εκμεταλλεύεται ολόκληρο το όχημα.

Παράλληλα, από το τεκμήριο εξαιρούνται ανήλικα τέκνα έως 18 ετών που διαθέτουν άδεια ταξί, περίπτωση που μπορεί να προκύψει κυρίως από κληρονομική διαδοχή.

Επιχειρήσεις: Σταδιακή μείωση φορολογικών επιβαρύνσεων

Για τις επιχειρήσεις ξεκινά μια σειρά παρεμβάσεων που μειώνουν σταδιακά το φορολογικό και χρηματοδοτικό κόστος.

Κατάργηση τέλους επιτηδεύματος

Η κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος για τα νομικά πρόσωπα θα γίνει σταδιακά.

Από το 2027 καταργείται στην Περιφέρεια και τη Θεσσαλονίκη, ενώ το 2028 μειώνεται κατά 50% στην Αττική και το 2029 καταργείται πλήρως.

Έτσι, μια επιχείρηση με έδρα και υποκατάστημα στη Θεσσαλονίκη που σήμερα καταβάλλει 1.600 ευρώ, από το 2027 δεν θα έχει τη συγκεκριμένη επιβάρυνση.

Μικρότερη προκαταβολή φόρου

Από το φορολογικό έτος 2028 ξεκινά η σταδιακή μείωση της προκαταβολής φόρου για τα νομικά πρόσωπα.

Ο συντελεστής, από 80% σήμερα, θα υποχωρεί κατά πέντε ποσοστιαίες μονάδες κάθε χρόνο, ακολουθώντας την πορεία 75% → 70% → 65% → 60% → 55% → 50%.

Στόχος είναι τελικά η προκαταβολή φόρου των επιχειρήσεων να εξισωθεί με εκείνη των ατομικών επιχειρήσεων.

Ταχύτερες αποσβέσεις

Για επενδύσεις σε νέο μηχανολογικό εξοπλισμό που πραγματοποιούνται από την 1η Ιανουαρίου 2027, ο χρόνος απόσβεσης περιορίζεται από τα 10 στα 6 χρόνια.

Οι συντελεστές θα διαμορφώνονται σε 10%, 10%, 15%, 15%, 25% και 25%, επιταχύνοντας τη φορολογική αναγνώριση του επενδυτικού κόστους.

Νέα χρηματοδότηση 5 δισ. ευρώ για μικρομεσαίες επιχειρήσεις

Παράλληλα δημιουργούνται δύο νέα χρηματοδοτικά εργαλεία μέσω της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας.

Με αφετηρία 1,5 δισ. ευρώ από πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης και μέσω μόχλευσης του τραπεζικού συστήματος, εκτιμάται ότι μπορούν να κινητοποιηθούν συνολικά 5 δισ. ευρώ.

Τα κεφάλαια θα κατευθυνθούν τόσο σε επενδύσεις όσο και σε ανάγκες ρευστότητας, με χαμηλότερο κόστος χρηματοδότησης ή με εγγυήσεις που διευκολύνουν την πρόσβαση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων στον τραπεζικό δανεισμό.

Αγρότες και τρίτεκνοι στους βασικούς κερδισμένους

Σημαντικές αλλαγές προβλέπονται και στη φορολογία συγκεκριμένων κοινωνικών ομάδων.

Για τους κατά κύριο επάγγελμα αγρότες μηδενίζεται ο φορολογικός συντελεστής για εισόδημα έως 20.000 ευρώ από το φορολογικό έτος 2026.

Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, φορολογική ελάφρυνση θα δουν 47.091 από τους 245.907 αγρότες, ενώ το μέγιστο όφελος φτάνει τα 2.900 ευρώ.

Για παράδειγμα, αγρότης χωρίς παιδιά με εισόδημα 15.000 ευρώ, ο οποίος σήμερα καταβάλλει 1.183 ευρώ φόρο, δεν θα καταβάλλει πλέον φόρο.

Ανάλογη παρέμβαση προβλέπεται για τους τρίτεκνους, καθώς μηδενίζεται ο φορολογικός συντελεστής για τα πρώτα 20.000 ευρώ εισοδήματος.

Το αφορολόγητο για έναν τρίτεκνο αυξάνεται από 14.364 σε 25.364 ευρώ, ενώ εκτιμάται ότι φορολογική ελάφρυνση θα έχουν 86.927 τρίτεκνοι.

Ένας τρίτεκνος με εισόδημα 20.000 ευρώ θα μηδενίσει τον φόρο του, ενώ για εισόδημα 30.000 ευρώ η ετήσια μείωση φόρου υπολογίζεται σε 1.800 ευρώ.

Δημόσιοι υπάλληλοι: Επιστρέφει το επίδομα Χριστουγέννων

Από τον Δεκέμβριο του 2027 θεσπίζεται επίδομα Χριστουγέννων 500 ευρώ μικτά για τους δημοσίους υπαλλήλους.

