GSI και GREGY στον νέο ενεργειακό χάρτη

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στη διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ, τον Great Sea Interconnector, αλλά και στο GREGY, το σχέδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας-Αιγύπτου.

Το GSI αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα έργα ηλεκτρικής διασύνδεσης στην Ανατολική Μεσόγειο, ενώ το GREGY μπορεί να δημιουργήσει έναν ακόμη διάδρομο μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας από τη Βόρεια Αφρική προς την ευρωπαϊκή αγορά. Το Atlantic Council έχει εντάξει και τα δύο έργα στον ευρύτερο σχεδιασμό για τη δημιουργία ενός περισσότερο διασυνδεδεμένου ενεργειακού συστήματος στην περιοχή.

Για την Αθήνα, οι διασυνδέσεις δεν αποτελούν μόνο έργα υποδομής. Συνδέονται άμεσα με τη διαφοροποίηση των πηγών ενέργειας, την ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας και τη δημιουργία νέων εμπορικών και γεωπολιτικών διαδρομών.

Στο ίδιο πλαίσιο, ο Παπασταύρου αναφέρθηκε και στην Αλεξανδρούπολη, η οποία εξελίσσεται σε σημαντική ενεργειακή πύλη για τη Νοτιοανατολική Ευρώπη.

Chevron και ExxonMobil: Το επόμενο βήμα στους υδρογονάνθρακες

Παράλληλα με τις ηλεκτρικές διασυνδέσεις, η Ελλάδα επιταχύνει και την αξιοποίηση του δυναμικού της στους υδρογονάνθρακες.

Ο Παπασταύρου υπογράμμισε τη συμμετοχή μεγάλων διεθνών ενεργειακών ομίλων, μεταξύ των οποίων η Chevron και η ExxonMobil, στην ελληνική αγορά. Η εξέλιξη αυτή εντάσσεται στη στρατηγική της Αθήνας για ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας και παράλληλα προσέλκυση διεθνών επενδύσεων στον ενεργειακό τομέα.

Νωρίτερα, ο υπουργός είχε συνάντηση με την επικεφαλής της Chevron για την Ελλάδα Beatrice Bienvenu. Κατά τη συνάντηση επιβεβαιώθηκε ο προγραμματισμός για την έναρξη σεισμικών ερευνών πριν από το τέλος του 2026 στο Ιόνιο, καθώς και στις θαλάσσιες περιοχές νότια της Πελοποννήσου και της Κρήτης.

Η εξέλιξη αυτή αποτελεί το επόμενο σημαντικό βήμα για την ωρίμανση της ελληνικής αγοράς υδρογονανθράκων, καθώς τα αποτελέσματα των σεισμικών ερευνών θα καθορίσουν σε σημαντικό βαθμό την εικόνα για το πιθανό εμπορικό ενδιαφέρον των περιοχών.

Το Atlantic Council έχει ήδη επισημάνει ότι η Ελλάδα επιταχύνει την εξερεύνηση υδρογονανθράκων με τη συμμετοχή μεγάλων διεθνών εταιρειών, ενώ η επανεκκίνηση της ερευνητικής δραστηριότητας στο Ιόνιο αποτελεί σημαντική εξέλιξη για τον ελληνικό ενεργειακό σχεδιασμό.

Από την ενέργεια στην ευρωπαϊκή γεωπολιτική

Η παρουσία του Έλληνα υπουργού στη Νέα Υόρκη δεν περιορίστηκε στην ενεργειακή αγορά.

Στη διυπουργική συνάντηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης ενόψει της COP31, που θα πραγματοποιηθεί στην Αττάλεια, ο Παπασταύρου έθεσε και το ζήτημα της συμμετοχής της Κυπριακής Δημοκρατίας στη Σύνοδο Ηγετών.

Η ελληνική θέση, όπως διατυπώθηκε, είναι ότι η συμμετοχή των κρατών-μελών της ΕΕ θα πρέπει να αντιμετωπίζεται με ενιαίο τρόπο και χωρίς εξαιρέσεις. Ο υπουργός υποστήριξε ότι η συζήτηση δεν αφορά μόνο την Ελλάδα ή την Κύπρο, αλλά συνολικά την ευρωπαϊκή ενότητα.

«Είτε όλα τα κράτη-μέλη ισότιμα στην COP31 είτε κανένα», ήταν το μήνυμα που μετέφερε στους Ευρωπαίους ομολόγους του. Σύμφωνα με το ΥΠΕΝ, στη συνέχεια εκφράστηκε από τους συμμετέχοντες αλληλεγγύη προς την Κυπριακή Δημοκρατία για το ζήτημα της ισότιμης συμμετοχής της.

Η ηλεκτροποίηση στο επίκεντρο

Ένα ακόμη στοιχείο της συζήτησης ήταν η ηλεκτροποίηση της οικονομίας, η οποία αναμένεται να αποτελέσει βασικό θέμα στην ευρωπαϊκή ατζέντα ενόψει της COP31.

Για την Ελλάδα, η ηλεκτροποίηση συνδέεται άμεσα με την επέκταση των δικτύων, την αύξηση της παραγωγής από ανανεώσιμες πηγές και κυρίως με τη δημιουργία επαρκών διασυνδέσεων ώστε η παραγόμενη ενέργεια να μπορεί να μεταφέρεται εκεί όπου υπάρχει ζήτηση.

Σε αυτό το μοντέλο, η γεωγραφική θέση της Ελλάδας αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Η χώρα βρίσκεται στο σημείο όπου μπορούν να συναντηθούν ενεργειακές ροές από την Ανατολική Μεσόγειο και τη Βόρεια Αφρική με την ευρωπαϊκή αγορά.

Το ενεργειακό στοίχημα της Ελλάδας

Η στρατηγική που διαμορφώνεται πλέον έχει πολλαπλές διαστάσεις.

Από τη μία πλευρά βρίσκονται οι υδρογονάνθρακες, με Chevron και ExxonMobil να συμμετέχουν στην ερευνητική δραστηριότητα. Από την άλλη, βρίσκονται οι ηλεκτρικές διασυνδέσεις, με το GSI και το GREGY να αποτελούν δύο από τα σημαντικότερα έργα που μπορούν να αλλάξουν τον ενεργειακό χάρτη της περιοχής.

Στο ενδιάμεσο βρίσκονται οι υποδομές LNG, η Αλεξανδρούπολη, τα δίκτυα και η αυξανόμενη ανάγκη για μεγαλύτερη ενεργειακή ευελιξία.

Το βασικό στοίχημα για την Ελλάδα είναι εάν όλα αυτά τα έργα μπορούν να λειτουργήσουν συμπληρωματικά και να δημιουργήσουν ένα συνεκτικό ενεργειακό οικοσύστημα.

Η ενεργειακή ασφάλεια, η προσέλκυση διεθνών επενδύσεων και η γεωπολιτική θέση της χώρας συνδέονται πλέον όλο και περισσότερο μεταξύ τους. Και η Αθήνα επιχειρεί να αξιοποιήσει αυτή τη συγκυρία ώστε να μετατρέψει τη γεωγραφική της θέση από απλό πλεονέκτημα σε πραγματικό ενεργειακό και επενδυτικό κεφάλαιο.