Παράλληλα, οι βασικοί μισθοί στο Δημόσιο θα αυξηθούν τον Απρίλιο του 2027 και τον Ιανουάριο του 2028, ακολουθώντας την πορεία του κατώτατου μισθού.

Η συνολική αύξηση μέχρι τον Ιανουάριο του 2028 υπολογίζεται σε 80 ευρώ μικτά τον μήνα.

Επιπλέον, εκπαιδευτικοί, γιατροί και νοσηλευτές που υπηρετούν στην Περιφέρεια προβλέπεται να λαμβάνουν επιστροφή δύο ενοικίων ετησίως.

Κατώτατος μισθός στα 1.000 ευρώ

Ο κατώτατος μισθός αποτελεί ακόμη έναν βασικό πυλώνα των παρεμβάσεων.

Από τα 920 ευρώ σήμερα, θα αυξηθεί στα 1.000 ευρώ έως τον Ιανουάριο του 2028, ενώ με τις τριετίες μπορεί να φτάσει τα 1.300 ευρώ.

Οι αυξήσεις θα πραγματοποιηθούν σε δύο στάδια, τον Απρίλιο του 2027 και τον Ιανουάριο του 2028.

Σε σύγκριση με τα 650 ευρώ του 2021, η συνολική αύξηση του κατώτατου μισθού θα φτάσει το 54%.

Παράλληλα, από τον Απρίλιο του 2027 οι ασφαλιστικές εισφορές στον ιδιωτικό τομέα μειώνονται κατά 0,5 ποσοστιαία μονάδα, με ολόκληρη τη μείωση να αφορά την πλευρά του εργαζομένου και να μεταφέρεται στο καθαρό εισόδημά του.

Συνταξιούχοι: Στα 400 ευρώ η ετήσια ενίσχυση

Η μόνιμη ενίσχυση του Νοεμβρίου αυξάνεται από 300 σε 400 ευρώ καθαρά και διευρύνεται ώστε να καλύπτει όλους τους συνταξιούχους άνω των 65 ετών.

Με την αλλαγή προστίθενται περίπου 270.000 νέοι δικαιούχοι, με τον συνολικό αριθμό να φτάνει τα 2,2 εκατομμύρια.

Τα 400 ευρώ προβλέπονται επίσης για άτομα άνω των 60 ετών που λαμβάνουν μόνο σύνταξη χηρείας, για άτομα με αναπηρία και για ανασφάλιστους υπερήλικες.

Οι συντάξεις θα συνεχίσουν παράλληλα να αυξάνονται με βάση τον συνδυασμό ΑΕΠ και πληθωρισμού, χωρίς συμψηφισμό της προσωπικής διαφοράς.

Νέα γενιά: Κρατικός «κουμπαράς» από τη γέννηση

Μια διαφορετική παρέμβαση αφορά τη δημιουργία επενδυτικού λογαριασμού για παιδιά.

Οι γονείς θα μπορούν να ανοίγουν τον λογαριασμό μέσα στα δύο πρώτα χρόνια από τη γέννηση και το κράτος θα καταθέτει ένα ευρώ για κάθε ευρώ που καταβάλλει ο γονέας, έως 1.200 ευρώ ετησίως.

Το ανώτατο όριο αυξάνεται κατά 10% κάθε πέντε χρόνια.

Με τις μέγιστες καταβολές, το κεφάλαιο σε ορίζοντα 18 ετών υπολογίζεται σε 49.304 ευρώ, εκ των οποίων τα 24.652 ευρώ θα προέρχονται από το κράτος.

Με απόδοση 3%, το τελικό κεφάλαιο εκτιμάται ότι μπορεί να φτάσει τα 64.109 ευρώ, ενώ με απόδοση 5% τα 77.062 ευρώ.

Οικογένεια, αναπηρικά επιδόματα και φοιτητές

Τα αναπηρικά επιδόματα θα συνδέονται πλέον με την εξέλιξη του πληθωρισμού, σε ένα μέτρο που αφορά περίπου 218.000 άτομα.

Παράλληλα, αυξάνεται κατά 10% η αποζημίωση των voucher για βρεφονηπιακούς σταθμούς και κατά 2.000 ευρώ τα σχετικά εισοδηματικά όρια.

Για τους τρίτεκνους καταργούνται τα εισοδηματικά κριτήρια, ενώ για τις πολύτεκνες οικογένειες το επίδομα γέννησης αυξάνεται κατά 1.000 ευρώ επιπλέον για κάθε παιδί.

Αυξάνεται επίσης το ημερήσιο φοιτητικό σιτηρέσιο από 2 σε 3 ευρώ και από 2,45 σε 3,50 ευρώ στις ακριτικές και νησιωτικές περιοχές.

«Σπίτι μου ΙΙΙ»: Μεγαλύτερα όρια για την πρώτη κατοικία

Στο επίκεντρο βρίσκεται και η στεγαστική πολιτική, με το νέο «Σπίτι μου ΙΙΙ», συνολικού ύψους 2 δισ. ευρώ.

Τα όρια διευρύνονται σημαντικά ώστε να μπορούν να ενταχθούν περισσότεροι ενδιαφερόμενοι και περισσότερα ακίνητα.

Η ηλικία των δικαιούχων αυξάνεται έως τα 55 έτη, από 50, ενώ η ανώτατη αξία του ακινήτου αυξάνεται στα 300.000 ευρώ, από 250.000 ευρώ.

Το μέγιστο ποσό δανείου ανεβαίνει στα 230.000 ευρώ, από 190.000 ευρώ, ενώ η χρηματοδότηση μπορεί να καλύπτει έως το 90% της αξίας του ακινήτου.

Παράλληλα, αυξάνεται στα 7.000 ευρώ ανά παιδί, από 5.000 ευρώ, η προσαύξηση του οικογενειακού εισοδηματικού ορίου.

Για οικογένειες με περισσότερα από τέσσερα παιδιά αυξάνονται επίσης τα επιτρεπόμενα τετραγωνικά μέτρα.

Κίνητρα για να επιστρέψουν κλειστά σπίτια στην αγορά

Για την ενίσχυση της προσφοράς κατοικιών παρατείνονται η τριετής απαλλαγή από τον φόρο εισοδήματος για κενά ακίνητα που μεταφέρονται στη μακροχρόνια μίσθωση, η φορολογική έκπτωση για δαπάνες αναβάθμισης κτιρίων και η απαλλαγή ΦΠΑ στις νέες οικοδομές.

Παράλληλα, επεκτείνεται για το 2027 ο περιορισμός της δημιουργίας νέων βραχυχρόνιων μισθώσεων στα τρία δημοτικά διαμερίσματα της Αθήνας και στο Α΄ διαμέρισμα Θεσσαλονίκης.

ΕΝΦΙΑ: Περισσότεροι μικροί οικισμοί χωρίς φόρο

Από το 2027 διευρύνεται και η απαλλαγή από τον ΕΝΦΙΑ για τους μικρούς οικισμούς.

Το πληθυσμιακό όριο αυξάνεται από 1.500 σε 2.000 κατοίκους, ενώ στη Δυτική Μακεδονία φτάνει τους 2.200 κατοίκους.

Η αλλαγή προσθέτει 131 οικισμούς και περίπου 62.000 ιδιοκτήτες στους δικαιούχους.

Συνολικά, η απαλλαγή από τον ΕΝΦΙΑ θα καλύπτει 12.855 οικισμούς.

Φόρος 15% για αγορές κατοικιών από πολίτες τρίτων χωρών

Στην αντίθετη κατεύθυνση κινείται η παρέμβαση στις αγορές κατοικιών από πολίτες χωρών εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Από την 1η Ιανουαρίου 2027, ο φόρος μεταβίβασης για την αγορά κατοικίας από πολίτες τρίτων χωρών αυξάνεται από 3% σε 15%.

Η ρύθμιση αφορά αποκλειστικά κατοικίες και όχι επαγγελματικούς χώρους, οικόπεδα ή άλλες κατηγορίες ακινήτων.

Ο στόχος είναι να περιοριστεί η πρόσθετη εξωτερική ζήτηση που, σύμφωνα με την κυβερνητική προσέγγιση, συμβάλλει στην άνοδο των τιμών κατοικίας.

Ένα πακέτο με πολλαπλές επιδιώξεις

Οι 17 παρεμβάσεις συνθέτουν ένα ιδιαίτερα ευρύ πακέτο, το οποίο επιχειρεί να κινηθεί ταυτόχρονα σε πολλά μέτωπα: αύξηση του διαθέσιμου εισοδήματος, μείωση φορολογικών επιβαρύνσεων, ενίσχυση της επιχειρηματικότητας, τόνωση των επενδύσεων και αντιμετώπιση του στεγαστικού προβλήματος.

Το μεγαλύτερο ενδιαφέρον, ωστόσο, βρίσκεται στο γεγονός ότι αρκετές από τις αλλαγές δεν αποτελούν εφάπαξ ενισχύσεις, αλλά μόνιμες ή πολυετείς παρεμβάσεις που μεταβάλλουν σταδιακά το φορολογικό και εισοδηματικό περιβάλλον.

Από τους ελεύθερους επαγγελματίες και τις επιχειρήσεις έως τους μισθωτούς, τους συνταξιούχους και τις οικογένειες, το πακέτο επιχειρεί να δημιουργήσει ένα ευρύτερο δίχτυ ελαφρύνσεων και ενισχύσεων με ορίζοντα έως το 2030.

Το πραγματικό στοίχημα πλέον είναι εάν οι φορολογικές ελαφρύνσεις και η αύξηση των εισοδημάτων θα μεταφραστούν σε υψηλότερη κατανάλωση, περισσότερες επενδύσεις και ισχυρότερη ανάπτυξη, χωρίς να δημιουργηθούν νέες πιέσεις στα δημόσια οικονομικά.